Dışavurumcu Portrede Benlik Gerçekliği ve İfadenin Soyutlamaya Dönük Parçalanışı

Öz

20.Yüzyıl Batı Sanatında Dışavurumcu sanat akımının ortaya çıkışıyla birlikte öznenin iç dünyasına ait psikolojik ve ruhsal sorunların biçimsel bir ifadeye dönüşümü insanın farklı bir gerçekliğini açığa çıkarmıştır. Bu araştırmada, Dışavurumcu sanatın 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkışını ve özelliklerini inceleyerek, insanın iç gerçekliklerini ve duygusal durumlarını ortaya çıkarmadaki rolüne odaklanmak amaçlanmaktadır. Bu araştırmada problem durumu, Dışavurumcu hareketin sanatsal ifadede yarattığı değişim nedir? olarak belirlenmiştir. Dışavurumcu hareket, toplumsal ayaklanma ve sanayileşmenin arka planında ortaya çıkmış ve sanatçıları bu değişikliklerin bireyler üzerindeki psikolojik etkileriyle mücadele etmeye yöneltmiştir. Bu araştırma, Dışavurumcu sanatçıların sanatları aracılığıyla bu zorluklarla nasıl yüzleştiklerini analiz etmeyi, geleneksel sanatsal formlardan ayrılmalarının ardındaki motivasyonları anlamaya çalışmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın hedefi, bireylerin içsel psikolojik ve ruhsal gerçekliklerini tasvir etmede Dışavurumcu Sanatın dönüştürücü doğasını açıklayarak, sanatçıların kişisel ve toplumsal mücadeleleri aktarırken geleneksel estetik normlardan nasıl uzaklaştıklarını incelemek olmuştur. Araştırmada hedeflere ulaşmak için literatür tarama yönteminden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, Dışavurumcu sanatın 20. yüzyılın başlarında bireylerin karşılaştığı psikolojik ve manevi zorluklara bir yanıt olarak ortaya çıktığı sonucuna varılmış olup; Dışavurumcu sanatçılar, eserleri aracılığıyla geleneksel ve estetik normlardan farklılaşarak insan varlığının iç gerçekleriyle yüzleşmeye ve tasvir etmeye çalışmışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Dışavurumcu Sanat
• Benlik
• Portre
• Soyutlama
• Oto Portre

The Reality of Self and the Disintegration of Expression into Abstraction in Expressionist Portrait

Abstract

With the emergence of the Expressionist art movement in 20th Century Western Art, the transformation of the psychological and spiritual problems of the subject's inner world into a formal expression revealed a different reality of the human being. This research aims to focus on its role in revealing people's inner realities and emotional states by examining the emergence and characteristics of Expressionist art in the early 20th century. The problem statement in this research is, What is the change that the Expressionist movement created in artistic expression? was determined as. The expressionist movement emerged against the background of social upheaval and industrialization and led artists to struggle with the psychological effects of these changes on individuals. This research aims to analyze how Expressionist artists faced these challenges through their art, and to try to understand the motivations behind their departure from traditional artistic forms. The aim of the research was to examine how artists moved away from traditional aesthetic norms while conveying personal and social struggles, by explaining the transformative nature of Expressionist Art in depicting the inner psychological and spiritual realities of individuals. The literature review method was used to achieve the objectives of the research. As a result of this research, it was concluded that Expressionist art emerged as a response to the psychological and spiritual difficulties faced by individuals in the early 20th century; Expressionist artists tried to confront and depict the inner realities of human existence by differentiating from traditional and aesthetic norms through their works address economic and political challenges to curb the occurrence of military coups.

Keywords

• Expressionist Art
• Self
• Portrait
• Abstraction
• Self Portrait.

Kaynakça

1. Antmen, Ahu (2010), “Sanatçılardan Yazılar ve Açıklamalarla 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar”, 3. Baskı, Sel Yayıncılık, İstanbul.
2. Baysal, A. M. (2021). Dışavurumcu Resim Anlayışında Portre. Journal of Fine Arts, 16(2), 162-176. (16.12.2023 tarihinde erişildi.)
3. Ertürk Düvenci, E. (2023). Yeni Dışavurumcu Resimde Dramatik Etkiler Ve Uygulamalar. (16.07.2022 tarihinde erişildi.)
4. Fineberg, Jonathan (2014), “1940’tan Günümüze Sanat, Varlık Stratejileri”, 1.Baskı, S. Atay, G.E. Yılmaz (çev.), Karakalem Kitabevi Yayınları, İzmir
5. Hodge, Sussie (2018). Sanatın Kısa Tarihi, 1.Baskı, D.Öztok (çev.), Hep Kitabevi, İstanbul.
6. İlhan, M. Emir (2018), “Kültürel Bellek” 1.Baskı, Doğu Batı Yay. Ankara.
7. Jung, Gustav Carl (2017), “Ruh”, 1. Basım, İsmail H. Yılmaz (çev.), Pinhan Yayınları, İstanbul.
8. Kandinsky, Vasilly (2009). Sanatta Zihinsellik Üzerine, 1.Baskı, T. Turan (çev.), Hayalbaz Yay. İstanbul.

9. Kazanç, N. A. (2018). GUSTAV KLİMT’İN KADIN PORTRELERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42(1), 113-129.
10. Kollwitz, K. (2010). The Diary and Letters of Kaethe Kollwitz 1867-1945. Evanston, Ill. : Northwestern University Press.
11. Lynton, Nobert (2004), “Modern Sanatın Öyküsü” 3.Baskı, C.Çapan ve S.Öziş (çev.), Remzi Kitabevi, İstanbul.
12. Richard, Lionel (1991), “Dışavurumcu Sanat Ansiklopedisi”, 2. Baskı, B. Madra,S. Gürsoy, İ. Usmanbaş (çev.), Remzi Kitabevi, İstanbul
13. Roggemkamp S. (2015), Ernst Ludwig Kirchner, Self-Portrait As a Soldier," in. Smarthistory, Access, 25.02.2024.
14. Sepetci, H. (2019), Soyut Dışavurumcu Sanatta Ruhsal Arayışlar ve Uzakdoğu Öğretilerinin Etkileri” Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
15. Tunalı, İ. (1999), “Çağdaş Sanat Felsefesi” Üçüncü Baskı, Remzi Kitabevi, İstanbul.
16. Wicklund, R. A. (1975). Objective self-awareness. Advances in Experimental Social Psychology,
17. Wolf, N. (2005), Dışavurumculuk, 1.Basım, M.Y.Yalım (çec.), Remzi Kitabevi, İstanbul.