Yıl 2019, Cilt , Sayı , Sayfalar 180 - 193 2019-09-23

TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ

İhsan EKEN [1] , Mehmet Burhanettin COŞKUN [2]


Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 56. Maddesine göre herkes sağlıklı yaşam hakkına sahiptir. Devlet bunu sağlamak amacıyla özel ve kamu sağlık kurumlarından yararlanarak, sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler ve denetimlerini sağlar. Kuşkusuz, sağlık hizmetlerinin odak noktasında ise sağlık hizmet sunucuları olarak sağlık çalışanları bulunmaktadır. Sağlık çalışanlarının güvenli bir ortamda ve yüksek motivasyonla çalışmasının sağlanması sağlık politikasının temel hedeflerinden biri olarak ifade edilmektedir. Bununla birlikte, sağlık çalışanlarının hizmet sunum süreci içerisinde, işin niteliğinden ya da çalışma ortamından kaynaklanan riskler ile sözlü veya fiziki şiddet olaylarını içeren çeşitli güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kaldığı gözlenmektedir. Bu sorunların son dönemlerde özellikle daha fazla boyutlarda oluştuğu, ölüm ile neticelenen şiddet ve saldırı olaylarının yaşandığı görülmektedir.

   Belirtilen hususlar çerçevesinde araştırmanın konusu Türkiye’de uygulanan sağlık politikasında, çalışan güvenliğine verilen yer ve önemin tespitini yapmaktır. Çalışma ile sağlık çalışanlarının hizmet sunumu esnasında karşılaşabileceği güvenlik sorunları ve bunları önlemeye yönelik alınmış olan tedbirler ele alınarak bu hususta oluşturulan mevzuat çalışmaları ve uygulamaların yeterliliğinin irdelenmesi amaçlanmaktadır. Özellikle son dönemde kamuoyunda “Sağlıkta Şiddet Yasası” olarak ifade edilen düzenlemeler ile sağlık çalışanlarının güvenliğine ilişkin yasal düzenlemelerin güncellenmesi ve cezai yaptırımların arttırılması konusunda çalışmaların olduğu bilinmektedir. Yapılan bu düzenlemelerin gerekliliğini kabul etmekle birlikte sorunun çok boyutlu olarak ele alınması gerekmektedir. Toplumsal bilinç ve beklentilerin yönlendirilmesi, çalışma alanlarının fiziksel şartları ile diğer çalışma şartlarının düzenlenmesi, vatandaş ve çalışanlar arasında doğru iletişim kanallarının oluşturulması, etkin ve bilinçli güvenlik hizmetinin sağlanması gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesiyle sonuca ulaşılabileceği düşünülmektedir. Bildiride betimsel araştırma yöntemleri kullanılmıştır.

Türkiye Sağlık Politikası, Sağlıkta Şiddet, Çalışan Güvenliği, Kamu Yönetimi
  • Adaş, E. B.–Elbek, O.–Bakır, K. (2008), “Sağlık Sektöründe Şiddet: Hekimlere Yönelik Şiddet ve Hekimlerin Şiddet Algısı” http://www.ttb.org.tr/siddet/images/file/gaziantepsiddet.pdf, (Erişim Tarihi: 20.02.2019)Aksakal, F. N.–İlhan, M. N.–Yüksel, H.–Kurtcebe, Ö.–Bumin, M.A. (2009). “Bir Üniversite Hastanesinde Hemşire, Sağlık Memuru ve Hastabakıcılarda Bel Ağrısı Sıklığı ve Etkileyen Faktörler”, Türk Tabipler Birliği Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, Nisan-Mayıs-Haziran Sayısı, 38-46.Altıok, M.–Kuyurtar, F.–Karaçorlu, S.–Ersöz, G.– Erdoğan, S. (2009). “Sağlık Çalışanlarının Delici Kesici Aletlerle Yaralanma Deneyimleri ve Yaralanmaya Yönelik Alınan Önlemler”, Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2(3), 70-79.ATO, (2011), “Hekimlere ve Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Raporu”, http://static.ato.org.tr/fs/4f50993567cde95526000000/mucize_rapor.pdf, (Erişim Tarihi: 24.02.2019)Annagür, B. (2010). “Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet: Risk Faktörleri, Etkileri, Değerlendirilmesi ve Önlenmesi”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2(2), 161-173.Atabey Ertürk, S. (2012). Türkiye’de 1980 Sonrası Sağlıkta Dönüşüm Politikaları, Sağlık Sistemindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Sağlık Sistemleri ve Sağlık Politikası, 1. Basım, Ankara: Gazi Kitabevi.CİMER (2019), T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)’ ne 03.03.2019 tarihinde yapmış olduğum 1900578585 sayılı başvuruya 08.03.2019 tarihinde Hasta, Çalışan Hakları ve Güvenliği Dairesi Başkanlığı cevabı.Coşkun Us, N.-Erdem, R. (2016). “Şiddet ve Sağlık”, 10. Sağlık ve Hastane İdaresi Kongresi, 1-3 Aralık, Ankara. Curbow, B. (2002). “Origins of Violence at Work”. Workplace Violence in the Health Sector. (Ed.) Carry L Cooper and Naomi Swanson. State of the Art, WHO.Devebakan, N.–Paşalı, N. (2015). “Sağlık İşletmelerinde Hizmet Kalitesi Standartlarının Çalışan Güvenliği Açısından Çalışanlar Tarafından Değerlendirilmesi: İzmir İlinde Bir Araştırma”, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 18(2): 123-142.Elbek, O.–Adaş, E. B. (2012). “Şiddetin Gölgesinde Hekimlik” http://www.saglikcalisanisagligi.org/dosyalar/siddetingolgesindehekimlik.pdf, (Erişim Tarihi: 20.02.2019.Gürer, A. (2018). “Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Güvenliği”, Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi 2(1), 9-14.ILO (2003), “ILO Fact Sheet Workplace Violence in Health Services” http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_dialogue/---sector/documents/publication/wcms_161953.pdf, (Erişim Tarihi: 20.02.2019)Işıkçı Mamur, Y. (2016). “Bir Kamu Politikası Analizi: Sağlık Politikasında Dönüşüm”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46): 731-748.İlhan, M. N.-Çakır, M.-Tunca, M. Z.-Avcı, E.-Çetin, E.-Aydemir, Ö.-Tezel, A.-Bumin, M. A. (2013). “Toplum Gözüyle Sağlık Çalışanlarına Şiddet: Nedenler, Tutumlar, Davranışlar”, Gazi Medical Journal, 24, 5-10. İlhan, M. N.–Yılmaz, D. – Barkan, O. B.–Toksoy, N.–Uysaler, Y. Z. (2015). “Sağlıkta Şiddet Nasıl Biter”, Sağlık-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi Enstitüsü Analiz Dergisi, 1-38. Kapani, M. (2014). Politika Bilimine Giriş, 34. Basım, Ankara: Bilgi Yayınevi.Kaya Çabuk, N. (2006). “Şiddetin Sosyal Dinamikleri: Yoksulluk, İşsizlik ve Göç”, Toplumsal Bir Sorun Olarak “ŞİDDET” Sempozyumu, 20-21 Mayıs, Ankara.Keser Özcan, N.–Bilgin, H. (2011). “Türkiye’de Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet: Sistematik Derleme”, Türkiye Klinikleri Journal Medical Sciences, 31(6): 1442-1456. “Koca: Sağlıkta şiddete yönelik kanun düzenlemesi geliyor” başlıklı haber, https://www.ensonhaber.com/koca-saglikta-siddete-yonelik-kanun-duzenlemesi-geliyor.html, (Erişim Tarihi: 18.02.2019)Kocacık, Faruk (2001), “Şiddet Olgusu Üzerine”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(1): 1-7Kuruüzüm, Z.–Elmalı, Z.– Günay, S.– Gündüz, Ş.– Yapan, Z. (2008), “Sağlık Çalışanlarında Kan ve Beden Sıvılarıyla Oluşan Mesleksel Yaralanmalar: Bir Anket Çalışması”, Mikrobiyoloji Bülteni, 42(1): 61-69.Meydanlıoğlu, A. (2013). “Sağlık Çalışanlarının Sağlığı ve Güvenliği”, Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3): 192-199.NIOSH and Health Division of Standards Development and Technology Transfer (September 1988), “Guidelines for Protecting the Safety and Health of Health Care Workers”, U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service, Centers for Disease Control, Publication No. 88-119. https://www.cdc.gov/niosh/docs/88-119/default.html, (Erişim Tarihi: 10.02.2019)NIOSH (April 2002), “Violence, Occupational Hazards in Hospitals”, Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, DHHS (NIOSH) Publication No. 2002-101. https://www.cdc.gov/niosh/docs/2002-101/default.html, (Erişim Tarihi: 09.02.2019)Özcan, F.–Yavuz, E. (2017). “Türkiye’de Sağlık Çalışanları Şiddet Tehdidi Altında”, The Journal of Turkish Family Physician, 8(3): 66-74.Öztekin, A. (2003). Siyaset Bilimine Giriş, 4. Baskı, Ankara: Siyasal Kitabevi.Parlar, S. (2008). “Sağlık Çalışanlarında Göz Ardı Edilen Bir Durum: Sağlıklı Çalışma Ortamı”, TAF Preventive Medicine Bulletin, 7(6): 547-554.“Sağlık Bakanı Koca: Performansa göre ödeme amacından uzaklaştı” başlıklı haber, https://www.memurlar.net/haber/815727/saglik-bakani-koca-performansa-gore-odeme-amacindan-uzaklasti.html, (Erişim Tarihi: 15.03.2019)Sağlık Bakanlığı, (2003), “Sağlıkta Dönüşüm Programı” https://www.saglik.gov.tr/TR,11415/saglikta-donusum-programi.html, (Erişim Tarihi: 12.03.2019)Sağlık Bakanlığı, (2018), “Çalışan Hakları ve Güvenliği Uygulamaları Rehberi” https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/28684,calisan-haklari-ve-guvenligi-uygulamalari-rehberipdf.pdf?0, (Erişim Tarihi: 12.03.2019)Saygun, M. (2012). “Sağlık Çalışanlarında İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları”, TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(4): 373-382.Serin, H.–Serin, S.– Bakacak, M.–Ölmez, S. (2015). “Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet”, Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 24(3): 109-113.Seyran, F.–Gözlü, M.–Ready, N. F. (2018). “İş Yerinde Fiziksel Şiddete Maruz Kalmış Sağlık Personelinin Şiddet Algısı ve Boyutu Üzerine Nitel Bir Araştırma”, Sağlık-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi Enstitüsü Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Dergisi, 2(1): 8-29Solmaz, B.–Duğan, Ö. (2018). “Sağlık Çalışanı ile Hasta ve Yakınları Arasında Yaşanan Şiddetin Nedenlerinden “İletişim” Üzerine Bir İnceleme”, AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2): 185-206.Türk Dil Kurumu (2019), “Güncel Türkçe Sözlüğü”, http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5c5c7458334279.68272608 , (Erişim Tarihi: 07.02.2019).T.B.M.M. (2013), “Sağlık Çalışanlarına Yönelik Artan Şiddet Olaylarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu”,https://www.tbmm.gov.tr/arastirma_komisyonlari/saglik_calisanlari/docs/ss454.pdf, (Erişim Tarihi: 20.02.2019)Uludağ, A.–Zengin, N. (2016). “Sağlıkta Şiddete Hasta Şikâyetlerinde Yer Alan Olumsuz İfadeler Açısından Bir Bakış: Konya Örneği”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3): 71-86.WHO (1948), “Constitution of the World Health Organization” http://apps.who.int/gb/bd/PDF/bd47/EN/constitution-en.pdf?ua=1, (Erişim Tarihi: 07.02.2019)WHO (1998), World Health Organization: Violence and Health: Task Force on Violence and Health, Cenevre.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makale
Yazarlar

Yazar: İhsan EKEN
Kurum: SAĞLIK BAKANLIĞI
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-7138-7669
Yazar: Mehmet Burhanettin COŞKUN (Sorumlu Yazar)
Kurum: OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 23 Eylül 2019

Bibtex @araştırma makalesi { assam577073, journal = {ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi}, issn = {2148-5879}, address = {Yakuplu Mahallesi Hürriyet Bulvarı Newport Sitesi No: 155 1. Blok Kat 7 D.55 Beylikdüzü İstanbul}, publisher = {Adaleti Savunanlar Stratejik Araştırmalar Merkezi Derneği}, year = {2019}, volume = {}, pages = {180 - 193}, doi = {}, title = {TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ}, key = {cite}, author = {EKEN, İhsan and COŞKUN, Mehmet Burhanettin} }
APA EKEN, İ , COŞKUN, M . (2019). TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi , () , 180-193 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/assam/issue/48907/577073
MLA EKEN, İ , COŞKUN, M . "TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ". ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi (2019 ): 180-193 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/assam/issue/48907/577073>
Chicago EKEN, İ , COŞKUN, M . "TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ". ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi (2019 ): 180-193
RIS TY - JOUR T1 - TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ AU - İhsan EKEN , Mehmet Burhanettin COŞKUN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 180 EP - 193 VL - IS - SN - 2148-5879- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ %A İhsan EKEN , Mehmet Burhanettin COŞKUN %T TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ %D 2019 %J ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi %P 2148-5879- %V %N %R %U
ISNAD EKEN, İhsan , COŞKUN, Mehmet Burhanettin . "TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ". ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi / (Eylül 2019): 180-193 .
AMA EKEN İ , COŞKUN M . TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ. ASSAM-UHAD. 2019; 180-193.
Vancouver EKEN İ , COŞKUN M . TÜRKİYE SAĞLIK POLİTİKASINDA ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN YERİ VE ÖNEMİ. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi. 2019; 193-180.