Dikkat Restorasyon Teorisi Açısından Ada Turizminde Destinasyon Çekiciliğinin Marka Kimliği Üzerindeki Etkisi
Öz
Adalar; doğal çevre özellikleri, özgün ekosistemleri, kültürel çeşitlilikleri ve sakin ortamları sayesinde ziyaretçilere hem zihinsel yenilenme hem de günlük yaşamın stresinden uzaklaşma fırsatı sunan özel turizm alanlarıdır. Dikkat Restorasyon Teorisi (DRT), doğal ortamların bireylerde zihinsel yorgunluğu azalttığını, odaklanmayı güçlendirdiğini ve psikolojik iyi oluşu desteklediğini ifade etmektedir. Bu çalışma, DRT yaklaşımından hareketle ada turizminde destinasyon çekiciliğinin destinasyon marka kimliği üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye’de Gökçeada, Marmara, Bozcaada, Cunda, Avşa ve Paşalimanı adalarını ziyaret eden 691 yerli turistten anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, SmartPLS 3.2.8 yazılımı kullanılarak PLSSEM yöntemi ile test edilmiştir. Bulgular, ada turizminde doğal çevreye dayalı çekicilik unsurları ile DRT’nin öne çıkardığı onarıcı deneyimlerin güçlü ve tutarlı bir destinasyon marka kimliği oluşumunda etkili olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda benzersizlik ve cazibe, marka kimliği unsurlarında belirleyici olurken; uygunluğun, özellikle destinasyon kişiliği ve kültürü üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, ada turizmine yönelik sürdürülebilir destinasyon yönetimi, farklılaştırılmış konumlandırma stratejileri ve destinasyon kimliğini güçlendirmeye yönelik marka geliştirme süreçlerine hem teorik hem de yönetsel katkılar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acharya, S., Mekker, M. ve De Vos, J. (2023). Linking Travel Behaviour and Tourism Literature: Investigating the Impacts of Travel Satisfaction on Destination Satisfaction and Revisit Intention, Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, 17: 1-10.
- Akroush, M. N., Jraisat, L. E., Kurdieh, D. J., Al-Faouri, R. N., ve Qatu, L. T. (2016). Tourism Service Quality and Destination Loyalty–The Mediating Role of Destination Image from International Tourists’ Perspectives, Tourism Review, 71 (1): 18–44.
- Alcañiz, E. B., García, I. S. ve Blas, S. S. (2009). The Functional-Psychological Continuum in the Cognitive Image of a Destination: A Confirmatory Analysis, Tourism Management, 30 (5): 715–723.
- Atay, L. ve Dilek, M. N. (2021). Kültür Turizminde Destinasyon Altyapısının Etkileri, Turizm ve Rekreasyon Araştırmaları Dergisi, 4 (1): 55–68.
- Ateş, A. B. ve Sezgin, E. (2021). Ada Destinasyonların Turist Çekim Potansiyellerine İlişkin Ölçek Geliştirme Çalışması: Gökçeada Örneği, Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 9 (4): 2590-2611.
- Baker, D. A. ve Crompton, J. L. (2000). Quality, Satisfaction and Behavioral Intentions, Annals of Tourism Research, 27 (3): 785-804.
- Baloglu, S. ve McCleary, K. W. (1999). A Model of Destination Image Formation, Annals of Tourism Research, 26 (4): 868–897.
- Barclay, D. W., Thompson, R. ve Higgins, C. (1995). The Partial Least Squares (PLS) Approach To Causal Modeling: Personal Computer Use As An Illustration. Technology Studies, 2 (2): 285–309.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Turizm Pazarlaması
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2025
Kabul Tarihi
23 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 2