İstanbul Park Hotel (1930 - 1979)

Öz

The contribution of former hotel enterprises is evident in the analysis of lodging industry development in Turkey. One of those hotels is Park Hotel, which was first established in 1930 under the name Mirimare in the first years of Republic. This study aims to examine the history of that institution, which played a critical role to overcome the obstacles and achieve success through remarkable services and implementations representing the development of the lodging industry in Turkey. As a conclusion of this conceptual research based on literature review, Park Hotel appears to have a great contribution as a pioneer property not only for hospitality, restaurant, bar and patisserie services but also as a school for young Turkish citizens to introduce restaurant waiting and hotel management as emerging occupations.

Anahtar Kelimeler

• History of lodging industry
• Hotel management
• Beyoğlu (Pera)
• Modernisation
• Turkey

İstanbul Park Otel (1930 - 1979)

Öz

Türkiye’de otelciliğin gelişmesinde geçmişte kurulan otellerin katkısı açıktır. Bu işletmelerden biri de Cumhuriyet’in ilk yıllarında İstanbul’da 1930 yılında Mirimare adıyla açılan, daha sonra isim değişikliği yapılarak işletme faaliyetine devam eden Park Otel’dir. Bu çalışmada, konaklama işletmeciliği tarihi açısından önemli izler taşıyan, hizmet ve uygulamalarıyla, Türkiye’de otelciliğin aştığı engeller ve başarıya giden yollar konusunda örnek olabilecek Park Otel’in kurum tarihinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlgili alanyazın incelenerek hazırlanan bu kavramsal çalışma sonunda; otelin İstanbul’da o dönem eksik olan konaklama ihtiyacının karşılamasının yanı sıra restoranı, barı, pastanesiyle modernleşme sürecinde yeni alışkanlıklarının deneyimlenmesine aracılık eden bir mekân olduğu, Türk gençlerine garsonluk mesleğinin öğretilmesinde ve otelciliğin toplumda meslek olarak kabulünde önemli katkılarda bulunduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Konaklama endüstrisi tarihi
• Otel işletmeciliği
• Beyoğlu (Pera)
• Modernleşme
• Türkiye

Kaynakça

1. Acar Gürel, D. (2018). Bir Pera Efsanesi: Tokatlıyan Oteli. İçinde; N. Kozak (Editör) Dünden Bugüne Türkiye’de Turizm Kurumlar Kuruluşlar, Turizm Bölgeleri ve Meslekler (ss.493-528). Ankara: Yıkılmazlar Basın Yayın.
2. Akçura, G. (2009). Park Otel’in On Hali. Lapses: The Pavilion of Turkey 2009 (Venedik Bienali Kitabı) Cilt 3. İstanbul: İstanbul Kültür Sanat Vakfı.
3. Akın, N. (1998). 19. Yüzyılın İkinci Yarısında Galata ve Pera. İstanbul: Literatür Yayınları.
4. Akın Girgin, E. (2005). Cumhuriyet Döneminde Ankara’da Eğlence Mekânları. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
5. Aksöz, E. O. (2018). Turizm Sektörünün 60 Yıllık Okulu: İstanbul Hilton Oteli. İçinde; N. Kozak (Ed.) Dünden Bugüne Türkiye’de Turizm Kurumlar Kuruluşlar, Turizm Bölgeleri ve Meslekler (ss.459-469). Ankara: Yıkılmazlar Basın Yayın.
6. Bayraktar, A. N. (2016). Başkent Ankara’da Cumhuriyet Sonrası Yaşanan Büyük Değişim: Modern Yaşam Kurgusu ve Modern Mekânlar, Ankara Araştırmaları Dergisi, 4 (1): 67-80.
7. Cezar, M. (1991). XIX. Yüzyıl Beyoğlusu. İstanbul: Akbank Yayını.
8. CVK Park Bosphorus Hotel Istanbul. (2021). Park Hotel’in Tarihi, https://www.cvkhotelsandresorts.com/tr/park-bosphorus-hotel-istanbul/tarihi, Erişim tarihi: 15 Aralık 2021.

9. Çevik, B. (2019). Kentsel İmge ve Siluet Bağlamında Park Otel ve Çevresinin Tarihsel Dönüşümü. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
10. Çilli, Ö. (2009). Tanzimat Sonrası Osmanlı Otel Mimarisi ve Pera Palas. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Çizmeciyan, L. P. (2011). İstanbul’da Kayıp Zamanlar. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
12. Deleon, J. (1988). Keyif Haritasındaki Park Otel, Cumhuriyet Gazetesi (2 Ekim 1988).
13. Erdem, Ü. B. ve Hanilçe, M. (2019). Mıgırdıç Tokatlıyan, Tokatlıyan Otelleri, Gazinosu ve Lokantası-Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi Belgelerine Göre, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (1): 1367-1390.
14. Fındıklı, E. B. (2016). Bir Mekânın Yeniden Üretimi: Park Otel. İçinde; B. Kaya (Ed.) Dolmabahçe Mekânın Hafızası. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
15. Freely, B. ve Freely, J. (2014). Galata, Pera, Beyoğlu: Bir Biyografi. (Çev. Yelda Türedi). Ankara: Yapı Kredi Yayınları.
16. Giddens, A. (2016). Modernliğin Sonuçları (Çev. E. Kuşdil). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
17. Güçlü Nergiz, H. (2019). Turizm Araştırma Projeleri, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 30 (3): 257-258.
18. Gülersoy, Ç. (2003). Beyoğlu’nda Gezerken. İstanbul: Çelik Gülersoy Vakfı Yayını.
19. Güvemli, O. ve Güvemli, B. (2018). Türk İşletme Tarihi Üzerine, Muhasebe ve Finans Tarihi Araştırmaları Dergisi, Eylül (Özel Sayı): 5-46.
20. Hanilçe, M. (2020). Mığırdıç Tokatlıyan: Osmanlı Dönemi Otel İşletmecisi. İçinde; N. Kozak ve M. Kozak (Editörler) Türk Turizmine Kanat Gerenler Cilt 2 Konaklama İşletmecileri, Ankara: Detay Yayıncılık.
21. İgüs, E. ve Koç Bolel, P. (2011). MSGSÜ Resim Heykel Müzesi Arşivi, “Leyla Turgut Terekesi Fotoğraflarıyla Hariciye Nezareti (Tevfik Paşa) Konağı”, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3: 65-76.
22. İleri, S. (2013). İstanbul Lale ile Sümbül. İstanbul: Everest Yayınları.
23. Kabagöz, M. C. (2016). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Eğlenirken Modernleşen İstanbul: Mekanlar, İnsanlar, Tepkiler. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. Kozak, M. ve Coşar, Y. (2017). Foça Club Med Tatil Köyü: Tarihçesi, Özellikleri ve Türkiye Turizmi için Sonuçları, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 28 (1): 39
25. Moğol, M. ve Akoğlan Kozak M. (2018). Tarabya Oteli Kurum Tarihi. İçinde; N. Kozak (Ed.) Dünden Bugüne Türkiye’de Turizm Kurumlar Kuruluşlar, Turizm Bölgeleri, Meslekler (ss. 481-492). Ankara: Yıkılmazlar Basın Yayın.
26. Okday, Ş. (1986). Büyükbabam Son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa. İstanbul: Ata Ofset.
27. Önen, S. (2018). Toplumsal Tarih Çerçevesinde İstanbul’daki Modernleşme ve Eğlence Hayatı, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 29: 301-305.
28. Özdemir, N. (2004). Eğlence-Müze İlişkisi ve Türk Eğlence Geleneği Araştırma-Uygulama Merkezi. İçinde; Ö. Oğuz ve T. Saltuk Özkan (Editörler) Somut Olmayan Kültürel Mirasın Müzelenmesi. Ankara: Gazi Üniversitesi THBMER Yayını.
29. Öztürk, O. M. (yy). Atatürk’ü Ziyaret Eden Yabancı Devlet Adamları, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/ataturku-ziyaret-eden-yabanci-devlet-adamlari/?pdf=3786, Erişim tarihi: 13 Ocak 2022.
30. Rakı Ansiklopedisi (2014). Klasik Meyhaneler (ss.259-261); Park Otel Lokantası (ss.365-366). İstanbul: Overteam Yayınları.
31. Ricoeur, P. (2021). Hafıza, Tarih, Unutuş (Çev. M. Emin Özcan). İstanbul: Metis Yayınları.
32. Savaşır, G. ve Ulutav T. Z. (2012). Türkiye’de Turizm ve Mimarlık Alanında Bir Öncü: TUSAN. II. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi Bildiri Kitabı (ss. 737-753). Ankara: Detay Yayıncılık.
33. Selener, N. (1987). Bir Zamanlar Lokantalar, Milliyet, 16 Aralık 1987 http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11498/3652/001502631006.pdf?sequence=3&isAllowed=y , Erişim tarihi: 5 Mart 2020.
34. Şenyapılı, Ö. (2009). İsim İsim İstanbul. İstanbul: Boyut Yayın Grubu.
35. Tekeli, İ. (2020). 19. Yüzyılda İstanbul’un Yaşadığı Dönüşümün Siyasal ve Toplumsal Bağlamı, https://www.academia.edu/28066785/19.Y%C3%BCzy%C4%B1lda_%C4%B0stanbuun_Ya%C5%9Fad%C4%B1%C4%9F%C4%B1_D%C3%B6n%C3%BC%C5%9F%C%BCm%C3%BCn_Siyasal_ve_Toplumsal_Ba%C4%9Flam%C4%B1, Erişim tarihi: 5 Mart 2020.
36. Tekin, Ö. (2008). Kurum Tarihi Yazımıyla İlgili Sorunlar, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 42 (Kasım): 331-340
37. Turan, Ç., Özdemir Güzel, S. ve Baş, M. (2016). Beyoğlu'nun Yitirilen Değeri Üzerine Kurum Tarihi Çalışması: Tokatlıyan Oteli, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4 (34): 400-418.
38. Türktarhan, G. ve Özel, Ç. H. (2014). Büyük Otel’in İşletmecilik Tarihinin Ürün Farklılaştırma Bağlamında İncelenmesi. III. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi Bildiri Kitabı (ss.448-461). Ankara: Detay Yayıncılık.
39. Yakartepe Çelebi, E. ve Binan, C. (2011). İstanbul’un Modernleşme Dönemi Otelleri (1840- 1914), Megaron, 6 (2): 79-94.
40. Yakut, K. ve Obuz, Ö. (2018). Şarkın Gözbebeği: Pera Palas. İçinde; N. Kozak (Ed.) Dünden Bugüne Türkiye de Turizm Kurumlar Kuruluşlar, Turizm Bölgeleri ve Meslekler (ss. 469-481). Ankara: Yıkılmazlar Basın Yayın.
41. Yıldırım, M. ve Atalay, I. (2020). Bir Otel İşletmesinin Tarihi Evrelerini Takip Etmek: Alantur Otel Örneği. III. İşletme Tarihi Konferansı Bildirileri Kitabı (ss. 124-132). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
42. Zat, V. (2005). Eski İstanbul Otelleri. İstanbul: Bilge Karınca.