Bayburtlu Zihni’nin “Çarpışır” Redifli Gazelinin Modern Yöntemlerle İncelemesi

Salih Özyurt

doi:10.5152/JSSI.2022.2256174

Bayburtlu Zihni’nin “Çarpışır” Redifli Gazelinin Modern Yöntemlerle İncelemesi

Öz

XIX. yüzyıl halk şairlerinden olan Bayburtlu Zihni, hem halk şiiri hem de divan şiiri tarzında yazdığı şiirler ile tanınmıştır. Onun Divanı, klasik Türk şiir geleneğini yansıtan örneklerle doludur. Bundan dolayı önem arz etmektedir. Bayburtlu Zihni’nin gazellerinin modern metotlarla incelenmesi, bu gazellerin taşıdığı estetik ve şairin kültürel birikiminin ortaya konulması; ayrıca bugünden düne bakarak anlaşılır şekilde okunması, yeniden hatırlanarak güncel bir yer edinmesi bakımından önemlidir. Bu makalede, Bayburtlu Zihni’nin “çarpışır” redifli gazeli yapısalcılık ve ontolojik metot ile incelenerek modern edebîyat yaklaşımları ışığı altında incelemesi yapılmıştır. Araştırmanın kapsamını Bayburtlu Zihni’nin gazelleri oluştururken amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiş “çarpışır” redifli gazel esas alınmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemine göre gerçekleştirilmiştir. Veriler, doküman incelemesi yolu ile toplanmış, ontolojik analiz metodu ve yapısalcılık metoduna göre analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda Bayburtlu Zihni’nin “çarpışır” redifli gazeli şekil, anlam ve yapısal uyum açılarından ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayan, H. (2014). Nesîmî Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Türkçe Divanının Tenkitli Metni. TDK Yayınları.
Bayram Y. (2003). Ontolojik Analiz Metodu ve Bir Uygulama. Yom Sanat, 12/Mayıs-Haziran, 1-5.
Erbay N. (2014). Bayburtlu Zihni Divanı. Bayburt Üniversitesi Yayınları.
Gündüz, E., & Sevimli, E. (2016). Nesîmî’nin “Senden Dönmezem” Redifli Gazeline Estetik Bir Yaklaşım. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36: 97-124. [Crossref]
Horata, O. (2012). “Necâtî Bey’den Bâkî’ye Döne Döne”. Eski Türk Edebiyatı El Kitabı. Grafiker Yayınları.
İpekten, H. (2008). Klasik Türk Edebiyatında Nazım Şekilleri ve Aruz. Dergah Yayınları, s. 223.
Pala İ. (1999). Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü. Ötüken Yayınevi.
Saussure, F. (1970). Dil ve Söz Ayrımı. (çev. B. Vardar), Yeni İnsan.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dünya Dilleri, Edebiyatı ve Kültürü (Diğer)

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Salih Özyurt ^* Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

13 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2022

Kabul Tarihi

16 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 26 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.5152/JSSI.2022.2256174

IZ

https://izlik.org/JA35DE26ZB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özyurt, S. (2022). Bayburtlu Zihni’nin “Çarpışır” Redifli Gazelinin Modern Yöntemlerle İncelemesi. Current Perspectives in Social Sciences, 26(2), 245-255. https://doi.org/10.5152/JSSI.2022.2256174

Cited By

Fâni (Ali Şir Nevâyî) Divanı’nda aşk ve rintlik bağlamında Hâfızî izler

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.29000/rumelide.1252828