Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi)
Öz
Bu çalışmanın amacı, hükümet sistemleri üzerinden hareketle parlamenter sistem ile Başkanlık
sisteminin irdelenmesidir. Dünyanın pek çok yerinde sistem tartışmaları, mevcut sistemde aksamaların yaşandığı dönemlere rastlamaktadır (Göç & Kayıkcı, 2021, s. 57). Anayasal hareketlerle
başlayan değişim çabaları, doğru sistem bulununcaya kadar kendi doğrularını üretmek mecburiyetindedir, sonuçta toplumun gereklerine en uygun sistem ötekini dışlayarak, bir şekilde yeni
sistemin uygulanacağı alanı yaratır. Yeni sistem ile eski sistem arasında sağlıklı kıyas yapabilmenin
yolu her iki sisteminde uygulanmış olması gerekliliğinde yatar. Parlamenter sistem ve başkanlık sistemi genel anlamda biri diğerinin yerine ikame edilecek şekilde uygulanmıştır. İki sistemin
mukayesesi açısından her iki sistem bu çalışmada teferruatlı olarak irdelenecektir. Başkanlık sistemi, temsili rejimin hükümet şekillerinden biridir ve yazılı anayasaların ilklerinden sayılan 1787
tarihli “Amerika Birleşik Devletleri Anayasası’nın” kurucu meclisinin uzun müzakereleri sonucunda
üzerinde mutabık olunan bir hükümet şeklidir. Parlamenter sistem ise yine temsili demokrasinin
tezahürü olarak karşımıza çıkmakta, parlamentonun güçlü bir şekilde sistemin yürütülmesinde rol
aldığı, başbakanlık ve bakanlıkların sistemde önemli payının olduğu hükümet şeklidir. Bu çalışma
sayesinde her iki hükümet sistemi detaylı bir şekilde irdelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akıncı, B. (2017). Türkiye’de hükümet sistemi tartışmaları ve cumhurbaşkanlığı (Yayımlanmış Doktora Tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Aktaş, M., & Coşun, B. (2013). Başkanlık sistemi, karşılaştırmalı bir inceleme ve Türkiye için değerlendirmeler. Nobel Yayınları.
- Alkan, H. (2013). Karşılaştırmalı siyaset başkanlık ve parlamenter sistemler ışığında yarı başkanlık modelleri. Açılım Kitap Yayınları.
- Beceren, E., & Kalağan, G. (2007). Başkanlık ve yarı-başkanlık sistemi; Türkiye’de uygulanabilirliği tartışmaları. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 161–183.
- Carey (1999). Presidential versus parliamentary government.Springer Publishing.
- Duverger, M. (1995). Siyasal rejimler. İletişim Yayınları.
- Erdoğan, M. (2007). Anayasa hukuku. Orion Yayınevi.
- Eren, K. E. (2002). Başkanlık sisteminin Türk parti sistemi açısından Türkiye’de uygulanabilirliği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3, 135–162.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Hizmetler (Diğer)
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
30 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
31 Ağustos 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 27 Sayı: 4
APA
Elitok, M. Y., & Değirmenci, F. (2023). Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi). Current Perspectives in Social Sciences, 27(4), 329-340. https://doi.org/10.5152/JSSI.2023.23472
AMA
1.Elitok MY, Değirmenci F. Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi). Current Perspectives in Social Sciences. 2023;27(4):329-340. doi:10.5152/JSSI.2023.23472
Chicago
Elitok, Muhammet Yasin, ve Fatih Değirmenci. 2023. “Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi)”. Current Perspectives in Social Sciences 27 (4): 329-40. https://doi.org/10.5152/JSSI.2023.23472.
EndNote
Elitok MY, Değirmenci F (01 Aralık 2023) Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi). Current Perspectives in Social Sciences 27 4 329–340.
IEEE
[1]M. Y. Elitok ve F. Değirmenci, “Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi)”, Current Perspectives in Social Sciences, c. 27, sy 4, ss. 329–340, Ara. 2023, doi: 10.5152/JSSI.2023.23472.
ISNAD
Elitok, Muhammet Yasin - Değirmenci, Fatih. “Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi)”. Current Perspectives in Social Sciences 27/4 (01 Aralık 2023): 329-340. https://doi.org/10.5152/JSSI.2023.23472.
JAMA
1.Elitok MY, Değirmenci F. Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi). Current Perspectives in Social Sciences. 2023;27:329–340.
MLA
Elitok, Muhammet Yasin, ve Fatih Değirmenci. “Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi)”. Current Perspectives in Social Sciences, c. 27, sy 4, Aralık 2023, ss. 329-40, doi:10.5152/JSSI.2023.23472.
Vancouver
1.Muhammet Yasin Elitok, Fatih Değirmenci. Hükümet Sistemleri Üzerinden Mukayeseli Bir Analiz (Parlamenter Sistem–Başkanlık Sistemi). Current Perspectives in Social Sciences. 01 Aralık 2023;27(4):329-40. doi:10.5152/JSSI.2023.23472