TR
EN
Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma
Öz
Beliren yetişkinlik ve orta yetişkinlikten farklı gelişimsel özellikleri ve yaşam olaylarını içermesi
nedeni ile 30 ile 45 yaşları arasındaki gelişim dönemi yerleşik yetişkinlik olarak
adlandırılmıştır. Bu araştırmada yetişkinliğe ilişkin algıların, yetişkinliğe geçiş deneyimlerinin,
yerleşik yetişkinlikteki psikolojik ve sosyal değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya
30 ile 35 yaşları arasındaki 16 yerleşik yetişkin katılmıştır. Araştırma betimleyici
fenomenolojik desende yürütülmüştür ve yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılarak veri
toplanmıştır. Yapılan tematik analizde yetişkin algısı, yetişkinliğe geçişte rol oynayan
etmenler, benlik, kimlik ve değişim, sosyal ilişkilerdeki değişim ve geleceğe ilişkin beklentiler
olmak üzere beş ana tema oluşturulmuştur. Katılımcıların çoğunluğu kendilerini yetişkin
olarak algıladıklarını ifade etmiştir. Yetişkinliğe geçişi; sorumluluk alma, özerklik ve ekonomik
bağımsızlık kazanmaya dayalı olarak ele almışlardır. Araştırma yerleşik yetişkinlikte kendini
anlamanın ve bilgeliğin arttığını, kimlik arayışının azaldığını ya da sonlandığı, önceliklerin,
ebeveynler ve arkadaşlar ile ilişkilerin niteliğinin değiştiğini göstermiştir. Bazı katılımcıların
yerleşik yetişkinlik döneminde yaşamdaki olasılıklarının azaldığını düşündükleri belirlenmiştir.
Çalışma Türkiye’deki yerleşik yetişkinlerin deneyimlerinin daha iyi anlaşılmasına ve yerleşik
yetişkinliğin ayırt edici özelliklerinin belirlenmesine katkıda bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışma için Beykoz Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan etik kurul onayı alınmıştır (Toplantı No: 2020/2, Tarih: 10.07.2020).
Teşekkür
Yazar, Prof. Dr. Nermin Çelen’e ve Prof. Dr. Nurgün Oktik’e görüşme soruların hazırlanmasına verdikleri destek, Dr. Öğr. Üyesi Rukiye Köroğlu’na kodlama sürecindeki desteği için teşekkür eder.
Kaynakça
- Açar, D., & Duran, R. (2024). Yaşam seyri perspektifinden ebeveynlik: Anne-babaların çocukluk deneyimlerinin günümüz ebeveynlik tutum ve davranışlarına etkisi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 37, 319–338. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1494208
- Ardelt, M. (2000). Antecedents and effects of wisdom in old age: A longitudinal perspective on aging well. Research on Aging, 22(4), 360–394. https://doi.org/10.1177/0164027500224003
- Ardelt, M. (2003). Empirical assessment of a three-dimensional wisdom scale. Research on Aging, 25(3), 275–324. https://doi.org/10.1177/0164027503025003004
- Arias, D. F., & Hernández, A. M. (2007). Emerging adulthood in Mexican and Spanish youth: Theories and realities. Journal of Adolescent Research, 22(5), 476–503. https://doi.org/10.1177/0743558407305774
- Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469
- Arnett, J. J. (2001). Conceptions of the transition to adulthood: Perspectives from adolescence through midlife. Journal of Adult Development, 8(2), 133–143. https://doi.org/10.1023/A:1026450103225
- Arnett, J. J. (2015). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties (2nd ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199795574.013.9 Atak, H., Erten Tatlı, C., Çokamay, G., Büyükpabuşcu, H., & Çok, F. (2016). Yetişkinliğe geçiş: Türkiye’de demografik ölçütler bağlamında kuramsal bir gözden geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(3), 204–227. https://doi.org/10.18863/pgy.238184
- Aycan, Z., & Eskin, M. (2005). Relative contributions of childcare, spousal support, and organizational support in reducing work-family conflict for men and women: The case of Turkey. Sex Roles: A Journal of Research, 53(7-8), 453–471. https://doi.org/10.1007/s11199-005-7134-8
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Duygusal gelişim, Sosyal Gelişim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
18 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi
12 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
21 Ocak 2025
Kabul Tarihi
18 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 3
APA
Akman Özdemir, P. (2025). Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Current Perspectives in Social Sciences, 29(3), 522-538. https://doi.org/10.53487/atasobed.1624646
AMA
1.Akman Özdemir P. Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Current Perspectives in Social Sciences. 2025;29(3):522-538. doi:10.53487/atasobed.1624646
Chicago
Akman Özdemir, Petek. 2025. “Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Current Perspectives in Social Sciences 29 (3): 522-38. https://doi.org/10.53487/atasobed.1624646.
EndNote
Akman Özdemir P (01 Eylül 2025) Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Current Perspectives in Social Sciences 29 3 522–538.
IEEE
[1]P. Akman Özdemir, “Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma”, Current Perspectives in Social Sciences, c. 29, sy 3, ss. 522–538, Eyl. 2025, doi: 10.53487/atasobed.1624646.
ISNAD
Akman Özdemir, Petek. “Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Current Perspectives in Social Sciences 29/3 (01 Eylül 2025): 522-538. https://doi.org/10.53487/atasobed.1624646.
JAMA
1.Akman Özdemir P. Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Current Perspectives in Social Sciences. 2025;29:522–538.
MLA
Akman Özdemir, Petek. “Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Current Perspectives in Social Sciences, c. 29, sy 3, Eylül 2025, ss. 522-38, doi:10.53487/atasobed.1624646.
Vancouver
1.Petek Akman Özdemir. Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Current Perspectives in Social Sciences. 01 Eylül 2025;29(3):522-38. doi:10.53487/atasobed.1624646