Araştırma Makalesi

Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma

Cilt: 29 Sayı: 3 12 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Beliren yetişkinlik ve orta yetişkinlikten farklı gelişimsel özellikleri ve yaşam olaylarını içermesi nedeni ile 30 ile 45 yaşları arasındaki gelişim dönemi yerleşik yetişkinlik olarak adlandırılmıştır. Bu araştırmada yetişkinliğe ilişkin algıların, yetişkinliğe geçiş deneyimlerinin, yerleşik yetişkinlikteki psikolojik ve sosyal değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 30 ile 35 yaşları arasındaki 16 yerleşik yetişkin katılmıştır. Araştırma betimleyici fenomenolojik desende yürütülmüştür ve yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılarak veri toplanmıştır. Yapılan tematik analizde yetişkin algısı, yetişkinliğe geçişte rol oynayan etmenler, benlik, kimlik ve değişim, sosyal ilişkilerdeki değişim ve geleceğe ilişkin beklentiler olmak üzere beş ana tema oluşturulmuştur. Katılımcıların çoğunluğu kendilerini yetişkin olarak algıladıklarını ifade etmiştir. Yetişkinliğe geçişi; sorumluluk alma, özerklik ve ekonomik bağımsızlık kazanmaya dayalı olarak ele almışlardır. Araştırma yerleşik yetişkinlikte kendini anlamanın ve bilgeliğin arttığını, kimlik arayışının azaldığını ya da sonlandığı, önceliklerin, ebeveynler ve arkadaşlar ile ilişkilerin niteliğinin değiştiğini göstermiştir. Bazı katılımcıların yerleşik yetişkinlik döneminde yaşamdaki olasılıklarının azaldığını düşündükleri belirlenmiştir. Çalışma Türkiye’deki yerleşik yetişkinlerin deneyimlerinin daha iyi anlaşılmasına ve yerleşik yetişkinliğin ayırt edici özelliklerinin belirlenmesine katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma için Beykoz Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan etik kurul onayı alınmıştır (Toplantı No: 2020/2, Tarih: 10.07.2020).

Teşekkür

Yazar, Prof. Dr. Nermin Çelen’e ve Prof. Dr. Nurgün Oktik’e görüşme soruların hazırlanmasına verdikleri destek, Dr. Öğr. Üyesi Rukiye Köroğlu’na kodlama sürecindeki desteği için teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Açar, D., & Duran, R. (2024). Yaşam seyri perspektifinden ebeveynlik: Anne-babaların çocukluk deneyimlerinin günümüz ebeveynlik tutum ve davranışlarına etkisi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 37, 319–338. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1494208
  2. Ardelt, M. (2000). Antecedents and effects of wisdom in old age: A longitudinal perspective on aging well. Research on Aging, 22(4), 360–394. https://doi.org/10.1177/0164027500224003
  3. Ardelt, M. (2003). Empirical assessment of a three-dimensional wisdom scale. Research on Aging, 25(3), 275–324. https://doi.org/10.1177/0164027503025003004
  4. Arias, D. F., & Hernández, A. M. (2007). Emerging adulthood in Mexican and Spanish youth: Theories and realities. Journal of Adolescent Research, 22(5), 476–503. https://doi.org/10.1177/0743558407305774
  5. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469
  6. Arnett, J. J. (2001). Conceptions of the transition to adulthood: Perspectives from adolescence through midlife. Journal of Adult Development, 8(2), 133–143. https://doi.org/10.1023/A:1026450103225
  7. Arnett, J. J. (2015). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties (2nd ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199795574.013.9 Atak, H., Erten Tatlı, C., Çokamay, G., Büyükpabuşcu, H., & Çok, F. (2016). Yetişkinliğe geçiş: Türkiye’de demografik ölçütler bağlamında kuramsal bir gözden geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(3), 204–227. https://doi.org/10.18863/pgy.238184
  8. Aycan, Z., & Eskin, M. (2005). Relative contributions of childcare, spousal support, and organizational support in reducing work-family conflict for men and women: The case of Turkey. Sex Roles: A Journal of Research, 53(7-8), 453–471. https://doi.org/10.1007/s11199-005-7134-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Duygusal gelişim , Sosyal Gelişim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

18 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

12 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ocak 2025

Kabul Tarihi

18 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Akman Özdemir, P. (2025). Yetişkinliğe Geçiş ve Yerleşik Yetişkinlik: Psikolojik ve Sosyal Değişimler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Current Perspectives in Social Sciences, 29(3), 522-538. https://doi.org/10.53487/atasobed.1624646

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License
29909