Araştırma Makalesi

Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi

Cilt: 29 Sayı: 4 19 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi

Öz

Kulak Kepçesi Stili (Auricular Style, Lobate, Ohrmuschelstil, Kwab), 17. yüzyıl Hollanda’sında kuzey maniyerizmi ile barok üslup arasında bir geçiş niteliği taşıyan özgün bir süsleme tarzını ifade etmektedir. Organik, amorf ve adeta eriyen biçimlerden oluşan bu üslup, adını dış kulak kepçesini andıran asimetrik formlarından almaktadır. İlk izlerine 16. yüzyılın gravür sanatında rastlanan bu süsleme anlayışı, bağımsız bir stil kimliğine Prag’daki Habsburg sarayında faaliyet gösteren Vianen kardeşlerin ürettiği gümüş eserler aracılığıyla kavuşmuştur. Başlangıçta sınırlı bir çevrenin ilgisini çeken bu üslup, kısa sürede farklı disiplinlerden sanatçılara ilham vermiş ve bu sayede Avrupa genelinde yayılım göstermiştir. Stilin hangi tarihte ve hangi sanatsal ortamda ortaya çıktığı meselesi tartışmalı olmakla birlikte, hiç şüphesiz en güçlü katkıyı Hollanda sağlamış; ardından İngiltere, Fransa, İtalya ve Almanya gibi Avrupa’nın önde gelen sanat merkezlerine yayılmıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısında ise Osmanlı sanatında, özellikle mimari süsleme alanında sınırlı da olsa örnekler vermiş; sonrasında ise özellikle İstanbul’un Pera semtindeki sivil mimarlık ürünlerinde daha görünür hale gelmiştir. Bu çalışma, kulak kepçesi formunun ortaya çıkışını, kökenlerini, gravür ve gümüş işçiliği bağlamında geçirdiği dönüşümü ayrıntılı biçimde incelemektedir. Ayrıca söz konusu üslubun Avrupa sanatında mimari süslemelerde ve resim sanatında nasıl benimsendiği, somut örnekler üzerinden ele alınmaktadır. Bununla birlikte, Osmanlı süsleme literatüründe yeterince tanımlanmamış bir formu gündeme taşımakta ve bu üslubun Osmanlı sanatındaki yansımasına da dikkat çekmektedir. Dolayısıyla çalışmanın, geç dönem Osmanlı süsleme terminolojisinin zenginleştirilmesine ve kulak kepçesi stilinin daha doğru kavramsallaştırılmasına katkı sunması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir.

Etik Beyan

Bu çalışma etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederim.

Kaynakça

  1. Ahmed, H., & Płuska, I. (2000). Conservation and reconstruction of mascaron “from sukiennice”. In The International Conference on Conservation (pp. 1-6). Krakow.
  2. Baarsen, R. (2018). Kwab: Dutch design in the age of Rembrandt [Exhibition catalogue]. Rijksmuseum.
  3. Bennekom, J. V., Bork, E. V., & Pappot, A. (2021). The unsurpassed silversmithing techniques of Adam van Vianen: His silver ewer unravelled. The Rijksmuseum Bulletin, 69(3), 217-242.https://doi.org/10.52476/trb.11049
  4. Bolton, H. C. (1904). The follies of science at the court of Rudolph II, 1576–1612. Pharmaceutical Review Publishing Co.
  5. Burden, E. E. (2002). Illustrated dictionary of architecture. McGraw-Hill.
  6. Durudoğan, S. (1993). Halep Pasajı. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi içinde (Cilt 3, ss. 497–498). Tarih Vakfı & Kültür Bakanlığı.
  7. Ernst, H. (2007). Johannes (Johan, Jan, Janus) LUTMA. BLO IV, Aurich 2007, 285- 288.
  8. Esmer, E. (2017). Stil sınıflamaları ve zihinsel stil kavramının neliği üzerine bir değerlendirme. İlköğretim Online, 16(2), 717-726. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.304729

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Hizmetler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2025

Kabul Tarihi

13 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Halıcı, E. (2025). Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi. Current Perspectives in Social Sciences, 29(4), 688-710. https://doi.org/10.53487/atasobed.1670136
AMA
1.Halıcı E. Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi. Current Perspectives in Social Sciences. 2025;29(4):688-710. doi:10.53487/atasobed.1670136
Chicago
Halıcı, Esra. 2025. “Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi”. Current Perspectives in Social Sciences 29 (4): 688-710. https://doi.org/10.53487/atasobed.1670136.
EndNote
Halıcı E (01 Aralık 2025) Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi. Current Perspectives in Social Sciences 29 4 688–710.
IEEE
[1]E. Halıcı, “Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi”, Current Perspectives in Social Sciences, c. 29, sy 4, ss. 688–710, Ara. 2025, doi: 10.53487/atasobed.1670136.
ISNAD
Halıcı, Esra. “Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi”. Current Perspectives in Social Sciences 29/4 (01 Aralık 2025): 688-710. https://doi.org/10.53487/atasobed.1670136.
JAMA
1.Halıcı E. Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi. Current Perspectives in Social Sciences. 2025;29:688–710.
MLA
Halıcı, Esra. “Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi”. Current Perspectives in Social Sciences, c. 29, sy 4, Aralık 2025, ss. 688-10, doi:10.53487/atasobed.1670136.
Vancouver
1.Esra Halıcı. Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi. Current Perspectives in Social Sciences. 01 Aralık 2025;29(4):688-710. doi:10.53487/atasobed.1670136

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License
29909