Araştırma Makalesi

Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi

Sayı: 55 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi

Öz

Sarıçam (Pinus sylvestris) dünyada Pinaceae ailesinin en geniş alanlarda yayılış gösteren üyesi olup, Türkiye’de 738.000 hektar alan kaplamaktadır. Geniş alanlarda yayılış göstermesi, türü küresel iklim değişikliğinin etkileri ile geniş alanlarda populasyon kaybı riskine açık hale getirmektedir. Küresel iklim değişikliği sürecinde bu kayıpları en aza indirebilmek için, türlerin uygun yayılış alanlarındaki değişikliklerin tahmin edilerek, gerekli tedbirlerin alınması önemlidir. Bu çalışmada da sarıçamın Türkiye’deki uygun yayılış alanlarının nasıl değişeceği belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında türün uygun yayılış alanları GAM (Generalized Additive Model) modeli kullanılarak SSPs 245 ve SSPs 585 senaryolarına göre değerlendirilmiş, 2060 ve 2100 yıllarına kadar olan süreçteki değişimleri tahmin edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonuçları, sürecin etkilerinin kısa sürede ve oldukça yıkıcı olacağını, örneğin SSPs 245 senaryosuna göre 2060 yılına kadar %19’u aşan oranda bir kayıp yaşanabileceğini göstermektedir. Bundan dolayı populasyon kayıplarını en aza indirebilmek için, olası etkilerin önceden belirlenerek gerekli planlama çalışmalarının yapılması ve türün ihtiyaç duyduğu göç mekanizmasının insan eliyle sağlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/saricam-ormanlari-sonbaharda-buyuluyor-/948143 (Erişim tarihi: 04.01.2026)
  2. Ardahan Haber. https://www.ardahanhaber.com.tr/saricam-agaci-ardahan--8217-a-hava-katiyor/6024 (Erişim tarihi: 04.01.2026)
  3. Aricak, B., Canturk, U., Koc, I., Erdem, R., & Sevik, H. (2024). Shifts that may appear in climate classifications in Bursa due to global climate change. Forestist. 74(2) 129-137. https://doi.org/10.5152/forestist.2024.23074
  4. Arslan, E.S, & Örücü, K. Ö (2019). Present and future potential distribution of the Pinus nigra Arnold. and Pinus sylvestris L. using Maxent Model. International Journal of Ecosystems & Ecology Sciences, 9(4). 787-798
  5. Atalay, İ. (1994). Türkiye vejetasyon coğrafyası. Ege Üniversitesi Basımevi.
  6. Atalay, İ. (2011). Türkiye’nin ekolojik bölgeleri. META Basım
  7. Avcı, M. (2017). Bitki coğrafyası. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul Üniversitesi AUZEF.
  8. Bayraktar, O. Y., Özel, H. B., Benli, A., Yılmazoğlu, M. U., Türkel, İ., Dal, B. B., Şevik, H. & Kaplan, G. (2024). Sustainable foam concrete development: Enhancing durability and performance through pine cone powder and fly ash incorporation in alkali-activated geopolymers. Construction and Building Materials, 457, 139422.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Fiziki Coğrafyası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

31 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

30 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 55

Kaynak Göster

APA
Dönmez, S. (2026). Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi. Doğu Coğrafya Dergisi, 55, 1-11. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1753936
AMA
1.Dönmez S. Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi. Doğu Coğrafya Dergisi. 2026;(55):1-11. doi:10.17295/ataunidcd.1753936
Chicago
Dönmez, Sevgi. 2026. “Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi”. Doğu Coğrafya Dergisi, sy 55: 1-11. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1753936.
EndNote
Dönmez S (01 Haziran 2026) Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi. Doğu Coğrafya Dergisi 55 1–11.
IEEE
[1]S. Dönmez, “Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi”, Doğu Coğrafya Dergisi, sy 55, ss. 1–11, Haz. 2026, doi: 10.17295/ataunidcd.1753936.
ISNAD
Dönmez, Sevgi. “Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi”. Doğu Coğrafya Dergisi. 55 (01 Haziran 2026): 1-11. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1753936.
JAMA
1.Dönmez S. Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi. Doğu Coğrafya Dergisi. 2026;:1–11.
MLA
Dönmez, Sevgi. “Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi”. Doğu Coğrafya Dergisi, sy 55, Haziran 2026, ss. 1-11, doi:10.17295/ataunidcd.1753936.
Vancouver
1.Sevgi Dönmez. Türkiye’de Sarıçam (Pinus Sylvestris L.) Uygun Yayılış Alanlarının Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri ile Olası Değişimi. Doğu Coğrafya Dergisi. 01 Haziran 2026;(55):1-11. doi:10.17295/ataunidcd.1753936

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929