EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN HARİTA OKURYAZARLIĞINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Harita okuryazarlığı geleneksel anlamda dünya ile ilişki kurmamızı sağlayan okuryazarlığın ötesinde; durumsal anlamda mantıksal çıkarımlarda bulunarak bireyin zihinsel şemalarını yapılandırması ile evrensel ve toplumsal bağlamdaki değer yargıları, göstergeleri, grafikleri ve ritüelleri okuyup anlayabilmektir. Bununla birlikte harita okuryazarlığı, bireye düşünce, eylem, obje, grafik ve sembolleri anlama ve yorumlama imkânı vererek, yaşam boyu öğrenme bilincini oluşturma, bu bilinci geliştirmede etkin öğrenmelerle problem çözme becerilerini kazanmalarını sağlayabilmektedir. Bilgi çağında bilginin hangi formatlarda üretildiğini ve kullanıldığını anlayabilmek için günümüz insanı çoklu okuryazar olmak zorundadır. İlgili literatür tarandığında 34 tür okuryazarlık olduğu görülmüştür. Ancak bu çalışmada harita okuryazarlığı bir metafor olarak kullanılmıştır. Bu çalışmanın genel amacı harita okuryazarlığının üniversite öğrencilerinin zihinsel şemalarını, kavram haritalarını, kültürel değerleri ve göstergeleri yorumlamaları ve mekânsal algılama becerisi üzerilerindeki etkisini irdelemektir. Bu bağlamda harita okuryazarlığının öğrencilerin kavram haritaları oluşturmalarına; mekânı algılama becerilerine; kültürel değerleri anlamalarına; göstergeleri yorumlamalarına; zihinsel öğrenme şemalarına etkisi aranmıştır. Araştırma tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni Muğla Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencileridir. Örneklem grubunu ise Eğitim Fakültesi üçüncü sınıf öğrencileri (N=425) oluşturmaktadır. Verilenin toplanmasında harita okuryazarlığının, öğrencilerin zihinsel ve duyuşsal şemalarını yapılandırmaları, kavram haritalarını oluşturmaları, mekânı algılamaları, kültürel değer ve göstergeleri algılama ve yorumlamaları üzerine etkisine ilişkin öğrencilerin görüşlerini belirlemek için anket geliştirilmiştir. Verilerin çözümü için yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi istatistik teknikleri kullanılarak yorumlar yapılmıştır

Kaynakça

1. BARROW, J. D., 2002. Olanaksızlık (Nermin Arık). Sabancı Üniv. Yay., Istanbul.
2. BATUR, Enis, 2000. “Coğrafyasızlar Için Haritalar” Yeryüzü Suretleri F. Muhtar Katırcıoğlu Koleksiyonu. YKY, Istanbul.
3. DEBORD, Guy,, 1996. Gösteri Toplumu (Ayaen Ekmekçi-Okaan Taakent). Ayrıntı Yay., Istanbul.
4. FAY, Brian, 2001. Çağdas Sosyal Bilimler Felsefesi (Ismail Türkmen). Ayrıntı Yay., Istanbul.
5. FREĠIE Paulo – MACEDO, Donaldo 1998. Okuryazarlık (Serap Ayhan) Imge Kitabevi, Ankara.
6. HEINICH, R , MOLENDA, M. & RUSSEL, J.D. (1989). Instructional Media and New Technologies of Instruction, (Third Edition), Macmillan Publishing Company.
7. http://library.thinkquest.org/J002391/functions.html#anchor308201
8. http://www.enocta.com/tr/kaynaklar_makale_detay.asp?url=203/12.12.2004

9. http://www.meb.gov.tr/Stats/ist2001/Bolum4s6.htm/12.12.2004
10. IPEK I. (2003). Bilgisayarlar, Görsel Tasarım ve Görsel Öğrenme Stratejileri. The
11. LEKTORSKY, Viktor 1992 Özne Nesne Bilis (Sükrü Alpagut) Kuram Yay., Ankara.
12. NICK K. and NICK V. (2000). How to Grow a Better Brain. (13.09.2004‟te elde edilmistir:
13. SARI, Fulya. 2002. “Bilgisayar Öğrenme ve "Bilissel Okuryazarlık". Bilisim Dergisi S. 81, http://dergi.tbd.org.tr/yazarlar/26082002/fulya_sari.htm/20.12.2004.
14. SHYROCK, Clara M., 1939. “Gradations in Map Learning”. National Council for Geography Teachers, December, 27 1938, Boston.
15. SENGÖR, A.M., Celal 2000. “Ben Neredeyim, Sen Neredesin, O Nerede?”.Yeryüzü Suretleri, F. Muhtar Katırcıoğlu Koleksiyonu. YKY, Istanbul.
16. TANILLI, Server. Cumhuriyet Gazetesi 11.09.1998
17. Turkish Online Journal of Educational Technology - TOJET July 2003 ISSN: 13036521 Volume 2, Issue 3, Article 9
18. ULUĞTEKIN, N.,-IPBÜKER, C., Kartografya ve Coğrafi Bilgi Sistemi. ITÜ, Istanbul http://www.hun.harita.8m.com/cbs3.htm/23.02.2005.