BİR MİKROTOPONİMİ DENEMESİ; SİNOP-AYANCIK’TA ZİNGAL ORMAN İŞLETMESİ’NİN YER ADLARINA ETKİSİ
Öz
Belirli bir yörede, çoğunluğu haritalarda yer almayan, fakat sadece orada yaşayanlar tarafından bilinen bazı yer adları vardır. Nesilden nesile aktarılarak günümüze ulaşan çiftlik, mera, ekinlik, çeşme, kuyu, pınar vb. bu yer adları Toponimi bilim dalı içinde mikrotopinimin konusudur. Mikrotopinimlerin ortaya çıkmasında çevredeki flora, fauna, jeomorfoloji ve hidrografya gibi doğal özellikler kadar, o yöredeki sosyo kültürel yapı ile tarım, hayvancılık, ormancılık gibi ekonomik faaliyetler büyük ölçüde etkili olur.
Bu çalışmada, Sinop’un Ayancık ilçesi ve yakın çevresinde yabancı sermayeli bir şirket olan ZİNGAL tarafından kurulan orman işletme ve ağaç sanayinin etkisiyle ortaya çıkan mikrotoponimler üzerinde durulmuştur. Türkiye’de orman işletmesi ve ağaç sanayiinin ilk kurulduğu yerlerden biri olan Ayancık ilçesinde ormancılık halen en önemli ekonomik faaliyet olarak varlığını sürdürmektedir. Ayancık’ta 1929’da kurulan orman işletmesi ve bu işletmeden elde edilen ağaçları işleyen kereste fabrikası, ilk kuruluşundan günümüze, ilçe merkezinde cadde ve sokak adları; kırsalda ise köprü, rampa, istasyon vb. mevkii isimlendirmelerinde etkili olmuştur.
Ülkemizde yabancı kelimelere karşılık bulma mecburiyeti ve bu konuda yaşadığımız başarısızlık özellikle son yıllarda daha da gözle görülür hale gelmiştir. Anadilden yeni kelimeler ve yeni yer adları türetme konusunda yaşanan sıkıntılar dikkate alındığında, Zingal şirketinin Ayancık yöresinde gerçekleştirdiği uygulamalar günümüzde bu alanda yaşanan sorunlar için örnek alınacak bir çalışma olarak görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aliağaoğlu, A. ve Uzun, A. (2011). Şehirsel toponimi (hodonimi) Türkiye için bir tipoloji denemesi. Coğrafi Bilimler Dergisi CBD, 9(2), 123-133.
- Höhn, P. ve Yılmaz, C. (2012). Holztransport zu lande, zu wasser, auf Schienen und in der luft; die waldbahn der ZİNGAL AG in Ayancik, Türkei. Teil:6, Mit der Eisenbahn zum Sagewerk”, Argeschmalspur INFO 3/2012, (12-21).
- Kaya, M. (2011). Türkiye’nin ilk sanayi kasabalarından biri: Ayancık, Sinop. (Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun).
- Koday, S., Kaya, G., Akbaş, F. (2016). Salihli ilçesinde köy adlarında coğrafyanın etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (2), 559-582. Kültür Bakanlığı (1984) Türk Yer Adları Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
- Şahin, C. (2010). Türkiye Yer Adlarında Ceviz / Koz: Coğrafi Bir Araştırma. İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
- Şahin, G. (2010). Türkiye’de yapılmış toponimi çalışmaları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 3, Sayı:4, 134-156.
- Tuncel, H. (2000). Türkiye’de ismi değiştirilen köyler. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 23-34.
- Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (1998). Beşeri Coğrafya; İnsan Kültür Mekân, İstanbul: Çantay Kitabevi Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cevdet Yılmaz
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Mutlu Kaya
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
16 Haziran 2017
Kabul Tarihi
3 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 23 Sayı: 39
Cited By
ARTVİN İLİNDEKİ KÖY YERLEŞMELERİNİN TOPONİMİK ÖZELLİKLERİNE COĞRAFİ BİR BAKIŞ
lnternational Journal of Geography and Geography Education
https://doi.org/10.32003/igge.811006Importance of Location Selection in Regions with Disaster Risk: The Case of Ayancık Babacay Village
Ege Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.51800/ecd.1102364Bartın ili Ulus ilçesi Uluköy ve Zafer köyleri mikrotoponimleri ve dil incelemesi
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.29000/rumelide.839140Çakraz Yer Adının Etimolojisi Hakkında Düşünceler
Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1313412