GELENEKSEL BAYBURT EVLERİNİN PLAN TİPOLOJİSİ VE MEKANLARIN ÖRGÜTLENME BİÇİMLERİ

Öz

Bayburt Doğu Anadolu Bölgesi ile Doğu Karadeniz Bölgesi arasında geçiş bölgesi içinde yer alır. Tarihte önemli bir ticaret ve kültür merkezidir. Araştırmacıların dikkatini çekerek bir çok kez farklı yönlerden araştırılan Bayburt yerleşmesi’nin geleneksel evlerine değinilmediği görülmüştür. Bu nedenle, geleneksel Bayburt evlerinin bilinmeyen özelliklerinin aydınlığa kavuşturulmasının bir basamağı olan plan tipolojisinin çıkarılması hedef alınarak başlatılan bu çalışmada amaç: Bayburt Yerleşmesindeki kültür mirasımızın gelecek kuşaklara aktarılması ile ilgili görevimizi yerine getirmek ve yöre insanına kültür mirasının korunması bilincini aşılamaktır. Bu bağlamda, geleneksel evlerin korunarak çağdaş yaşamla bütünleşmesini sağlamak, yerleşme alanında ve çevresinde yeni yapılacak yapılarda, çıkarılacak olan bu plan tipolojisinin ve evi oluşturan mekanların örgütlenme biçimlerinin kullanımını sağlayarak eski doku ile uyumlu olmasını sağlamak ve geleneksel evlerin yeni yapılaşma arasında yok olmasını önlemektir. Bu amaçla, araştırma kapsamına alınan evlerin plan şemaları çıkarılarak tipoloji oluşturulmaya çalışılmış ve evi oluşturan mekanların örgütlenme biçimleri ile bu örgütlenmede etkili olan faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışma sonunda evler, uygulanan plan şemaları dikkate alınarak, üç gruba ayrılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bayburt,ev, şema, yerleşme, tipoloji, biçim