PATNOS-TUTAK ÇEVRESİNDE TÜRBE VE TARİHİ MEZARLIKLAR

Öz

Tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Van Gölü Havzası, zengin kültür ve sanat birikimiyle komşu bölgeleri de büyük ölçüde etkilemiştir. Havzanın kuzeyinde bulunan Ağrı’nın Patnos ve Tutak ilçeleri özellikle anıt mezar mimarisi bakımından Van Gölü Havzasındaki yapılanma ile büyük benzerlik göstermektedir. Patnos Köseler, Taşkın ve Ziyaret köyleri ile Tutak Ocakbaşı, Bintosun köylerindeki tarihi mezarlıklarda bulunan türbe ve mezarlardan Osmanlı dönemine ait XVI. ve XIX. yüzyıldan kalan birkaç mezar dışında diğer mezarların tarihleri bilinmemektedir. Ahlat geleneğinde olan bu mezarların çoğu liken ile kaplandığından üzerlerindeki kitabeler okunamamaktadır. Ancak bu bölgedeki mezarların Ahlat, Bitlis, Erciş, Güroymak gibi yakın çevredeki tarihleri belli mezarlarla yazı, bezme karakteri ve tipolojik benzerlikleri XII-XV. yüzyıllar arasından kalmış olduklarını göstermektedir. Bu makalede amacımız bölgede pek tanınmayan anıt mezar örneklerini bilim dünyasına tanıtmak ve Van Gölü Havzasında bulunan diğer eserlerle bağlarını ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

• Patnos, Tutak, mezar taşı, türbe, mezarlık