AHVȂL-I KIYȂMET YAZMALARINDA KIYAMET ÖNCESİNİ KONU EDİNEN MİNYATÜRLER Miniatures that Reflect the Time Previous to the Doom’s Day in Ahvȃl-ı Kıyamet Manuscripts

Abstract

It is possible to see a rise in descriptions of apocalyptic signs in certain periods, and miniatures about apocalypse that is made by muralists in Ottoman Empire. The biggest reason is that there have been rumors about resurrection which will break in 1000 years of hegira. Ahvâl-ı Kıyâmet manuscripts, that evaluates the signs of doomsday and the life after apocalypse as a whole, is which will break in 1000 years of hegira. Ahvâl-ı Kıyâmet manuscripts, that evaluates the signs of doomsday and the life after apocalypse as a whole, is important in terms of reflecting the description of doomsday in such a period. important in terms of reflecting the description of doomsday in such a period. First of all, Ahvâl-ı Kıyâmet was written in poetical form in 13th century and found First of all, Ahvâl-ı Kıyâmet was written in poetical form in 13th century and found place ıtself in a period that Ottoman society was interested in the idea of place ıtself in a period that Ottoman society was interested in the idea of doomsday intentionally. doomsday intentionally. Ahvâl-ı Kıyâmet differs from the other works due to ıts stylistic features Ahvâl-ı Kıyâmet differs from the other works due to ıts stylistic features among a lot of manuscripts that were written about signs of doomsday in the same period. The miniatures of this manuscript reflected the ideas of society about among a lot of manuscripts that were written about signs of doomsday in the same period. The miniatures of this manuscript reflected the ideas of society about before and after doomsday in scenes effectively and dramatically. The place of before and after doomsday in scenes effectively and dramatically. The place of doomsday and signs of pre-apocalyptic in social dynamics and their reflection doomsday and signs of pre-apocalyptic in social dynamics and their reflection styles to miniatures are primary research interest evaluated and underlined in this styles to miniatures are primary research interest evaluated and underlined in this study. study

AHVȂL-I KIYȂMET YAZMALARINDA KIYAMET ÖNCESİNİ KONU EDİNEN MİNYATÜRLER Miniatures that Reflect the Time Previous to the Doom’s Day in Ahvȃl-ı Kıyamet Manuscripts

Öz

Osmanlı İmparatorluğu döneminde nakkaşların bir dönem daha fazlakıyamet alametleri ve kıyamet ile ilgili minyatürler betimledikleri görülür. Bununen büyük nedeni Hicri 1000. yılda kıyametin kopacağına dair rivayetlerinolmasıdır. Böyle bir zamanda kıyamet alametleri ve kıyamet sonrası hayatın birbütün olarak ele alındığı Ahvȃl-ı Kıyȃmet yazması Osmanlı İmparatorluğundakıyamet tasvirlerine yer verilen eser olması bakımından önemlidir.İlk olarak 13. yüzyılda manzum olarak yazılan Ahvȃl-ı Kıyȃmet Osmanlıtoplumunun kıyamet düşüncesiyle yoğun olarak ilgilendiği bir dönemde kendineyer bulmuştur.Döneminde kıyamet alametleri ve kıyamet ile ilgili yapılan bir çok elyazmalarının içerisinde Ahvȃl-ı Kıyȃmet üslup özellikleri nedeniyle diğerlerindenayrılır. Bu yazmadaki minyatürlerde yer yer çok etkili ve dramatik sahneler yeraldığından halkın kıyamet öncesi ve sonrası hayat hakkındaki düşünceleriniyansıtmaktadır.Kıyamet ve kıyamet öncesi alametlerin dönemin toplum dinamikleriiçerisindeki yeri ve minyatürlere yansıma biçimlerinin bir belge olmaözelliğinden yola çıkılarak araştırılması bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır.Anahtar Kelimeler: Ahvȃl, Kıyamet, Kıyamet ÖncesiMiniatures that Reflect the Time Previous to the Doom’s Dayin Ahvȃl-ı Kıyamet ManuscriptsAbstractIt is possible to see a rise in descriptions of apocalyptic signs in certainperiods, and miniatures about apocalypse that is made by muralists in OttomanEmpire. The biggest reason is that there have been rumors about resurrection which will break in 1000 years of hegira. Ahvâl-ı Kıyâmet manuscripts, thatevaluates the signs of doomsday and the life after apocalypse as a whole, isimportant in terms of reflecting the description of doomsday in such a period.First of all, Ahvâl-ı Kıyâmet was written in poetical form in 13th century and foundplace ıtself in a period that Ottoman society was interested in the idea ofdoomsday intentionally.Ahvâl-ı Kıyâmet differs from the other works due to ıts stylistic featuresamong a lot of manuscripts that were written about signs of doomsday in the sameperiod. The miniatures of this manuscript reflected the ideas of society aboutbefore and after doomsday in scenes effectively and dramatically. The place ofdoomsday and signs of pre-apocalyptic in social dynamics and their reflectionstyles to miniatures are primary research interest evaluated and underlined in thisstudy.Keywords: Ahvȃl, doomsday, Pre-apocalyptic

Kaynakça

1. Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid Edendi 139.
2. AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul
3. BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006). Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
4. DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
5. GÖĞEBAKAN, Y. (2014), “Resimsel Anlatım Bakımından ‘’Acaibü’l Mahlûkat’’, Tercüme-i Miftah Cifrü’l-Cami’’ ve ‘’Ahvȃl-ı Kıyȃmet’’ Eserlerindeki Mitolojik Unsurlar”, International Journal of Social Science Doi number: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2158 Number: 26,p. 123-141, Summer II.
6. http://www.tdk.gov.tr 13 Nis. 15 saat:22.15
7. KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”, Mukaddime, Sayı:4.
8. KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere: İslam’da Beden Algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”; Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1.

9. MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
10. MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W. Robinson (Ed.). İslamic painting and the arts of the book: The Keir Collection (s. 223-230). London: Faber and Faber
11. MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad. U.S.A: Mazda Publishers
12. SUYȖTȊ, C. A. (1994). El-Hȃvȋ Li’l-Fetȃvi. Beyrut: Dȃrü’l-Fikr, II
13. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.
14. YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri: Tercüme-i Miftâh-ı Cifru’l-Câmi ve Tasvirli Nüshaları”. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara
15. YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2.
16. YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’, Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1. Kaynakça Kaynakça
17. Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid
18. Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid Edendi 139. Edendi 139.
19. AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi
20. AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul Yayınları, İstanbul
21. BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006).
22. BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006). Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
23. DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i
24. DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
25. GÖĞEBAKAN, Y. (2014), “Resimsel Anlatım Bakımından ‘’Acaibü’l
26. http://www.tdk.gov.tr 13 Nis. 15 saat:22.15
27. KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”
28. KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”, Mukaddime, Sayı:4. Mukaddime, Sayı:4.
29. KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere
30. KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere: İslam’da Beden Algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”; Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1. Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1.
31. MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı
32. MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi. Yayınevi.
33. MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W.
34. MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W. Robinson (Ed.). İslamic painting and the arts of the book: The Keir Collection (s. 223-230). London: Faber and Faber 223-230). London: Faber and Faber
35. MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad.
36. MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad. U.S.A: Mazda Publishers U.S.A: Mazda Publishers
37. SUYȖTȊ, C. A. (1994). El-Hȃvȋ Li’l-Fetȃvi. Beyrut: Dȃrü’l-Fikr, II
38. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.
39. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.
40. YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri
41. YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri: Tercüme-i Miftâh-ı Cifru’l-Câmi ve Tasvirli Nüshaları”. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Hacettepe Üniversitesi, Ankara
42. YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde
43. YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2. Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2.
44. YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’
45. YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’, Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1. Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1.
46. YAMAN, B. (2012) “Osmanlı Resim Sanatında Dabbetü’l-Arz”, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Şubat, sayı: 29.
47. YILDIZ, O. (2002). Ahvâl-ı Kıyâmet: Giriş İnceleme Metin Dizinler. İstanbul: Şule Yayınlar
48. YILDIZ, O. (2010). “Ahvâl-ı Kıyâmet’te Dudak Uyumu” Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/1 Winter
49. Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid Edendi 139.
50. AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul
51. BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006). Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
52. DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
53. GÖĞEBAKAN, Y. (2014), “Resimsel Anlatım Bakımından ‘’Acaibü’l Mahlûkat’’, Tercüme-i Miftah Cifrü’l-Cami’’ ve ‘’Ahvȃl-ı Kıyȃmet’’ Eserlerindeki Mitolojik Unsurlar”, International Journal of Social Science Doi number: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2158 Number: 26,p. 123-141, Summer II.
54. http://www.tdk.gov.tr 13 Nis. 15 saat:22.15
55. KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”, Mukaddime, Sayı:4.
56. KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere: İslam’da Beden Algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”; Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1.
57. MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
58. MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W. Robinson (Ed.). İslamic painting and the arts of the book: The Keir Collection (s. 223-230). London: Faber and Faber
59. MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad. U.S.A: Mazda Publishers
60. SUYȖTȊ, C. A. (1994). El-Hȃvȋ Li’l-Fetȃvi. Beyrut: Dȃrü’l-Fikr, II
61. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.
62. YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri: Tercüme-i Miftâh-ı Cifru’l-Câmi ve Tasvirli Nüshaları”. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara
63. YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2.
64. YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’, Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1. Kaynakça Kaynakça
65. Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid
66. Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid Edendi 139. Edendi 139.
67. AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi
68. AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul Yayınları, İstanbul
69. BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006).
70. BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006). Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
71. DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i
72. DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
73. GÖĞEBAKAN, Y. (2014), “Resimsel Anlatım Bakımından ‘’Acaibü’l
74. http://www.tdk.gov.tr 13 Nis. 15 saat:22.15
75. KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”
76. KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”, Mukaddime, Sayı:4. Mukaddime, Sayı:4.
77. KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere
78. KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere: İslam’da Beden Algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”; Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1. Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1.
79. MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı
80. MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi. Yayınevi.
81. MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W.
82. MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W. Robinson (Ed.). İslamic painting and the arts of the book: The Keir Collection (s. 223-230). London: Faber and Faber 223-230). London: Faber and Faber
83. MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad.
84. MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad. U.S.A: Mazda Publishers U.S.A: Mazda Publishers
85. SUYȖTȊ, C. A. (1994). El-Hȃvȋ Li’l-Fetȃvi. Beyrut: Dȃrü’l-Fikr, II
86. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.
87. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.
88. YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri
89. YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri: Tercüme-i Miftâh-ı Cifru’l-Câmi ve Tasvirli Nüshaları”. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Hacettepe Üniversitesi, Ankara
90. YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde
91. YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2. Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2.
92. YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’
93. YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’, Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1. Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1.
94. YAMAN, B. (2012) “Osmanlı Resim Sanatında Dabbetü’l-Arz”, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Şubat, sayı: 29.
95. YILDIZ, O. (2002). Ahvâl-ı Kıyâmet: Giriş İnceleme Metin Dizinler. İstanbul: Şule Yayınlar
96. YILDIZ, O. (2010). “Ahvâl-ı Kıyâmet’te Dudak Uyumu” Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/1 Winter