Jan Vormann’ın Mozaik Sanatı

Öz

Çağdaş mozaik sanatçıları arasında dikkati çeken Jan Vormann malzeme olarak dünyaca bilinen bir oyuna ait plastik tuğla parçalarını kullanmaktadır. Bu plastik tuğla parçaları ile sanatçı, bir kaldırım köşesinde ya da bir bina üzerinde oluşmuş çatlakları doldurarak şehir yapıları üzerinde renkli mozaikler üretmektedir. Vormann’ın söylemini anlamak ve tarihsel açıdan önemini belirlemek amacıyla sanatçının mozaikleri hakkında bir araştırma yapmak gerekliliği ortaya çıkmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve elde edilen bilgiler üç bölümde sunulmuştur. Birinci bölümde mozaik sanatı tarihsel gelişimi içerisinde dünyaca tanınmış eserler paralelinde açıklanmıştır. İkinci bölümde Vormann’ın Anıtsal Sokak Sanatı olarak isimlendirdiği mozaikleri sanatçı biyografisi birlikteliğinde incelenmiştir. Üçüncü bölümde sanatçının Dispatchwork Projesi olarak isimlendirdiği mozaikleri anlam, amaç, malzeme, teknik, süreç ve fikir bağlamında analiz edilmiştir. Sonuç olarak araştırma, malzeme kullanımı ve sanatsal fikir açısından Vormann’ın mozaiklerinin mozaik sanatı tarihindeki önemini saptamıştır. Ek olarak, bu araştırma ile Vormann’ın mozaiklerinin mozaik sanatının geleceğini temsil ettiğini düşünmek mümkün olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Jan Vormann
• Mozaik Sanatı
• Anıtsal Sokak Sanatı
• Dispatchwork

Abstract

Jan Vormann, who draws attention among contemporary mosaic artists, uses plastic bricks that belong to a worldwide known game as material. With these plastic bricks, the artist creates colourful mosaics on the city structures by filling the cracks on a sidewalk corner or a building. To understand Vormann’s expression and determine his historical significance, it has become necessary to make a research on the artist’s mosaics. In this research, the qualitative research method was used and the information gained from the research presented in three chapters. In the first chapter, mosaic art was explained in parallel with world-known artworks in its historical development. In the second part, the mosaics that Vormann named as Monumental Street Art were examined in conjunction with the artist’s biography. In the third chapter, the mosaics that the artist named as Dispatchwork Project were analyzed in the context of meaning, purpose, material, technique, process and idea. As a result, it has been determined that Vormann’s mosaics are significant in the history of mosaic art in terms of material using and artistic idea. In addition, it has become possible to consider that Vormann’s mosaics represent the future of mosaic art with this research.

Keywords

• Mosaic Art
• Jan Vormann
• Monumental Street Art
• Dispatchwork

Kaynakça

1. Borhes, K., & Tymoshchuk, N. (Yönetmen). (2019). Bien Urbain 2019-Jan Vormann “Gestures of Caring”. [Belgesel]. Erişim adresi: https://vimeo.com/385223283
2. Çobanoğlu, A. D. (2019). Tokat ve Niksar'da bazı Selçuklu yapılarındaki çini süslemeler üzerine bir değerlendirme. Vakıflar Dergisi, 51, 9-44. doi: https://doi.org/10.16971/vakiflar.559126
3. Davidson, K., & Junge, D. (Yönetmen). (2014). A Lego Brickumentary. [Belgesel]. Erişim adresi: https://www.facebook.com/1015080085227174/videos/1018150278253488/
4. Dispatchwork. (2020). Erişim adresi: https://www.dispatchwork.info/mission/
5. Erbil, Ö. (2018, 24 Haziran). 119 yıldır tarihi mihrabın peşinde. Hürriyet. Erişim adresi: http://www.hurriyet.com.tr/gundem/119-yildir-tarihi-mihrabin-pesinde-40876324
6. Halsey, W. D. (1988). Macmillan contemporary dictionary. İstanbul: ABC.
7. Lexico. (2020). Erişim adresi: https://www.lexico.com/definition/dis-
8. Miles, H. (2017, 18 Kasım). Mosaics in Chicago-Marc Chagall’s four seasons mosaic [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://helenmilesmosaics.org/blog/chagalls-four-seasons-mosaic/

9. Nadeau, S. (2016, 20 Ağustos). Margate Shell Grotto in Kent [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://www.solosophie.com/margate-shell-grotto/
10. Olin, C. (Yönetmen/Senaryo Yazarı). (1974). The Gift: Four seasons mosaic of Marc Chagall. [Belgesel]. Erişim adresi: https://mediaburn.org/video/the-monumental-art-of-marc-chagall/
11. Ödekan, A. (2008). Mozaik. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi Cilt. 2 (s. 1102 – 1103) içerisinde. İstanbul: Yem Yayın. Resurrection Church. (t.y.). Resurrection church (Savior on the spilled blood). Erişim adresi: http://eng.cathedral.ru/en/spas/building
12. Richman Abdou, K. (2018, 12 Mayıs). Learn the ancient history of mosaics and how to make your own colorful creation [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://mymodernmet.com/how-to-make-a-mosaic/
13. Şahin, M. (2013). Pasiphae-Daidalos mozaiği üzerine yeni düşünceler. Journal of Mosaic Research, 6, 33-44. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/294090
14. Tomsic, N. (2014, 21 Haziran). Dispatchwork ın five chapter [Blog yazısı]. Erişim adresi: http://transitoryart.org/dispatchwork-in-5-chapters/
15. Turani, A. (1998). Sanat terimleri sözlüğü. İstanbul: Remzi Yayınevi.
16. Varol, B. (2011, 23 Ekim). Yeniden Diriliş Kilisesi-Saint Petersburg [Blog yazısı]. Erişim adresi: http://blog.milliyet.com.tr/yeniden-dirilis-kilisesi---saint-petersburg/Blog/?BlogNo=331096
17. Vormann, J. (2020, 24 Temmuz). Neslihan Öztürk Büthow’un kişisel iletişimi.
18. Wikipedia. (t.y.). Church of the savior on blood. Erişim adresi: https://en.wikipedia.org/wiki/Church_of_ the_Savior_on_Blood
19. Zeugma. (2020). Mozaik hikâyeleri. Erişim adresi: http://zeugma.org.tr/hikayeler.aspx#features/