Sanatta Biyomimetik ve Deneysel Takı Uygulaması

Öz

Ekolojik sistem anlamında bir kısaltma olarak dilimizde yer eden ekosistem, çevrecilik ile ilgili bir kavramdır. Doğanın sahip olduğu düzeni tanımlar. Bu düzen, herhangi bir müdahale olmadan, doğanın kendi işleyişidir. Egosistem tabirindeki ego kelimesi ise Türk Dil Kurumuna göre doğrudan “ben” anlamına gelmektedir. Endüstriyel üretimlerde çevreci yaklaşımlardan uzak, bilinçsiz tahribat söz konusu olduğu gibi sanatsal üretimlerde de aynı durum söz konusu olabilir. Bu durum moda tasarımdan, takı tasarıma kadar pek çok disiplinde örneklendirilebilir. Sanatsal veya endüstriyel tasarımlar ortaya koyan insan yeri geldiğinde ekosisteme zarar verirken yeri geldiğinde de tasarımlarında doğadan ilham alıp biyomimetik bilimini kullanması manidardır. Doğa tamamen insana hizmet eden bir özellikte iken buna ek olarak sanatsal üretimlere de ilham olması ile varlığının büyüklüğü ve önemi artmaktadır. Bu bağlamda sanat alanında biyomimetik örneklerin incelenmesi ve ardından bir uygulama yapılması ile doğaya dikkat çekilecektir. Ülkemizde, biyotaklit-sanat ilişkisini konu alan kısıtlı çalışmaların mevcudiyeti, takı sanatında ise hiç yayın veya uygulama olmayışı bu alandaki eksiklik olarak görülmüştür. Endüstriyel üretimlerde maddi kaygılar, sanatsal üretimlerde kişinin kendini gerçekleştirmesi gibi sanatın çıkış noktaları, insanlığın ortak değeri olan çevre ve ona karşı sorumluluk alma zorunluluğundan daha önemli olabilmektedir. Aslında sanatçı boşluğu sorgulayan ve dolduran bir kişilik özelliğine de sahiptir. Bu aşamada, sanatçı egosistemi çıkış noktası olarak görüp, ortaya koyacağı eseriyle bir nebze de olsa doğada geri dönüşü olmayan bir boşluk üretmiş yani doğal kaynaklara, habitata zarar vermiş de olabilir. Konunun ekosistemle ilgisi olduğundan dolayı, sokakta karşılaşılan farklı bireylere ve hatta küresel sosyal işleyişe kadar uzanan etkileri olabileceğinden sosyolojik yönü olan bir araştırmadan da söz edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Biyomimetik
• Takı Sanatı
• Takı Tasarımı
• Doğa-Biçim
• Doğal Analoji

Biomimetics at Art and Experimental Jewelry Application

Öz

Ecosystem, which is an abbreviation for the ecological system in our language, is a concept related to environmentalism. It defines the order that nature has. This order is nature's workings, without any interference. The self-centered person and the word ego, which can be used directly as "me", means that every method is permissible for the person to reach his interests. In industrial productions, there is unconscious destruction away from environmental approaches, and the same may be the case in artistic productions. This situation can be exemplified in many disciplines, from fashion design to jewelry design.
It is significant that people who create artistic or industrial designs damage the ecosystem when necessary, and use biomimetic science in their designs when they are inspired by nature. While nature is completely in service to human beings, the size and importance of its existence increases as it also inspires artistic productions. In this context, attention will be drawn to nature by examining biomimetic examples in the field of art and then making an application. The existence of limited studies on the bioimitation-art relationship in our country and the absence of any publications or applications in the art of jewelry have been seen as a deficiency in this area. The starting points of art, such as material concerns in industrial productions and self-realization in artistic productions, maybe more important than the environment, which is the common value of humanity, and the obligation to take responsibility for it. The artist has a personality trait that questions and fills the void. At this stage, the artist may have seen the ecosystem as a starting point and created an irreversible void in nature with his work, that is, he may have destroyed natural resources and habitat. Since the subject is related to the ecosystem, it can be mentioned about research with a sociological aspect, as it may have effects on different individuals encountered on the street and even on global social functioning.

Anahtar Kelimeler

• Biomimetics
• Jewelry Art
• Jewelry Design
• Nature-Form
• Natural Analogy

Kaynakça

1. Acevedo, G. (2021). Water cube [Fotoğraf]. Whatif-Labs. https://whatif-labs.com/wp/water-cube/
2. Aksoy, E. (1987). Mimari tasarlama. Hatiboğlu Yayınevi.
3. Altunkaya, N. (2012). Robert Smithson “Spiral Jetty” [Fotoğraf]. Küre. http://nesrinaltunkaya.blogspot.com/ 2012/01/land-art-sanati-uzerine.html
4. Aristoteles. (2005). Poetika. (N. Kalaycı, Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları.
5. Arslan Selçuk, S. (2009). Proposal for a non-dimensional parametric ınterface design in architecture: A biomimetic aproach. (Tez No. 238835) [Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
6. Ataseven, O. (1994). Doğa formlarınınn soyutlanmasına yönelik heykel çalışmaları (Tez No. 30803) [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
7. Atıl, A., & Özgür, N. (2018). Çağdaş sanatta yeni bir yaklaşım: Biyo-sanat. S. Baskın (Ed.), Uluslararası Bilim, Eğitim ve Teknoloji Araştırmaları Kongresi Bildirileri (s. 52-67) içinde. Mechnikov Odessa National University Press.
8. Baynes, K. (2016). Toplumda sanat (5. Baskı). (Y. Atılgan, Çev.). Yapı Kredi Yayınları. (Orijinal çalışma 1975’de yayınlandı).

9. Bell, K. (2012). Mona Hatoum için bir haritalama denemesi, Mona Hatoum: Hala Buradasın (İ. Baliç, Ed.). Arter Yayıncılık.
10. Benyus, J. M. (2002). Biomimicry: Innovation ınspired by nature (Elektronik Sürüm). Harper Collins. https://www.academia.edu/38300413/Janine_M_Benyus_Biomimicry_Innovation_Inspired_by_Nature_2002_Harper_Perennial_1_
11. BMD. (2020). Cari İşlemler ve Ödemeler Dengesi İstatistikleri-Ekim 2020. Bizim Menkul Değerler A.Ş. https://www.bmd.com.tr/upload/files/Cari%20%C4%B0%C5%9Flemler%20%26%20%C3%96demeler%20Dengesi%20-%20Ekim%202020.pdf adresinden Mart 06, 2021 tarihinde alınmıştır.
12. Buckland D. (2005-2009). Ice texts 2005-2009-Discount the future [Fotoğraf]. BucklandArt http://www. bucklandart.com/art/ ice-texts/discount-future/
13. Capra, F. (2009). Da Vinci’nin bilimi: Rönesansın büyük dehasının zihninde bir gezinti. (K. Tanrıverdi, Çev.). Optimist Yayınları.
14. Cebeci, O. (2004). Psikanalitik edebiyat kuramı. İtaki Yayınları.
15. Chin, A. (2008). Mona Hatoum, Asmabahçe, çimen, toprak ve çuvallar [Fotoğraf]. Designboom https://www. designboom.com/art/hanging-garden-by-mona-hatoum/
16. Çetin, U. (2018). İngiliz romantizminde manzara resminin popüler bir temsilcisi John Constable: Sanat hayatı ve modern sanata katkıları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(72), (s. 456-479). https://dx.doi.org/10.16992/ASOS.13730
17. Epstein, M. (2002). Glass filled nylon [Fotoğraf]. MEDinART. https://medinart.eu/works/molly-epstein/
18. Epstein, M. (2013). Molly Epstein. MEDinART. https://www.medinart.eu/works/molly-epstein/
19. Erzen, J. (2015). Üç habitus: Yeryüzü, kent, yapı. Yapı Kredi Yayınları.
20. Fitc. (t.y.). Jesse Louis-Rosenberg. Fitc. https://fitc.ca/speaker/jesse-louis-rosenberg/
21. Genç, M. (2013). Doğa, sanat ve biyomimetik bilim (Tez No. 346801) [Sanatta Yeterlik Çalışması, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
22. Hançerlioğlu, O. (1979). Felsefe ansiklopedisi: Kavramlar ve akımlar. Remzi Kitabevi.
23. Hatzi, V. (2013a). Vasia Hatzi bio. LaB-Bio-Conceptual Creations. http://www.la-b.gr/about-la-b/
24. Hatzi, V. (2013b). Vasia Hatzi. MEDinART. https://www.medinart.eu/works/vasia-hatzi-lab/
25. Hatzi, V. (2015). The Cytoskeleton [Fotoğraf]. MEDinART. https://medinart.eu/works/vasia-hatzi-lab/
26. Hatzi, V. (2018). A scientist, researcher of geneticsand an artist connectingtheworld of biologywith art throughbio-conceptualcreations. Crikos. https://crikos.com/en/vasia-hatzi-a-scientist-researcher-of-genetics-and-an-artist-connecting-the-world-of-biology-with-art-through-bio-conceptual-creations
27. Heartney, E. (2008). Sanat ve bugün. (O. Akınhay, Çev.). Phaidon Yayıncılık.
28. Karabağ, Ç. (2005). 1990 sonrası Türk sinemasında sanat filmleri (Tez No. 159725) [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
29. Katz, M. (2013). Where I work: Nervous system. Design Milk. https://design-milk.com/where-i-work-nervous-system/
30. Kayıklık, H. (2002). Gazali’de dinsel yaşayışın evrimi. Dini Araştırmalar Dergisi. 5(14), (s. 117-130). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/51708
31. Kuday, I. (2009). Tasarım sürecini destekleyici faktör olarak biyomimikri kavramının incelenmesi (Tez No. 256612) [Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
32. Laurenza, D. (2006). Leonardo’nun makineleri: Evrensel deha Da Vinci’nin şifreleri ve muhteşem buluşları. (İ. Şener, Çev.), M. Taddie & E. Zanon (Ed.). Pegasus Yayıncılık.
33. Levey, M. (1967). Early Renaissance. Penguin Books.
34. Louvet, D. (2015). Denizanası [Fotoğraf]. WordPress. https://leslouvet.files.wordpress.com/2015/04/dsc_4334-21.jpg
35. MacDowell, K. (2010). First and last breath [Fotoğraf]. Skandalon. https://sk.aphelis.net/post/980248348/kate-macdowell-first-and-last-breath-11x9x12
36. Myers, W. (2015). Bioart. Thames & Hudson Ltd.
37. Myerson, G. (2004). Ekoloji ve postmodernliğin sonu. (E. Kılıç, Çev.). Everest Yayınları.
38. Nervous System. (t.y.). Nervous System is a generative design studio that works at the intersection of science, art, and technology. https://n-e-r-v-o-u-s.com/about_us.php
39. Onat, E. (1995). Mimarlık, form, geometri. YEM Yayınları.
40. Özen Yavuz, A. (2011). Çağdaş konut örneklerinin morfolojik analizi ve deneysel bir model önerisi. (Tez No. 376137) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
41. PrintFriendly. (2015). Leonardo da Vinci design for a tank [Fotoğraf]. Stamp Toscana. https://www. stamptoscana.it/expo-viareggio-carro-teatro-universo-leonardo/
42. Rosenberg, J. L. (2019). + speakers 2020. Festival Eyeo. http://eyeofestival.com/speaker/jesse-louis-rosenberg/
43. Rosenberg, J. L. (t.y.). Algorithmic design [Fotoğraf]. Pinterest. https://tr.pinterest.com/pin/ 294493263109805900/
44. Rosenkrantz, J. (2009). Cell cycle, 2-layer center ring in sterling silver [Fotoğraf]. Flickr. https://flickr.com/photos/jrosenk/3820888214/in/album-72157594473942495/
45. Shadmand, S. (2015). Biçim oluşturmada doğadan yararlanılarak üretken bir sistemin denenmesi (Tez No. 449480) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
46. Staudenmaier, P. (2011). Fascist ecology: The "green wing" of the Nazi partyandits historical antecedents. In J. Biehland & P. Staudenmaier (Eds.), Ecofascism revisited: Lessons from the German experience (pp. 13-42). New Compass Press,
47. Sürmeli, K. (2012). Dada hareketinden kavramsal sanata. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(6), 337-345. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/799475
48. The University of Tennessee. (2019). Lecture: Jessica Rosenkrantz. https://calendar.utk.edu/event/lecture_ jessica_rosenkrantz#
49. Tikkanen, A. (t.y.). Mimesis. Encyclopedia Britannica içinde. https://www.britannica.com/art/mimesis
50. Uzunoğlu, S. (2006). Çevreyi korumada yeni bir kavram: Ekolojik ego. Ekoloji Dergisi, 15(58), 33-37.
51. Ünal, B. (2019). Antroposen ve yeni dünya tasarıları. Fine Arts (NWSA), 14(3), 186-199. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2019.14.3.D0237
52. Wickler, J. H. (t.y.). Mimicry. Encyclopedia Britannica içinde. https://www.britannica.com/science/mimicry
53. Yoneda, Y. (2010). Beehive tower [Fotoğraf]. Inhabitat. https://inhabitat.com/beehive-tower-is-a-honeycomb-inspired-vertical-farm-for-london/beehive-tower/
54. Zorlu, İ. (2021). Denizanası eskiz ve takı çalışması [Fotoğraf]. İzzet Zorlu Kişisel Arşivi.