-

Öz

() Art and philosophy are the most engaged subjects in the history of humanity. Though many definitions have been made on these two subjects,their meanings have still been discussed even today.These discussions neither have any border nor any dimension,and they will continue as long as humanity exists.Two great philosophers, Platon and Aristotales, extanting from Ancient Greece to today and deeply influencing the philosophy of art, have tried to emphasize the political,social and psychlogical effects of art on society and individual by questioning art for the first time.This questioning has influenced the philosophy of art up today and has formed a landmark.If we want to learn and understand the philosophy of art, we need to know the ideas of Platon and Aristotales on art.If we get away from this landmark,there will be no possibility to understand today’s philosophy of art.The astonishing development of science,daily struggles and a stressful life make the art more needed than ever and make it indispensible for today’s people.It has been Aristotales to examine the positive effects of art on people in a wider scope.Despite this,the architect of this negative approach which makes the art negative in the middle ages, is Platon.

Anahtar Kelimeler

• Philosohpy, Art, Aesthetic

PLATON VE ARİSTOTELES’İN SANAT ETİĞİ, ESTETİK KAVRAMI VE YANSIMALARI

Öz

Sanat ve felsefe insanlık tarihinin en fazla uğraştığı alanlardandır. Bu iki kavram üzerine birçok tanım yapılmış olsa da, anlamları bugün bile tartışılmaktadır. Bu tartışmaların ne sınırı ne de boyutları vardır ve insanlık var olduğu sürece de bu tartışmalar devam edecektir. Antik Yunan’dan başlayıp günümüze kadar gelen ve sanat felsefesini derinden etkileyen iki büyük filozof Platon ve Aristoteles sanatı ilk defa sorgulayıp sanatın birey ve toplum üzerindeki siyasal, sosyal ve psikolojik etkilerini vurgulamaya çalışmışlardır. Bu sorgulama günümüze kadar sanat felsefesini etkilemiş ve bir nirengi noktası oluşturmuştur. Sanat felsefesini öğrenmek, anlamak için Platon ve Aristoteles’in sanat görüşlerinin iyi bilinmesi gerekir. Eğer bu nirengi noktasından uzaklaşılırsa günümüz sanat felsefesini anlamaya imkân yoktur. Teknolojinin baş döndürücü gelişimi, günlük koşuşturmalar, stresli bir yaşam günümüz insanı için her zamankinden daha fazla sanata ihtiyaç duyulmakta ve sanatı insan için vazgeçilmez bir duruma getirmektedir. Sanatın insanlar üzerindeki olumlu etkilerini geniş bir yelpazede inceleyen ilk filozof Aristoteles olmuştur. Buna rağmen ortaçağda sanatı olumsuzlaştıran bu olumsuz tutumun mimarı ise Platon olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Felsefe, Sanat, Estetik

Kaynakça

1. Aristoteles, (2007), Fikir Mimarları-13 (Derleyen: Kaan H. Ökten), Birinci Basım, Say Yayınları, İstanbul.
2. Bonnard, Andre, (2004), Antik Yunan Uygarlığı, (Çev. Kerem Kurtgözü), Evrensel Basın Yayın, İstanbul.
3. Cassirer, Ernst, (1997), İnsan Üstüne Bir Deneme, (Çev. Necla Arat), Birinci Basım, İstanbul.
4. Dagognet, Francois, (2007), Büyük Filozoflar ve Felsefesi, (Çev. Zeynep Durukal), Birinci Basım, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
5. Denkel, Arda, (1998), İlkçağ’da Doğa Felsefeleri, İkinci Basım, Özne Yayınları, İstanbul. Farago, France, (2006), Sanat, (Çev. Özcan Doğan), Birinci Basım, Beta Yayıncılık, İzmir. Platon, (1995), Phaidon, (Çev. Ahmet Cevizci), Gündoğan Yayınları, Ankara.
6. Timuçin, Afşar, (1992), Düşünce Tarihi, BDS Yayınları, İstanbul.
7. Turgut, İhsan, (1993), Sanat Felsefesi, Üniversite Kitabevi Yayınları, İzmir.