ÇOCUKLARIN DUYGUSAL DIŞA VURUMUNU DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

ÖZET

Amaç: Bu araştırmanın amacı William Li ve Lopez (2003) tarafından geliştirilen Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği’ nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. 

Yöntem: Metodolojik tipte olan çalışmanın örneklemini Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ ne başvuran ve ebeveynlerinden onay alınmış 60 çocuk oluşturmuştur. Veriler, Ekim 2016- Ocak 2017 tarihleri arasında, Tanıtıcı Bilgi Formu, Yüz, Bacaklar, Aktivite, Ağlama, Teselli Edilirlik ve Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplanılmıştır. Ölçek dil ve kapsam geçerliliği yapılmıştır. Ölçek geçerlilik ve güvenilirliklerinin değerlendirmelerinde Keşfedici (açıklayıcı) Faktör Analizinin uygulanabilirliğinin ölçümü için Kaiser-Meyer-Olkin yeterlilik ölçümü ve Bartlett’s Küresellik testleri kullanılmıştır. İç tutarlılık incelemesinde ise Cronbach Alfa Katsayısı (Alfa yöntemi) kullanılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizlerinde Analize Ait Uyum Ölçülerinden RMSEA; CFI; NNFI ve א²/df incelenmiştir.  Soru bazlı gözlemciler arası uyumlarda ise Krippendorff’salpha testi kullanılmıştır.

Bulgular: Ölçeğin yüz ifadesi, seslendirme, hareket, etkileşim ve işbirliği düzeyi boyutlarındaki tüm soruların kapsam geçerlilik düzeylerinin bir (1) , ölçeğin kapsam geçerliliği indeksinin de bir (1) olduğu saptanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığının incelenmesi sonrasında güvenirlik değerinin 0.969 (yüksek derecede güvenilir) olduğu saptanmıştır.

Sonuç: William Li ve Lopez tarafından geliştirilen ve orijinal dili İngilizce olan Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği’ nin Türkçe versiyonu sonuçlarımıza göre geçerli ve güvenilirdir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk; anksiyete; geçerlik; güvenirlik

ABSTRACT

Turkish Adaptation of Children’s Emotional Manifestation Scale: Validity and Reliability Study

Aim: The aim of this study is to evaluate the Turkish validity and reliability study of the Children’s Emotional Manifestation Scale developed by William Li and Lopez(2003).

Method: The sample of the methodological type study consisted of 60 volunteers who applied to Okmeydani Education and Research Hospital and approved by their parents. Data were collected using Descriptive Information Form, Face, Legs, Activity, Crying, Consoling and the Children's Emotional Vomit Assessment Scale. The data were collected between February and May 2016 6 using the case report form, Face, Legs, Activity, Cry, Consolability and Children’s Emotional Manifestation Scale. Kaiser-Meyer-Olkin proficiency measurement and Bartlett's Sphericity tests were used to measure the applicability of Exploratory Factor Analysis in assessing scale validity and reliability; Cronbach's Alpha coefficient (Alfa method) was used in the internal consistency study. In confirmatory factor analysis, RMSEA, CFI, NNFI and E2/DF were investigated. The Krippendorff's Alpha test was used for question-based interobserver agreement.

Results: It was determined that all questions on the scale of facial expression, voice, movement, interaction and cooperation levels of the scale were one (1) and that the scale's validity index was one (1). After examining the internal consistency of the scale, it was determined that the reliability value was 0.969 (highly reliable).

Conclusion: The Turkish version of the Children’s Emotional Manifestation Scale developed by William Li-Lopez and originally in English is valid and reliable according to our results.

Key Words: Child; anxiety; validity; reliability

Anahtar Kelimeler

• Çocuk; Anksiyete; Geçerlik; Güvenirlik

Kaynakça

1. Albayrak AS. Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım; 2006.
2. Atay G, Eras Z, Ertem İ. Çocuk Hastaların Hastane Yatışları Sırasında Gelişimlerinin Desteklenmesi. Çocuk Dergisi 2011; 11(1):1-4.
3. Ateş C, Öztuna D, Genç Y. Sağlık Araştırmalarında Sınıf İçi Korelasyon Katsayısının Kullanımı. Journal of Bistatistics 2009; 1(2), 59-64.
4. Başbakkal Z, Sönmez S, Celasin NŞ, Esenay F. 3-6 Yaş Grubu Çocuğun Akut Bir Hastalık Nedeniyle Hastaneye Yatışa Karşı Davranışsal Tepkilerinin Belirlenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 2010; 7:1.
5. Beytut DŞ, Bolışık B, Solak U, Seyfioğlu U. Çocuklarda Hastaneye Yatma Etkilerinin Projektif Yöntem Olan Resim Çizme Yoluyla İncelenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2009; 2:3.
6. Bora Güneş N, Kılıçarslan Törüner E. Çocuk Hastalarda Braden Q Basınç Ülseri Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirliği. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2014; 17:1.
7. Conk Z, Başbakkal Z, Yılmaz H, Bolışık B. Pediatri Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2013.
8. Çavuşoğlu H. Çocuk Sağlığı Hemşireliği. Ankara: Cilt 2, Nadir Kitap; 2011.

9. Çiftçi EK, Aydın D, Karataş H. Cerrahi Girişim Uygulanacak Çocukların Ebeveynlerinin Endişe Nedenleri ve Anksiyete Durumlarının Belirlenmesi. J Pediat Res 2016; 3(1):23-9.
10. Er MD. Çocuk, Hastalık, Anne-Babalar ve Kardeşler. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 155-168.
11. Karasar N. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Yayınevi; 2000.
12. Li HCW, Lopez V. Children’s Emotional Manifestation Scale: Development And Testing, Journal of Clinical Nursing 2003; 14, 223-229.
13. Oral T, Ersan C. Çocuklarda (8-11 Yaş) Algılanan Stres Ölçeği’ nin Türkçe’ ye Uyarlama Çalışması, SEFAD 2017; 37:419-428.
14. Özdamar K. Paket Programlar İstatistiksel Veri Analizi. Eskişehir: Kaan Yayınevi; 2004.
15. Süt N. Geçerlilik, Güvenirlik ve Madde (Item) Analizleri. Şenocak MŞ, ed. Klinik Biyoistatistik. İstanbul: 1. Baskı: Nobel Matbaacılık; 2009.
16. Şenaylı Y, Özkan F, Şenaylı A, Bıçakçı Ü. Çocuklarda Postoperatif Ağrının FLACC (YBAAT) Ağrı Skalasıyla Değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri J Anest Reanim 2006; 4:1-4.
17. Şencan H. Güvenirlik Analiz Yöntemleri. Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlilik. 1. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık; 2005.
18. Teksöz E, Ocakçı AF. Çocuk Hemşireliği’nde Sanat Uygulamaları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi 2014; 7(2), 119-123.
19. Üstün G, Erşan EE, Kelleci M, Turgut H. Hastanede Yatan Çocuklarda Psikososyal Semptomların Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Cumhuriyet Tıp Dergisi 2014; 36: 25-33.