HEMŞİRELERİN KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ HASTALIĞI HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE HASTALARA KARŞI TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç: Bu çalışma hemşirelerin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı hakkındaki bilgi düzeylerini ve hastalara karşı tutumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Bu çalışma Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 315 hemşire ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22 paket programı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin KKKA hastalığına dair genel bilgi düzeyinin yüksek olduğu (27.55±4.29), hastalığın tedavisi (2.19±.894) ve laboratuvar bulguları (1.35±.717) kategorilerindeki bilgi düzeyinin diğer kategorilere göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Cinsiyet, eğitim düzeyi ve çalışılan birime göre toplam bilgi düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmazken (p>0.05) yaş ve mesleki kıdem arttıkça bilgi düzeyi de artmıştır (p<0.05). Hemşirelerin %55.6’sı KKKA hastalarına bakmayı tercih etmediklerini ve %57.5’i hastalarla aynı ortamda bulunmak istemediklerini belirtmişlerdir. Katılımcıların %94.6’sı KKKA hastasına bakmanın mesleki risklerini artırdığı ve %79'u bulaş yollarını bilmelerine rağmen bu hastalığa yakalanmaktan korktuklarını belirtmiştir.
Sonuç: Hemşirelerin KKKA hastalığına dair tedavi ve laboratuvar bulguları kategorilerindeki bilgi düzeyleri daha düşük bulunmuş olup yaş ve mesleki deneyim arttıkça toplam bilgi düzeyi de artmıştır. Aynı zamanda hemşireler KKKA hastalığına yakalanmaktan korkmakta ve bu hastalara bakmamayı tercih etmektedirler.

Anahtar Kelimeler

• hemşirelik
• viral kanamalı ateş
• tutum

EVALUATION OF KNOWLEDGE LEVELS OF NURSES ABOUT CRIMEAN-CONGO HEMORRHAGIC FEVER AND THEIR ATTITUDES TOWARDS PATIENTS

Öz

Aim: This study aims to evaluate the knowledge levels of nurses about Crimean-Congo Hemorrhagic Fever (CCHF) and their attitudes towards patients with CCHF.
Method: This study was conducted with 315 nurses working in Erzurum Regional Education and Research Hospital. Data were collected using a questionnaire developed by the researcher. The SPSS 22 package program was used for the analysis of the data.
Results: The nurses were found to have a high level of general knowledge about the disease (27.55±4.29), and their level of knowledge about the treatment of the disease (2.19±.894) and laboratory findings (1.35±.717) was found to be lower compared to other categories. While there was no significant difference between gender, education level and the working unit in terms of the total knowledge level (p>0.05), the level of knowledge was found to increase with increasing age and professional seniority (p<0.05). Of the nurses, 55.6% stated that they did not prefer to provide care for CCHF patients, and 57.5% did not want to be in the same environment with them. Of the participants, 94.6% stated that providing care for a patient with CCHF increases their occupational risk, and 79.0% stated that they were still afraid of being infected, despite knowing the ways of transmission.
Conclusion: The knowledge level of nurses in the categories of treatment and laboratory findings for CCHF disease was lower, and their overall level of knowledge was found to increase as age and professional experience increases. In addition, nurses were found to be afraid of having CCHF disease, and prefer not to provide care for these patients.

Anahtar Kelimeler

• Nursing
• Attitude
• viral haemorrhagic fever

Kaynakça

1. 1. Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Zoonotik Hastalıklar Hizmetiçi Eğitim Modülü, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Hastalığı. 1, baskı. Ankara: Başak Matbaacılık; 2011.
2. 2. Kırdar S, Ertuğrul MB. Kırım-Kongo kanamalı ateşi. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2009;10(2):45-52.
3. 3. Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği, (30 Mayıs 2007.).
4. 4. Ergonul O. Crimean–Congo hemorrhagic fever virus: new outbreaks, new discoveries. Current opinion in virology 2012;2(2):215-20.
5. 5. Ergönül Ö. Crimean-Congo haemorrhagic fever. The Lancet Infectious Diseases 2006;6(4):203-14.
6. 6. Öngörü P, Bodur H. Kırım Kongo kanamalı ateşi. Journal of Experimental and Clinical Medicine 2012;29(3):175-81.
7. 7. T.C. Sağlık Bakanlığı Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanlığı. https://kkka.saglik.gov.tr/. Erişim tarihi: 20 Mart 2019.
8. 8. T.C. Sağlık Bakanlığı Zoonetik ve Vektörel Hastalıklar Dairesi Başkanlığı .https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/zoonotikvektorel-kkka /zoonotikvektorel-kkka-istatistik. Erişim tarihi: 20 Mart 2019.

9. 9. Ergönül Ö, Özdarandereli A, Bunyavirüslerin Neden Olduğu Zoonozlar, Doğanay M, Altıntaş N, (editörler), Zoonozlar, 1. baskı, Ankara, Bilimsel Tıp Yayınevi. 2009. 483-95.
10. 10. Ser Ö, Çetin H. Kırım Kongo Kanamali Ateşi’nin güncel durumu. TAF Preventive Medicine Bulletin 2016;15(1):58-68.
11. 11. Türk Tabipler Birliği. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Bilimsel Değerlendirme Raporu.1. Baskı. 2010. s.7-33. (Mayıs 2010).
12. 12. Bodur H. Kırım Kongo Kanamalı Ateşinde Tedavi, Leblebicioğlu H, Ulusoy S, Usluer G, (editörler). Antimikrobiyal Tedavi. 1. baskı. Ankara: Bilimsel Tıp Yayınevi; 2015. 829-36.
13. 13. Serter D. Kırım Kongo Hemorajik Humması. Topçu AW, Söyletir G, Doğanay M. (editörler). Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi. 3. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2008. 1752-3.
14. 14. Ünal KB, Bodur H. Viral Kanamalı Ateşler. Kurt H, Gündeş S, Geyik MF, (editörler). Enfeksiyon Hastalıkları. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Yayınevi; 2001. 452-5.
15. 15. Tarantola A, Ergonul Ö, Tattevin P. Estimates and prevention of Crimean-Congo hemorrhagic fever risks for health-care workers, In: Ergonul Ö, Whitehouse CA, (eds). Crimean-Congo hemorrhagic fever. Dordrecht, Springer, 2007. 281-94.
16. 16. Inci A. Kirim-Kongo Kanamali Ateşi'nin prevalansi ve cografi, iklimsel ve kene yogunluguyla ilgili faktörlerin önemi/the prevalence of Crimean-Congo Haemorrhagic Fever and the significance of geographic, climatic features, and tick abundance. Klimik Dergisi 2015;28(2):68.
17. 17. Hıdıroğlu S, Önsüz MF, Topuzoğlu A, Karavuş M. Knowledge and attitudes of healthcare workers in Umraniye, Turkey regarding Crimean-Congo Haemorrhagic Fever. Erciyes Medical Journal/Erciyes Tip Dergisi 2012;34 (2):73-8.
18. 18.İnci A, Erus S. Sağlık çalışanlarının Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığı hakkında bilgi düzeyi ve tutumları. Kocaeli Tıp Dergisi 2014;3(1):15-18.
19. 19.Yalçıntaş A, Ecevit PC, Tetik BK. Öğrencilerimizin keneler ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2014;23(6):206-10.
20. 20.Kader Ç, Erbay A, Aker S, Alper Ş. Kastamonu ili aile hekimlerinin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi konusunda bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Flora 2011;16(2):61-6.
21. 21.Bulut C, Yetkin MA, Ataman-Hatipoglu Ç, Yilmaz S, Yazkan S, Demiröz AP. Hastane personelinin Kirim Kongo Kanamali Atesi konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Klimik Dergisi 2009;22(1):14-7.
22. 22. Korkmaz M, Korkmaz P, Ünlüoğlu İ, Arberk OK. Eskişehir ilinde görev yapan aile hekimlerinin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi konusunda bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Symrna Tıp Dergisi; 2015;2:1-4.
23. 23. Keten HS, Ölmez S, Keten D, Ersoy Ö, Yıldırım F, Üçer H, et al. Knowledge of and attitudes towards Crimean-Congo hemorrhagic fever in patients presenting to family health centers in Kahramanmaraş, Turkey. European Journal of Therapeutics 2014;20(2):160-4.
24. 24. Vançelik S, Avşar Ü, Aktürk Z. Erzurum ili kırsalında halkın Kırım Kongo kanamalı ateşi hakkında bilgi, tutum ve davranışları. Turkiye Parazitoloji Dergisi 2012;36:156-9.
25. 25. Gungormus Z, Kiyak E. Evaluation of knowledge about protection against Crimean-Congo hemorrhagic fever. Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health 2011;42(3):737.
26. 26. Sheikh NS, Sheikh AS, Sheikh AA. Knowledge, attitude and practices regarding Crimean–Congo haemorrhagic fever among healthcare workers in Balochistan. Journal of Ayub Medical College Abbottabad 2004;16(3):39-42.
27. 27. İnfal S, Şahin TK. Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin hastane enfeksiyonları konusundaki bilgi düzeyleri. SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi 2018;9(3):1-6.
28. 28. Aytaç N, Naharcı H, Öztunç G. Adanada eğitim araştırma hastanelerinin yoğun bakım hemşirelerinde hastane enfeksiyonları bilgi düzeyi. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2008;9 (3):9-15.