ULUS DEVLETİN DÖNÜŞÜMÜNDE HÜKÜMET DIŞI ÖRGÜTLERİN ETKİSİ

Changes in economic, technological, social and political fields result in changing and transformation of believes, values, institutions and rules. The change sand transformations experienced in the globalization process where the time shortens and the space narrows, seriously affect along many things also the nation states which are one of the main actors of international system. Globalization process brings together a great amount of change and transformation in content and application of the right of sovereignty. The functions of the nation states diminish, and the affect area of the nation states narrow, and the right to sovereignty is eroded because of in the one hand supranational political and economic structures which are also important agents of the international system, and in the other, because of share of central Powers with local government and civil structures. The non-governmental organizations (NGOs) which desire to increase their effects on international area come forward as one of the actors which affect ∗ Yrd. Doç. Dr. İnönü Üniversitesi İİBF Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, nation states multi directionally. The effects of NGOs on nation states differ from of international political structures and multinational corporations, because of some of their characteristics. In this study it is examined the effects of NGOs on the nation states’ ideas, structures and functioning which differ from effects of other political and economic structures. The research is handled from the thought that characteristics of NGO’s are very effective on nation state. However at the same time their same characteristics are defective.

Ekonomik, teknolojik, sosyal ve siyasal alandaki gelişmeler inanç, değer, kurum ve kuralların değişim ve dönüşüm geçirmesine neden olmaktadır. Zamanın kısaldığı ve mekânın daraldığı küreselleşme sürecinde yaşanan değişim ve dönüşüm diğer birçok kurum gibi uluslararası sistemin etkili aktörlerinden olan ulus devletleri de büyük ölçüde etkilemektedir. Küreselleşme süreci geleneksel ulus devlet düşüncesinde hayati öneme sahip egemenlik hakkının muhtevasında ve uygulanmasında büyük çaplı değişim ve dönüşüm yaşanmasını beraberinde getirmiştir. Ulus devletin egemenlik hakkı bir taraftan uluslararası sistemin etkili aktörlerinden olan ulus üstü siyasi ve ekonomik yapılar tarafından aşındırılırken diğer taraftan merkezi yönetim yetkilerinin yerel yönetimler ile sivil yapılanmalarla paylaşılmasıyla ulus devletin yapısal dönüşümü sağlanmakta, işlevleri azaltılmakta ve etki alanı da daraltılmaktadır. Uluslararası alanda etkisini artırma eğiliminde olan hükümet dışı örgütler, ulus devlet üzerinde çok yönlü etki yapan aktörlerden birisi olarak öne çıkmaktadır. Hükümet dışı örgütler sahip olduğu bazı özelliklerinden dolayı ulus devletler üzerindeki etkisi, uluslararası siyasi yapılar ile çok uluslu şirketlerden bazı yönlerden ayrışmaktadır. Bu çalışmada uluslararası alanda faaliyet gösteren diğer siyasi ve ekonomik yapılardan birçok yönden ayrışan hükümet dışı örgütlerin sahip olduğu özelliklerin ulus devlet düşünce, yapı ve işleyişine etkisi irdelenmektedir. Bazı özellikleri hükümet dışı örgütlerin ulus devlet üzerindeki etkisini artırıcı bazı özellikleri ise onun ulus devlet üzerindeki etkisini azaltıcı etki yaptığı düşüncesinden hareketle konu farklı boyutlarıyla ele alınmaktadır.