Belirsizlik ve Tedarik Zinciri Riski: Risk Azaltımında Tedarik Zinciri Esnekliğinin Aracı Rolü
Öz
Günümüz piyasalarında artan rekabetle baş edebilmek için, işletmeler çeşitli stratejiler geliştirmektedir. Bu yoğun rekabet ortamı aynı zamanda tedarik zincirinde yüksek belirsizlik yaratabilmektedir. Yüksek çevresel belirsizlikle karşı karşıya olan işletmeler tedarikte aksamaların meydana gelmesi, üretim ve teslimatta gecikmelerin yaşanması gibi risklerle karşılaşmaktadır. Bu çalışma, işletmelerin karşı karşıya kaldıkları tedarik zinciri risklerinin önceliklerini ve bu risklerin hangi koşullarda hafifletilebileceğini anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, çevresel belirsizlik ve tedarik zinciri riski ve tedarik zinciri riskinde tedarik zinciri esnekliğinin aracı rolü iki ana başlık altında ele alınmıştır. Çalışma, Erzurum ilinde faaliyet gösteren üretim işletmeleri üzerinde yapılmıştır. Veri toplama metodu olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Erzurum üretim işletmelerine uygulanan 87 adet anket formu değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Verilerin analizinde SPSS 23 programı kullanılmış ve Tek Yönlü Varyans analizi, Regresyon analizi ve Sobel z testi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda çevresel belirsizliğin tedarik riski ve dağıtım riski üzerinde etkiye sahip olduğu görülürken çevresel belirsizliğin üretim süreci riski üzerinde etkisinin olmadığı görülmektedir. Ayrıca tedarik esnekliği, dağıtım esnekliği ve üretim esnekliğinin tedarik zinciri riskleri ve çevresel belirsizlik arasındaki ilişkide etkisinin olmadığı sonucuna da ulaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Çevresel Belirsizlik, Tedarik Esnekliği, Dağıtım Esnekliği, Üretim Esnekliği, Tedarik Riski
Kaynakça
- CHOPRA, S., SODHI, M.S., (2004). Managing Risk To Avoid Supply-Chain Breakdown, MIT Sloan Management Review, 46 (1), 53.
- COOPER, M.C., ELLRAM, L.M. (1993). Characteristics Of Supply Chain Management And The Implications For Purchasing And Logistics Strategy, The International Journal Of Logistics Management, 4 (2), 13–24.
- ÇALIŞKAN, A., KARACASULU, M. T., ÖZTÜRKOĞLU, Y. (2016). Hızlı Moda Markalarında Çevik Ve Esnek Tedarik Zinciri Yönetimi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(4), 49-74.
- ÇETİNDAŞ, A., ÇELİK, M. (2017). İmalat İşletmelerinin Tedarikçi Entegrasyonları İle Lojistik Performansları Arasındaki İlişki Üzerine Çevresel Belirsizliğin Düzenleyici Rolü, Toros Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 132-146.
- ERDAL, H. (2017). Tarihsel Tecrübeler Işığında Tedarik Zinciri Risk Yönetiminin Önemi, Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 50, 121-139.
- ESTEVEZ, V.Y., RODRIGUEZ, J. R. O., PEREZ, A. M. G. (2010). Perceived Environmental Uncertainty In The Agrifood Supply Chain, British Food Journal, 112 (7), 688-709.
- GÜZEL, D., DEMİRDÖĞEN, O. (2016). Tedarik Zinciri Bütünleşmesi, Yeşil Tedarik Zinciri Uygulamaları ve İşletme Performansı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 362.
- HO, C.F., TAI, Y.M., CHI, Y.P. (2005). A Structural Approach To Measuring Uncertainty İn Supply Chains, Int. J. Electron. Commer., 9 (3), 91–114.
- JANGGA, R., ALI, N. M., ISMAIL, M., SAHARI, N. (2015). Effect Of Environmental Uncertainty And Supply Chain Flexibility Towards Supply Chain Innovation: An Exploratory Study, Procedia Economics And Finance, 31, 262 – 268.
- KARA, M. E., FIRAT, S. Ü. (2015). “Tedarik Zinciri Risk Yönetiminin Gelişmesini Tetikleyen Risk Olayları Üzerine Bir İnceleme”, Ulusal Lojistik Ve Tedarik Zinciri Kongresi, 326-334.
