İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Vedat KAYA [1] , İbrahim HÜSEYNİ [2]


There are a lot of studies which examining the relationship between exports and economic growth for Turkey in literature. However, It has been limited that exports the studies analyzing according to the country/regions and product groups. In this study, primarily the effects on GDP of industrial products, classified with codes 20s labor intensive industry products and with codes 30s relatively more capital intensive products according to ISIC Rev3, have been investigated by establishing regression. In the result of regression, it has been found that an increase in exports of capital-intensive industrial products according to exports of labor-intensive industrial products, to enable greater increase on GDP. Subsequently, that the regression has been established to examine impact of Turkey's exports, classified according to countries/regions, on the economic growth. The result of regression shows that Turkey's exports to the European Union, includes developed countries, has more impact on economic growth rather than Turkey's exports to the Near and Middle East, includes developing countries. Finally, the relationship between Turkey's exports, imports and economic growth has been examined by Granger Causality Test. The result of test shows that there is a bidirectional causality relationship between Turkey's exports and economic growth. According to this result ıt can be interpreted that the growth of exports depends on the growth of import in Turkey

Literatürde Türkiye için yapılmış, ihracat ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar oldukça fazladır. Ancak ihracatın, ülkelere/bölgelere ve ürün guruplarına göre incelendiği çalışmalar sınırlı kalmıştır. Bu çalışmada ilk olarak ISIC REV3’e göre 20’li kodlar ile sınıflandırılmış emek yoğun sanayi ürünleri ile 30’lu kodlar ile sınıflandırılmış görece daha sermaye yoğun sanayi ürünlerinin GSYİH üzerindeki etkileri regresyon kurularak incelenmiştir. Kurulan regresyon sonucunda sermaye yoğun sanayi ürünleri ihracatındaki bir artışın, emek yoğun sanayi ürünlerine göre GSYİH üzerinde daha büyük bir artışa olanak sağladığı tespit edilmiştir. Daha sonra Türkiye’nin ülkelere/bölgelere göre yaptığı ihracatın büyüme üzerindeki etkisini incelemek için kurulan regresyon sonucunda, Türkiye’nin gelişmiş ülkelerden oluşan Avrupa Birliğine yaptığı ihracatın büyüme üzerindeki etkisinin gelişmekte olan ülkelerden oluşan Yakın ve Ortadoğu’ya yaptığı ihracatın büyüme üzerindeki etkisinden daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Son olarak Türkiye ihracatı, ithalatı ve büyümesi arasındaki ilişki incelendiğinde Türkiye’de ihracat ile ithalat arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu durum Türkiye’de ihracat büyümesinin ithalat büyümesine bağlı olduğu şeklinde yorumlanmıştır.

  • Alagöz, M.(2009). “İçsel Büyüme Teorisi Çerçevesinde Türkiye’de Dış Ticaret ve Büyüme İlişkisi Üzerine Bir Nedensellik Analizi (1980-2006)”, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, Cilt: 46, Sayı: 529.
  • Altıntaş, H. ve Çetintaş, H. (2011). “Türkiye’de Ekonomik Büyüme, Beşeri Sermaye ve İhracat Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik Analizi: 1970– 2005”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sayı:36, 33-56.
  • Çoban, Y. (2007), Türkiye Ekonomisi, İkinci Sayfa, İstanbul.
  • Eren, A. (2010), Türkiye ekonomisi, Ekin Basım Yayın Dağıtım, Bursa.
  • Hock, T.W.(2010). “Exports, Domestic Demand, and Economic Growth in China: Granger Causality Analysis” Review of Development Economics, No.3, 625-639.
  • Karagöz, M. ve Şen, A. (2005). “ Exports and Economic Growth of Turkey: Co-integration and Error -Correction Analysis”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(13), ss.1-15.
  • Keong, C.C., Yusop, Z., Sen, V.L.K. (2005) “Export-Led Growth Hypothesis in Malaysia: An Investigation Using Bounds Test”, Sunway Academic Journal, 2, 13-22.
  • Mamun, K. A. ve Nath, H. K. (2005), “Export-led Growth in Bangladesh: A Time Series Analysis” Applied Economics Letters, 12: 361-364.
  • Özkale, L. ve Kayalıca, M. Ö. (2008), Çeşitli Yönleriyle Cumhuriyetin 85.yılında Türkiye Ekonomisi, Gazi Üniversitesi Basınevi, Ankara.
  • Smith, M. (2001), “Is The Export-Led Growth Hypotesis Valid For Developing Countries?-A Case Study of Costa Rica” United Nations Conference on Trade and Economic Development, New York.
  • Tarı, R.(2010), Ekonometri, (6.Baskı), Umuttepe Yayınları, Kocaeli.
  • Ullah, S., Zaman, B.U., Farooq, M. ve Javid A. (2009). “Cointegration and Causality between Exports and Economic Growth in Pakistan”, European Journal of Social Sciences – Vol.10, No. 2, 264-272 .
  • Yapraraklı, S.(2007). “İhracat ile Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Analiz”, ODTÜ Gelişme Dergisi, Sayı: 34, 97-112.
  • Yalın, A. (2008), Türkiye Ekonomi Tarihi, Akademia Yayınları, İstanbul.
  • Sektörlere ve Bölgelere göre İhracat verileri, Erişim Tarihi: 19.12.2013, http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi.do?alt_id=39
  • İhracat, ithalat, gayrisafi yurtiçi hâsıla, Erişim Tarihi: 19.12.2013, http://databank.worldbank.org/Data/Views/VariableSelection/SelectV ariables.aspx?source =Global%20Economic%20Prospects
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Vedat KAYA

Yazar: İbrahim HÜSEYNİ

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 21 Ekim 2015

Bibtex @ { atauniiibd36013, journal = {Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi}, issn = {1300-4646}, eissn = {2147-7582}, address = {}, publisher = {Atatürk Üniversitesi}, year = {2015}, volume = {29}, pages = {0 - }, doi = {}, title = {İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ}, key = {cite}, author = {KAYA, Vedat and HÜSEYNİ, İbrahim} }
APA KAYA, V , HÜSEYNİ, İ . (2015). İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi , 29 (4) , . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2719/36013
MLA KAYA, V , HÜSEYNİ, İ . "İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 29 (2015 ): <https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2719/36013>
Chicago KAYA, V , HÜSEYNİ, İ . "İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 29 (2015 ):
RIS TY - JOUR T1 - İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ AU - Vedat KAYA , İbrahim HÜSEYNİ Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - DO - T2 - Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 0 EP - VL - 29 IS - 4 SN - 1300-4646-2147-7582 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ %A Vedat KAYA , İbrahim HÜSEYNİ %T İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ %D 2015 %J Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi %P 1300-4646-2147-7582 %V 29 %N 4 %R %U
ISNAD KAYA, Vedat , HÜSEYNİ, İbrahim . "İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 29 / 4 (Ekim 2015): 0- .
AMA KAYA V , HÜSEYNİ İ . İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015; 29(4): 0-.
Vancouver KAYA V , HÜSEYNİ İ . İHRACATIN SEKTÖREL YAPISI ve ÜLKELERE DAĞILIMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015; 29(4): -0.