Erkek ve Bayanlarda Kafatası Kemiğinden Geometrik Morfometri Metoduyla Cinsiyet Tayini ve Ramus Flexure

Öz

Bu çalışmanın amacı; erkek ve bayanlarda kafatası kemiğinden geometrik morfometri metodu yardımıyla cinsiyetin belirlenmesidir. Araştırmaya, Kaman Lisesinde okuyan ve voleybol takımında yer alan, yaşları 15-17 arasında değişen 12 erkek ve 13 kız öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Bu çalışmaya katılan öğrencilerin sol lateral craniofacial ve mandibular röntgenleri alınmıştır. Daha sonra elde edilen verilere geometrik morfometri analizi uygulanmıştır. Röntgenler üzerinde anatomik 14 adet homolog referans noktası tespit edilmiştir. Örneklerin Relation Warp (RW) analizinden elde edilen sonuçlar da; RW1 %30, RW2 %21 olmak üzere, her iki bileşen toplam varyansın %51’ini, geri kalan bileşenler ise farklılıkların %49’unu açıklamıştır. RW analiz grafiğinde, genelde bayan örneklerin ana ekseninin solunda, erkeklerin ise sağında toplandığı gözlendi. Cinsiyetler arasındaki deformasyon grid’lerin farklılıkları ve vektörel yönlenmeler arasındaki değişiklikler açıkça gözlendi. Nitekim cinsiyet farklılığı açısından en önemli farklılığın ramus mandibulae düzeyinde olduğu belirlendi. Erkeklerdeki bu durum ramus flexure yapısını açıkça ortaya koymaktaydı (%85 oranında). Bayanlarda ise %15 oranında ramus flexure yapısı gözlendi. Sinus frontale bu çalışmada makroanatomik yönden incelendiğinde, cinsiyetler ve bireyler arasında, hatta aynı bireylerde bile farklılıkların bulunduğu tespit edildi.

Anahtar Kelimeler

• Craniofacial, mandibula, geometrik, morfometri, cinsiyet

Kaynakça

1. Adams, D.C., Slice, D.E., Rohlf , F.J., 2004. Geometric morphometrics: ten years of progress following the revolution. Italan J. Zoo., 71, 5–16.
2. Angyal, M., Derezy, K., 1998. Personal identification on the basis of antemortem and postmortem radiographs. J. Forensic Sci., 43, 5,1089–1093.
3. Balcı, Y., Yavuz , M.F., Çağdır, S., 2005. Predictive accuracy of sexing the mandible by ramus flexure. Homo-J. Comp. Human Biol., 55, 229-237.
4. Bastir, M., Rosas, A., Kuroe, K., 2004. Petrosal orientation and mandibular ramus breadth: evidence of a developmental integrated petroso-mandibular unit. Amer. J. Phys. Anthrop., 123, 340-350.
5. Bookstein, F.L., 1991. Morphometric tools for landmark Cambridge, UK. Univ. Pres.,
6. Ceballos, J.L., Rentschler, E.H., 1958. Roentgen diagnosis of sex based on adult skull characteristics; cephalometry of male and female skull films (frontal pro-projection). Radiology, 70, 1, 55-61. study of
7. Çelbiş, O., İşcan, M.Y, Sosyal Z., Çağdır, S., 2001. Sexual diagnosis of the glabellar region. Leg. Med., 3, 3, 162–70.
8. Coqueugniot, H., Giacobini, G., Malerba, G., 2002. The use of morphological features for sex determination of non-adult mandibles: application to the skeletal collection from torino (Italy). Bull. Mém. Soc. d'Anthrop. Paris, 14, 1-2, 131-139.

9. Coqueugniot, H., Tillier, A.M., Bruzek, J., 2000. Mandibular ramus posterior flexure : a sex indicator in homo sapiens fossil hominids? Int. J. Osteoarch., 10, 6, 426-431.
10. Donnelly, S.M., Hens, S.M., Rogers, N.L., Schneider, K.L. 1998. Technical note: a blind test of mandibular ramus flexure as a morphological dimorphism in the human skeleton. Am. J. Phys. Antropol., 107, 3, 363–366. sexual
11. Franklin, D., Cardini, A., 2007. Mandibular morphology as an indicator of human subadult age: interlandmark approaches. J. Forensic Sci., 52, 1015-1019.
12. Franklin, D., Oxnard, C.E., Q’Higgins, P., Dadour, I., 2007. Sexual dimorphism in the subadult mandible: quantification using geometric morphometrics. J. Forensic Sci., 52, 1, 6–10.
13. Froede, R.C., Froede, S.M., Birkby, W.H., 1981. Systems for human identification. Pathol., Annu., 16, 337–365.
14. Günay, Y., Altinkök, M., 2000. The value of the size determination. J. Clin. Med., 7, 3, 147–149. in sex
15. Hammer, Q., Harper, D.A.T, 2007. PAST v.1.75. Palaeontological Statistics.
16. Haun, S.J., 2000. Brief communication: a study of the predictive accuracy of mandibular ramus flexure as a singular morphological indicator of sex in an archaeological sample. Amer. J. Phys. Anthrop., 111, 429-432.
17. Hennessy, R.J., Stringer, C.B., 2002. Geometric morphometric study of the regional variation of modern human craniofacial form. Am. J. Phys. Anthrop., 117, 1, 37–48.
18. Hill, C.A., 2000. Technical note: evaluating mandibular morphological indicator of sex. Amer. J. Phys. Anthrop., 111, 573 – 577. as a
19. Hsiao, T.H., Chang, H.P., Liu, K.M., 1996. Sex determination by discriminant function analysis cephalometry. J. Forensic Sci., 41, 792–795. radiographic
20. Hu, K.S., Koh, K.S., Han, S.H., Shin, K.J., Kim, H.J. 2006. Sex determination using nonmetric characteristics of the mandible in koreans. J. Forensic Sci., 51, 6, 1376-82.
21. Indryana, N.S., Glinka, J., Mieke, S., 1998. Mandibular ramus flexure in an Indonesion population. Am. J. Phys. Anthrop., 105, 1, 89–90.
22. Inoue, M., 1990. Fourier analysis of the forehead shape of skull and sex determination by use of computer. Forensic Sci. Int., 47, 2, 101– 112.
23. İşcan, M.Y., Hemler R.P., 1993. Forensic analysis of the skull, craniofacial analysis, reconstruction, and identification. Liss; 1st ed., New York. Wiley
24. İşcan, M.Y., 2001. Global forensic anthropology in the 21st century. Forensic Sci. Int., 117, 1-6.
25. Kemkes-Grottenthaler, A., Löbig, F., Stock, F., 2002. Mandibular ramus flexure and gonial eversion as morphological indicators of sex. Koski, K., mandibular sexual dimorphism? Am. J. Phys. Anthrop., 101, 545–546. and comments:
26. flexure-indicator of
27. Loth, S.R., Henneberg, M., 1996. Mandibular ramus flexure a new morphologic indicator of sexual dimorphism in the human skeleton. Am. J. Phys. Anthrop., 99, 3, 473–485.
28. Loth, S.R., Henneberg, M., 1998. Mandibular ramus flexure is a good indicator of sexual dimorphism. Am. J. Phys. Anthrop.., 105, 1, 91–92.
29. Loth, S.R., Henneberg, M., 2001. Sexual dimorphic mandibular morphology in the first few years of life. Am. J. Phys. Anthrop., 115, 179-186.
30. McNulty, K.P., 2003. Geometric morphometric analyses of extant and fossil hominoid craniofacial morphology. PhD Diss., City Univ. of New York.
31. O’Higgins, P., 2000. The study of morphological variation in the hominid fosil record, biology, landmarks and geometry. J. Anat., 197, 103–120.
32. Patil, K.R., Mody, R.N., 2005. Determination of sex by discriminant function analysis and stature by regression analysis: a lateral cephalometric study. Forensic Sci. Int., 147, 2–3, 175–180.
33. Perez, S.I., Bernal, V., Gonzalez, P. N., 2006. Differences between methods to sliding semi-landmarks: its importance in human population analyses. J. Anat., 208, 769-784.
34. Pretorius, E., Steyn, M., Scholtz, Y., 2006. Investigation into the usability of geometric morphometric analysis in assessment of sexual dimorphism. Am. J. Phys. Anthrop.., 129, 1, 64–70.
35. Qettle, A.C., Pretorius, E., Steyn, M., 2005. Geometric mandibular ramus flexure. Am. J. Phys. Antrop.., 128, 3, 623-629. analiysis of
36. Rohlf, F.J., 2004. “TpsSplin v.1.20” by F. James Rohlf. Evolution, State University of New York, Stony Brook, NY 11794–5245. and
37. Rohlf, F.J., 2006. “TpsDIG v.2.10” by F. James Rohlf. Evolution, State University of New York, Stony Brook, NY 11794–5245. and
38. Rohlf, F.J., 2007. “TpsRelw v.1.45” by F. James Rohlf. Evolution, State University of New York, Stony Brook, NY 11794–5245. and
39. Rosas, A., Bastir, M., 2002. Thin-plate spline analysis of allometry and sexual dimorphism in the human craniofacial complex. Am. J. Phys. Anthrop.., 117, 3, 236–245.
40. Şahiner, Y., 2007. Erkek ve bayanlarda kafatası kemiğinden metoduyla cinsiyet tayini. Y. Lisans Tezi, S.Ü. Sağ. Bil. Enst., Konya. morfometri
41. Scheuer, L., 2002 (a). Application of osteology to forensic medicine. Clin. Anat., 15, 297–312.
42. Scheuer, L., 2002 (b). Brief communication a blind test of mandibular morphology for sexing mandibles in the first few years of life. Amer. J. Phys. Anthrop., 119, 2 , 189– 191.
43. Schmittbuhl, M., Le Minor, J.M., Schaaf, A., Mangin, P., 2002. The human mandible in lateral view: elliptical fourier descriptors of the outline and their morphological analysis. Ann. Anat., 184, 199-207.
44. Steyn, M., Pretorius, E., Hutten, L., 2004. Geometric morphometric analysis of the greater sciatic notch in south africans.
45. Terminologia Anatomica, 1998. Terminology, International Anatomical Terminology, by Whitmore, Contr. Fed. Comitt. Anatomic, Stuttgurt: Thieme, Buch, Germany.
46. Townsend, G.C., Richards, L.C., Carroll, A., 1982. Sex determination of australian aboriginal skull by discriminant function analysis. Aust . Dent. J., 27, 5, 320–326.
47. Wescot, D.J., Jantz, R.L., 2005. Assessing craniofacial secular change in american blacks morphometry, in “Modern Morphometrics in Physical D.E., Pub., Springer, New York. geometric
48. Anthropology”. Ed: Slice