Sütçü İneklerde Mastitis Yönünden Kuru ve Geçiş Dönemlerinin Önemi
Öz
Sütçü işletmelerin en maliyetli sorunlarından biri olan mastitis, meme bezinin yangısı olarak tanımlanmaktadır. Mastitis insidansı yönetim şartlarına göre değişmekte olup %50-75 oranında kuru ve geçiş dönemlerinden köken alır. Kuru dönem; doğumdan önceki laktasyonsuz evre olarak tanımlanırken, geçiş dönemi; prepartum ve postpartum 3 haftalık süreç olarak tanımlanmaktadır. İnekler kuru dönemin ilk iki ve son iki haftasında mastitise karşı oldukça duyarlıdır. Bu zaman dilimlerinde meme hassasiyetinin nedenleri; memenin anatomik, hücresel ve humoral değişiklik geçirmesi ile immun sistemde yetersizliklerin oluşması olarak görülmektedir. Kuru dönemin başında kontagiyöz ve çevresel etkenler sorun oluştururken kuru dönemin sonunda çoğunlukla çevresel patojenler risk teşkil etmektedir. Sunulan derlemede amaç; mastitisleri önleme çalışmalarında kuru dönem yönetiminin önemine değinmektir. Bu aşamada ilk hedef; genel sağlığı koruyarak çevre ve barınak şartlarını iyileştirip her türlü stres faktörünü engellemek olmalıdır. Sonraki adım ise; ineklerin laktasyondaki sağlık kayıtları ve süt verimleri göz önünde bulundurulup uygun protokollerle kuruya alınması olmalıdır. Ayrıca kuru dönemde enerji metabolizması pozitifte tutulmaya çalışılarak vücut kondisyon skoru ideal sınırlarda tutulmalıdır. Bunların yanında hijyenik şartlar iyileştirilerek aşı, vitamin ve iz element uygulamaları yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Referans1. Bradley AJ., 2002. Bovine mastitis: an evolving disease. The veterinary journal, 164(2), 116-128.
- Referans2. Biggs A., 2009. Mastitis in cattle. 1. Baskı. 31-65, The Crowood Press, Marlborough.
- Referans3. Gomes F., henrı̇ques M., 2016. Control of bovine mastitis: Old and recent therapeutic approaches. Current microbiology, 72(4), 377-382.
- Referans4. Baştan A., Salar S., Cengiz M., Darbaz I., Demirel MA., Özen D., 2015. The prediction of the prevalence and risk factors for subclinical heifermastitis in Turkish dairy farms. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 39(6), 682-687.
- Referans5. Roberts T., Chapinal N., LeBlanc SJ., Kelton DF., Dubuc J., Duffield TF., 2012. Metabolic parameters in transition cows as indicators for early-lactation culling risk. Journal of dairy science, 95(6), 3057-3063.
- Referans6. Hertl JA., Schukken YH., Tauer LW., Welcome FL., Gröhn YT., 2018. Does clinical mastitis in the first 100 days of lactation 1 predict increased mastitis occurrence and shorter herd life in dairy cows?. Journal of dairy science, 101(3), 2309-2323.
- Referans7. Guimaraes JL., Brito MA., Lange CC., Silva MR., Ribeiro JB., Mendonça LC., Souza GN., 2017. Estimate of the economic impact of mastitis: A case study in a Holstein dairy herd under tropical conditions. Preventive Veterinary Medicine, 142, 46-50.
- Referans8.Taponen S., Liski E., Heikkilä AM., Pyörälä S., 2017. Factors associated with intramammary infection in dairy cows caused by coagulase-negative staphylococci, Staphylococcus aureus, Streptococcus uberis, Streptococcus dysgalactiae, Corynebacterium bovis, or Escherichia coli. Journal of dairy science, 100(1), 493-503.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Serdal Kurt
Türkiye
Murat Onur Yazlık
Bu kişi benim
Mehmet Rıfat Vural
Bu kişi benim
Şükrü Küplülü
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
16 Mart 2018
Kabul Tarihi
11 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 14 Sayı: 1
Cited By
Investigation of milk somatic cell counts during early lactation stages in Awassi ewes
Van Veterinary Journal
https://doi.org/10.36483/vanvetj.1063423The Effect of Dry Period Length on Average Milk Yield in Early Lactation Period in Anatolian Buffaloes
Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.47027/duvetfd.1164608