Bir Fıkra Tipi Olarak “Aldar Köse” ve Psikolojik Yorumu

Metin Akar; Aleyna Nur Ernek; Gonca Aktaş

doi:10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002

Bir Fıkra Tipi Olarak “Aldar Köse” ve Psikolojik Yorumu

Öz

Aldar Köse, Türkiye’de sayılı kişilerin adını duyduğu bir Türk fıkra tipidir. Bu tipin anlatıldığı fıkralar çoğunlukla, Uluğ Türkistan sahası içerisindeki Azeri, Kazak, Kırgız, Özbek, Karakalpak ve Türkmen Türkleri arasında yaygındır. Türk dünyasının ortak mirası kabul edilen Aldar Köse, aldatıcı bir tip olması yönüyle fıkralarda doğrudan toplum hayatındaki ilişkileri nükteli ve mizahi bir dille işlemektedir. Toplumun üst sınıfına mensup yöneticileri, zenginleri, ahmakları, hilekâr insanları ve şeytan gibi doğaüstü varlıkları kandıran Aldar Köse, bu yönüyle şöhrete kavuşmuş bir tiptir. Nitekim özünü tanıma ve tanıtma konusunda Türk dünyasındaki yeri sönük kalan Aldar Köse hakkında ilmî çalışmalar oldukça yetersizdir. Bu çalışmada, tespit edilen Aldar Köse fıkraları üzerinden Aldar Köse tipi ana hatlarıyla değerlendirilmiş ve yansıtılan ifadelerden hareketle disiplinler arası bir yorumlama yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aday, E. ve Moldatayev, K. (2016). Kazak Halk Edebiyatında Bir Mizah Kahramanı Olarak Aldar Köse, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi (16): 79-90.
Atalay, B. (2018). Dîvânü Lûgat-it Türk Tercümesi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Bergson, H. (2015). Gülme – Komiğin Anlamı Üstüne Deneme, çev.:Yaşar Avunç, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Coştu, F. (2020). Gülme Üzerine Bir Deneme: Bergson ve Freud, Felsefe Dünyası Dergisi (71): 135-154.
Erimbetova, D. (2003). Aldar Köse Fıkraları, İstanbul: Yesevi Yayıncılık.
Freud, A. (2020). Ben ve Savunma Mekanizmaları, İstanbul: Metis Yayınları.
Jung, C. G. (2020). Dört Arketip, İstanbul: Metis Yayınları.
Köroğlu, E. (2013). DSM-5 Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı, Ankara: HYB Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Metin Akar ^*
0000-0003-3847-0561
Türkiye

Aleyna Nur Ernek
0000-0003-2735-6480
Türkiye

Gonca Aktaş
0000-0002-3394-0248
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2022

Kabul Tarihi

7 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002

IZ

https://izlik.org/JA75AH72LA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akar, M., Ernek, A. N., & Aktaş, G. (2022). Bir Fıkra Tipi Olarak “Aldar Köse” ve Psikolojik Yorumu. Aydın Türklük Bilgisi, 8(2), 103-116. https://doi.org/10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002

AMA

1.Akar M, Ernek AN, Aktaş G. Bir Fıkra Tipi Olarak “Aldar Köse” ve Psikolojik Yorumu. AY-TBD. 2022;8(2):103-116. doi:10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002

Chicago

Akar, Metin, Aleyna Nur Ernek, ve Gonca Aktaş. 2022. “Bir Fıkra Tipi Olarak ‘Aldar Köse’ ve Psikolojik Yorumu”. Aydın Türklük Bilgisi 8 (2): 103-16. https://doi.org/10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002.

EndNote

Akar M, Ernek AN, Aktaş G (01 Aralık 2022) Bir Fıkra Tipi Olarak “Aldar Köse” ve Psikolojik Yorumu. Aydın Türklük Bilgisi 8 2 103–116.

IEEE

[1]M. Akar, A. N. Ernek, ve G. Aktaş, “Bir Fıkra Tipi Olarak ‘Aldar Köse’ ve Psikolojik Yorumu”, AY-TBD, c. 8, sy 2, ss. 103–116, Ara. 2022, doi: 10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002.

ISNAD

Akar, Metin - Ernek, Aleyna Nur - Aktaş, Gonca. “Bir Fıkra Tipi Olarak ‘Aldar Köse’ ve Psikolojik Yorumu”. Aydın Türklük Bilgisi 8/2 (01 Aralık 2022): 103-116. https://doi.org/10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002.

JAMA

1.Akar M, Ernek AN, Aktaş G. Bir Fıkra Tipi Olarak “Aldar Köse” ve Psikolojik Yorumu. AY-TBD. 2022;8:103–116.

MLA

Akar, Metin, vd. “Bir Fıkra Tipi Olarak ‘Aldar Köse’ ve Psikolojik Yorumu”. Aydın Türklük Bilgisi, c. 8, sy 2, Aralık 2022, ss. 103-16, doi:10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002.

Vancouver

1.Metin Akar, Aleyna Nur Ernek, Gonca Aktaş. Bir Fıkra Tipi Olarak “Aldar Köse” ve Psikolojik Yorumu. AY-TBD. 01 Aralık 2022;8(2):103-16. doi:10.17932/IAU.TURKLUK.2015.011/turkluk_v08i2002