ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS'TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE'NİN HÂLİ – 3

Metin Akar

ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS'TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE'NİN HÂLİ – 3

Öz

Eski mimar yazısı, hat sanatının az bilinen bir dalıdır. Genellikle celî yazı olarak, dinî mimarî eserlerinin dış yüzünü kaplayan, aynı zamanda duvarları koruyan bir yazı türüdür. Türk sanatında kullanımı XII. yüzyılda başlar. Adi veya sırlı tuğla ile veya her ikisi birlikte kullanılarak yazılır. Sivas’ta 1271’de yapılan Çifte Minareli Medrese’nin minarelerinde noktalı celî, minarelere giriş kapısı üstündeki kartuşlarda eski mimar yazısının çok özel ve dünyanın başka bir şehrinde kullanılmamış şekli denenmiştir. Zamanla bu yazılar cahillerin yaptığı müdahalelerle orijinalitesini büyük ölçüde kaybetmiştir. Makalede özellikle dejenere edilen eski mimar yazısı ile yazılmış panoların aslî şekilleri çizilmiştir. Ayrıca taç kapı, ön cephe süsleme alanları ve minareleri ile bu medrese bir simetri şaheseridir. Minarelerden birisi bilinmeyen bir sebepten yıkılmış, yazıları dökülmüş, ancak hat sanatı ve geleneklerinden haberdar olmayanlar tarafından yeniden örülmüş, yazısı sağlam kalan yazıya bakılarak yazıldığı için hat simetrisi bozulmuştur. Minareyi çepeçevre saran doğru yazı ve yazı kompozisyonu anlatılmış ve çizilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akar M. (2008). “Кейбір көне түрк сәулет ескерткіштеріндегі жазулар және оларды қалпына келтіру әдістері. Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті, Түркілердің Тарихи-Мәдени Мұрасы Еуразиялық және Орталық Азия Контексінде, Алматы, 29-30 сәуір 2008 жыл, 1.Bölim, Алма Aта 2008, s. 17-19.]
Akar, M. (2010). Sivas’taki Çifte Minareli Medresenin Hâli, Yesevî Dergisi (203): 6-8.
Akar, M. (2013). Mimarî Eserleri Doğru Okumak veya Sivas’taki Çifte Minareli Medresenin Hâli, Diriliş Yolunda Türk Düşüncesi Necati Öner’e Armağan, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Alpaslan, A. (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, Sanat.
Çetin, N. M. (1992). İslâm Hat San’atının Doğuşu ve Gelişmesi (Yâkût devrinin sonuna kadar), İslâm Kültür Mirasında Hat Sanatı, İstanbul: IRCICA.
Ertuğrul, Ö. (1993). Çifte Minareli Medrese, DİA, C. 8, s. 312, İstanbul.
Gönülalan, T. Sivas Çifte Minareli Medrese Hakkında Tanıtım Yazısı, http://www.sivascity.com/sivas-cifte-minareli-medrese/ (17.01.2013).
Habib. (1305). Hatt u Hattâtîn, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Metin Akar ^*
0000-0003-3847-0561
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

6 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2021

Kabul Tarihi

10 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA79SE63XZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akar, M. (2021). ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3. Aydın Türklük Bilgisi, 7(1), 1-29. https://izlik.org/JA79SE63XZ

AMA

1.Akar M. ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3. AY-TBD. 2021;7(1):1-29. https://izlik.org/JA79SE63XZ

Chicago

Akar, Metin. 2021. “ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3”. Aydın Türklük Bilgisi 7 (1): 1-29. https://izlik.org/JA79SE63XZ.

EndNote

Akar M (01 Nisan 2021) ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3. Aydın Türklük Bilgisi 7 1 1–29.

IEEE

[1]M. Akar, “ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3”, AY-TBD, c. 7, sy 1, ss. 1–29, Nis. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79SE63XZ

ISNAD

Akar, Metin. “ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3”. Aydın Türklük Bilgisi 7/1 (01 Nisan 2021): 1-29. https://izlik.org/JA79SE63XZ.

JAMA

1.Akar M. ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3. AY-TBD. 2021;7:1–29.

MLA

Akar, Metin. “ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3”. Aydın Türklük Bilgisi, c. 7, sy 1, Nisan 2021, ss. 1-29, https://izlik.org/JA79SE63XZ.

Vancouver

1.Metin Akar. ESKİ MİMAR YAZISI SANATI METİNLERİNİN RESTORASYONU – yahut – SİVAS’TAKİ ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE’NİN HÂLİ – 3. AY-TBD [Internet]. 01 Nisan 2021;7(1):1-29. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79SE63XZ