Kadın Yöneticilerin Okulda Karşılaştıkları Sorunlar ve bu Sorunlarla Başa Çıkma Stratejileri

Öz

Bu araştırma kadın yöneticilerinin okulda karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlarla başa çıkma stratejileri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim yöntemi ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Diyarbakır ili kayapınar ilçesinde farklı kademelerde görev yapan 15 yöneticiden oluşmaktadır. Örneklem seçimi için en uygun olarak maksimum çeşitlilik örneklem tekniği tercih edilmiştir. Veriler görüşme yöntemi ile elde edilmiş ve katılımcılara yönelik görüş almak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim ve öğretim yılının güz döneminde yapılmıştır. Görüşler kadın okul yöneticilerinin karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlarla başa çıkma stratejileri ile ilgili iki alt problem çerçevesinde oluşturulmuştur. Yapılan araştırma sonucunda kadın yöneticiler yönetsel anlamda kararların sürekli değişmesi, mevzuata aykırı davranılması, idareciler arasında birlik olmaması, kararlarda gecikmenin olması, personel azlığı, ödeneklerin olmaması ve diğer paydaşlar ile iletişimin zayıf olması şeklinde sorunlar yaşadıklarını ifade ettikleri görülmüştür. Aynı zamanda yaşadıkları bu sorunlara karşın çözüm önerileri ise tecrübeli okul yöneticilerinden destek alma, alınacak kararları paydaşlar ile istişare etme, eğitim bölgesindeki diğer okul yönetimleriyle istişare, alınacak kararları paydaşlar ile istişare etme ve sorunun kaynağını tespit etme, soğukkanlı ve sağduyulu davranma ve sabırlı olma olarak sıraladıkları saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• kadın
• okul yöneticisi
• iletişim
• ödenek
• çözüm stratejisi.

The Problems Faced by Female Administrators at School and the Strategies to Cope With With These Problems

Abstract

This study aims to identify the problems faced by female administrators at school and strategies to cope with these problems. The study was designed with the phenomenology method, one of the qualitative research methods. The study group of the study consists of 15 administrators working at different levels in the Kayapınar district of Diyarbakır province. The maximum variation sampling technique was preferred as the most suitable for sample selection. The data were obtained by interview method and a semi-structured interview form was used to get opinions about the participants. The study was carried out in the fall semester of 2022-2023 academic year. Opinions were formed within the framework of two sub-problems related to the problems faced by female school administrators and strategies for coping with these problems. As a result of the study it was seen that female administrators stated that they experience problems such as the constant change of administrative decisions, violation of legislation, lack of unity among administrators, delay in decisions, shortage of personnel, lack of allowances and poor communication with other stakeholders etc. It was detected that, at the same time, they specified the solution suggestions against these problems they experienced as getting support from the experienced school administrators, consulting with the stakeholders about decisions to be taken; with other school administrations in the education region; with the stakeholders for the decisions to be taken and identifying source of the problem, acting calmly and prudently and to be patient.

Keywords

• Education
• woman
• school administrator
• communication
• allowance
• solution strategy

Kaynakça

1. Alberalar, L. (2015). Kadın Yöneticilerin Kariyer Engellerinin İncelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi].
2. Altınışık, S. (1995). Kadın Öğretmenlerin Okul Müdürü Olmasının Engelleri. Eğitim Yönetimi, 1 (3), 333-334.
3. Arıkan, G. ve Yıldırım, Ş. (1993). Amerikan Toplumunda Kadınların Yönetim Kadrolarında Yer Alma Koşulları. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10, (2). 45-53.
4. Asar, R. (2016), Eğitim Kurumlarında Kadın Yöneticilere Karşı Tutumların Değerlendirilmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 3 (2), 47-66.
5. Balcı, N. (2016), Eğitim Kurumlarındaki Kadın Yöneticilere Karşı Tutumlar, [Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi]. Çakır Ö. (2008). Türkiye’de Kadının Çalışma Yaşamından Dışlanması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31, Temmuz-Aralık, 25-47. Çelik, V. (2002). Eğitim Yöneticisi Yetiştirme Politikasına Yön Veren Temel Eğitimler. 21.Yüzyıl Eğitim Yöneticilerinin Yetiştirilmesi Sempozyumu. A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
6. Davis, S. H. (1998). Superintendents' Perspectives on the Involuntary Departure of Public School Principals. The Most Frequent Reasons Why Principals Lose Their Jobs. Educational Adminitration, 34 (1), 58-90. Dayıoğlu, M., Kırdar, M.G. (2010). Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımında Belirleyici Etkenler ve Eğilimler. DPT Yayınları.
7. Demir, G. (1997). Eğitim-Meslek-Çalışma Bağlamında Kadının Konumu. Çağdaş Eğitim (Temmuz-Ağustos), 22, (234), 23-24.
8. Doğramacı, E. (1997). Türkiye’de Kadının Dünü ve Bugünü. İş Bankası Kültür Yayınları.

9. Döş, İ. & Cömert, M. (2012). İlköğretim Okullarında Kriz Yönetimi Hakkında Okul Müdürlerinin Görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (20), 1304-1329.
10. Ekşi, A. İ. (2018). Eğitim Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Eğitim Sektöründeki Kadın Yöneticilerin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Yolları. Sunum Raporu, İstanbul.
11. Heller, T. (1997).Women and Men as Leaders in Business Educational and Social Service Organisations. Tuzcular, I. (Çev.). Akdeniz Yayınları.
12. ILO (1997). Breaking Through The Glass Ceiling: Women ın Management, International Labour Office, Geneva in T. Vilkinas (2000). The Gender Factor in Management: How Significant Others Perceive Effectiveness, Women in Management Review, 15, (5-6), 261-271.
13. Işığıçok, Ö. (2005). XXI. Yüzyılda istihdam ve insana Yakışır İş. Ezgi Kitabevi.
14. Işıksoluğu, M. K. (1997). Öğretmen Eşitlikçi Toplum ve Kadın Eğitimi. Çağdaş Eğitim, 22, (236), 3-5.
15. Karabıyık, İ. (2012). Türkiye’de Çalışma Hayatında Kadın İstihdamı. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, XXXII, (I), 231-260.
16. Karaca, A. (2007). Kadın Yöneticilerde Kariyer Engelleri: Cam Tavan Sendromu Üzerine Uygulamalı Bir Araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi].
17. Karaoğlu, Z. (2020). Okullarda Kadın Yöneticilerin Yönetim Sürecinde Karşılaştıkları Sorunlar [Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi].
18. Kavrayıcı, C. & Kesim, E. (2021). School management during the Covid-19 pandemic: A qualitative study. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 27 (1), 1005-1060.
19. Keleş, H., Atay, D. & Karanfil, F. (2020). Covid 19 Pandemi Sürecinde Okul Müdürlerinin Öğretim Liderliği Davranışları. Milli Eğitim Dergisi, Salgın Sürecinde Türkiye'de ve Dünyada Eğitim, 155-174.
20. Külekçi Akyavuz, E. & Çakın, M. (2020). Covid-19 Salgınının Eğitime Etkisi Konusunda Okul Yöneticilerinin Görüşleri. Turkish Studies, 15 (4), 723-737.
21. MEB. (1992). 2000'li Yıllar Öncesinde Türkiye'de Kadın Eğitimi. Türkiye'de Kadın Eğitimi Birinci Uluslararası Konseyi.
22. Mebpersonel, Milli Egitim İl Müdürlüklerinde Çalışan Kadın Yöneticiler, http://www.mebpersonel.com/meb/milli-egitim-il-mudurluklerinde-çalışan kadın yöneticiler 12.12. 2022.
23. Memduhoğlu, H. B. & Meriç, E. (2014). Okul Müdürlerinin Eğitim Yönetiminin İşlevleri Bağlamında Yönetim Sürecinde Karşılaştıkları Temel Sorunlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7 (33), 653-666.
24. Negiz, N. ve Yemen, A. (2011). Kamu Örgütlerinde Kadın Yöneticiler: Yönetici ve Çalışan Açısından Yönetimde Kadın Sorunsalı. SDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 24, 7-8.
25. Pamukoğlu, E. (2004). Duygusal Zekânın Yönetici Etkinliğindeki Rolünün Kadın Yöneticiler Bağlamında İncelenmesi ve Bir Araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi].
26. Sarıce, S. (2006). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Okul Yönetiminde Karşılaştıkları Yönetimsel Sorunlar (Esenler İlçesi Örneği) [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi].
27. Tikici, M. (1998). Malatya’da Hizmet Üreten Özel Sektör İşletmelerinde Kadın ve Erkek Yöneticilerin Liderlik Özellikleri Açısından Karşılaştırılması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2 (2), 53-67.
28. Usluer, L. (2000). Kadın Öğretmenlerin Yönetici Konumlara Yükseltilmeme Nedenleri Konusundaki Öğretmen ve Yönetici Görüşlerinin Değerlendirilmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi].
29. Yıldırım, A ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayınları.