Araştırma Makalesi

Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi

Cilt: 10 Sayı: 5 3 Kasım 2023
PDF İndir
EN TR

Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi

Öz

Eski Çağ Orta Asya’sında devletin varlığı ya da yokluğu ya da imparatorluk karakterinde olup olmadığı tartışması yapılırken Türk göçebe halklarının yönetim sistemlerinin basit tanımlarla açıklanamayacak kadar karmaşık ve çok yönlü olgular içerdiği unutulmamalıdır. Orta Asya’nın göçebe imparatorlukları arasındaki siyasî örgütlenmenin bilinen özellikleri, devlet iktidarının kabul edilen kriterlerini (gelişmiş hukuk ve yargı sistemi, merkez ve taşra yönetim aygıtında uzmanlaşmış bürokrasi, malî sistem, vb) tam olarak karşılamadığından, batılı araştırmacılar bu toplulukların siyasî teşkilatlanmaları adına muğlak ve belirsiz yorumlarda bulunmuşlardır. Bozkırda yaşayan Türk halklarının imparatorluk karakterine ulaşmaları aslında göçebeler topluluğu içindeki ortaya çıkan yapısal bir krizdir. Bu krizin üstesinden gelmek adına bozkır Türk toplulukları askerî-hiyerarşik bir yapı kurarak militanlaşmaya gitmişlerdir. Bu çalışma göçebe imparatorlukların çok bileşenli güç yapısını da dikkat çekerek, siyasî oluşumlarda, farklı düzeylerdeki kurumlar klan ve kabile yapısına, kabile-üstü konfederasyonlara, imparatorluk ve/veya erken devlet hiyerarşisine farklı tarihsel dönemlerde değişen oranlarda uyarlanmış ve bunlarla etkileşim halinde olarak oluşmuş olabileceği konusuna dikkat çekmek amacını taşımaktadır. Aynı zamanda Orta Asya’daki Türk göçebe imparatorlukların yönetim faaliyetlerindeki içsel farklılaşmaların siyasî kültür bileşenlerine nasıl yansıdığı ve tam anlamıyla bir güç dengesinin nasıl kurulduğu konusuna da değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın, hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere bu aşamalarda bilimsel etik ilke ve kurallarına uyduğumu; çalışmanın özgün olduğunu ayrıca çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterildiğini ve bu kaynakların kaynakçada yer aldığını; bu verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı kabul eder, tüm koşullarını riayet ettiğimi beyan ederim. Çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durum saptanırsa, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Kaynakça

  1. Bacon, E. (1958). Obok. A Study of Social Structure of Eurasia. Wenner-Gren Foundation.
  2. Barfield, T. (1981). The Hsiung-nu Imperial. Confederacy: Organization and Foreign Policy. Journal of Asian Studies, 41 (1), 45-61.
  3. Barfield, T. (1989). The Perilous Frontier: Nomadic Empires and China, 221 BC to AD 1757. Blackwell.
  4. Barfield, T. (2000). The Shadow Empires: Imperial State Formation along the Chinese Nomad Frontier. In Sinopoli, C., D'Altroy, T., Morrision, K., and Alcock, S. (eds.), Empires (pp. 10-41). Cambridge University Press.
  5. Barfield, T. (2011). Something New Under the Sun: The Mongol Empire's Innovations in Steppe Political Organisations and Military Strategy. In Enkhtuvshin, B. (eds.), Nomadic Civilizations in Cross Cultural Dialogue (pp. 93-104). Ulaanbaatar: International Institute for the Study of Nomadic Civilizations.
  6. Berent, M. (2000). The Stateless Polis: The Early State and the Ancient Greek Commu-nity. In Kradin, N. N., Korotayev, A. V., Bondarenko, D. M., de Munck, V., and Wason, P. (eds.), Alternatives of Social Evolution (pp. 225-241). Vladi-vostok: Far-Eastern Branch of the Russian Academy of Sciences.
  7. Bichurin, N. (1950a). Sobranie svedenii o narodakh, obitavshikh v Srednei Asii v drevnie vremena (Eski Zamanlarda İç Asya Halkları Hakkında Toplanan Bilgiler). Cilt 1. SSCB Bilimler Akademisi Yayınları.
  8. Biran, M. (2015). Nomads as Agent of Cultural Change: The Mongols and Their Eurasian Predecessors. University of Hawai'i Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Öncesi Türk Tarihi, Orta Asya Tarihi, Türk Bozkır Kültürü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

3 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2023

Kabul Tarihi

20 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Akcan, A. (2023). Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10(5), 1586-1606. https://izlik.org/JA43DE83AB
AMA
1.Akcan A. Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi. ATDD. 2023;10(5):1586-1606. https://izlik.org/JA43DE83AB
Chicago
Akcan, Ayten. 2023. “Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 10 (5): 1586-1606. https://izlik.org/JA43DE83AB.
EndNote
Akcan A (01 Kasım 2023) Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 10 5 1586–1606.
IEEE
[1]A. Akcan, “Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi”, ATDD, c. 10, sy 5, ss. 1586–1606, Kas. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43DE83AB
ISNAD
Akcan, Ayten. “Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 10/5 (01 Kasım 2023): 1586-1606. https://izlik.org/JA43DE83AB.
JAMA
1.Akcan A. Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi. ATDD. 2023;10:1586–1606.
MLA
Akcan, Ayten. “Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 10, sy 5, Kasım 2023, ss. 1586-0, https://izlik.org/JA43DE83AB.
Vancouver
1.Ayten Akcan. Orta Asya Türk Göçebe Halklarında İmparatorluk Karakteri ve Güç Dengesi. ATDD [Internet]. 01 Kasım 2023;10(5):1586-60. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43DE83AB

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.