Thomas Hobbes’un Bilimsel Bilgi ve Bilim Anlayışı

Öz

Bu çalışmada Thomas Hobbes’un felsefe ve bilim yapma yöntemi olarak ifade ettiği geometrik yöntem temel alınarak bilimsel bilgi anlayışı ve bu anlayıştan hareketle şekillenen bilim görüşü incelemeye alınacaktır. Hobbes, özellikle siyaset felsefesi alanında büyük bir üne sahip olsa da onun kurmuş olduğu tüm felsefi sistemi geometrik yönteme ve bu yöntem üzerinden şekillenen bilim anlayışına dayanmaktadır. Bu şekilde kurmuş olduğu felsefi sisteminde ise Leviathan ve onunla bağlantılı olarak gündeme gelen siyaset felsefesi anlayışı onun hem döneminde hem de günümüzde bilim anlayışının genellikle göz ardı edilmesine sebep olmuş, bu konudaki fikirlerinin geri plana itilmesine yol açmıştır. Biz de bu durumdan hareketle literatürümüzdeki bir boşluğu doldurmayı hedeflemekteyiz. Bunu gerçekleştirebilmek için de bir yandan Hobbes’un felsefi sisteminin geometrik yöntemi temel alan bilimsel bir yapıya sahip olduğunu gösterecek hem de Hobbes’un göz ardı edilen bu bilim anlayışının oldukça önemli değerlendirmelere sahip olduğunu, bilime yönelik yapmış olduğu saptamaların dikkate alınması gereken söylemler barındırdığını göstermeye çalışacağız.

Anahtar Kelimeler

• Geometrik Yöntem
• Bilimsel Bilgi
• Scientia
• Bilim Felsefesi

Thomas Hobbes' Scientific Knowledge and Understanding of Science

Öz

In this study, Thomas Hobbes' understanding of scientific knowledge based on the geometric method, which he expresses as the method of doing philosophy and science, and his view of science shaped by this understanding will be analysed. Although Hobbes has a great reputation especially in the field of political philosophy, his entire philosophical system is based on the geometric method and the understanding of science shaped through this method. In the philosophical system he established in this way, Leviathan and the understanding of political philosophy that came to the fore in connection with it caused his understanding of science to be generally ignored both in his time and today, and his ideas on this subject were pushed to the background. Based on this situation, we aim to fill a gap in our literature. In order to achieve this, we will not only show that Hobbes' philosophical system has a scientific structure based on the geometric method, but we will also try to show that Hobbes' ignored understanding of science has very important evaluations and that his determinations on science contain discourses that should be taken into account.

Anahtar Kelimeler

• Geometric Method
• Scientific Knowledge
• Scientia
• Philosophy of Science

Kaynakça

1. Adams, M. P. (2023). Hobbes Philosophy of Science, The Stanford Encyclopedia of Philosophy. E. N. Zalta, U. Nodelman (Ed.). https://plato.stanford.edu/
2. Biener, Z. (2016). Hobbes on the Order of Sciences: A Partial Defense of the Mathematization Thesis, Southern Journal of Philosophy, 54 (3), 312-332.
3. Galileo, G. (1957). The Assayer (Çev. S. Drake). Doubleday Anchor Books.
4. Hobbes, T. (1992). De Corpore. W. Molesworth (Ed.), The Collected Works of Thomas Hobbes. Routledge.
5. Hobbes, T. (2007). Leviathan veya Bir Din ve Dünya Devletinin İçeriği, Biçimi ve Kudreti (Çev. S. Lim). Yapı Kredi Yayınları.
6. Hobbes, T. (2024). The Elements of Law: Natural and Politic. Oxford University Press.
7. Jesseph, D. (1996). Hobbes and the Method of Natural Science. T. Sorell (Ed.), The Cambridge Companion to Hobbes (ss. 86-107). Cambridge University Press.
8. Jesseph, D. (2010). Scientia in Hobbes. T. Sorell, G. A. J. Rogers, J. Kraye (Ed.), Scientia in Early Modern Philosophy: Seventeenth-Century Thinkers on Demonstrative Knowledge from First Principles (ss. 117-129). Springer.

9. Martinich, A. P. (2013). Hobbes (Çev.A. Terzi). İş Bankası Kültür Yayınları.
10. Schönbeck, J. G. (1994). Euclidean and Archimedean traditions in the Middle Ages and the Renaissance. I. Grattan-Guinness (Ed.), Companion Encyclopedia of the History and Philosophy of the Mathematical Sciences (ss. 173-184). Routledge.
11. Shapin, S. & Schaffer, S. (2017). Leviathan and the Air-Pump: Hobbes, Boyle, and the Experimental Life. Princeton University Press.
12. Sorell, T. (2015). Hobbes, Thomas (1588–1679). L. Nolan (Ed.), The Cambridge Descartes Lexicon (ss. 362–365). Cambridge University Press.