Modern Dönemdeki Kurtuluş Hareketleri İçin Benzersiz Bir Model Olarak Cezayir Devrimi (1954-1962)

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 3, 444 - 460, 28.07.2025

Selim Baaloudj

https://doi.org/10.5281/zenodo.17183209

Öz

Bu çalışma, Fransız sömürge yönetimi altındaki Cezayir halkının maruz kaldığı sistematik ihlallerin tarihsel ve analitik bir incelemesini sunmaktadır. Sömürge rejimi, boyun eğdirme ve sömürüden kurtulma isteklerini bastırmak için kapsamlı maddi ve psikolojik baskı uygulamıştır. Bu baskının sonuçları çok derin olmuş, sayısız şehit dahil olmak üzere önemli insan kayıplarının yanı sıra dul, yetim ve kalıcı engelli bireylerin yaygın acılarına neden olmuştur. Sömürgeci şiddetin ciddi yansımalarına rağmen ve özgürlük arayışının ve haysiyetin geri kazanılmasının büyük fedakârlıkları haklı çıkardığının bilincinde olarak Cezayir'in tepkisi kararlı oldu. Devrimci liderler direnişi etkili bir şekilde harekete geçirerek sömürgeci tahakküme meydan okudu ve nihayetinde üstesinden geldi. Sürekli mücadele sayesinde Fransız sömürgeci stratejilerinin altını başarıyla oyarak işgalci gücü yenilgiyi kabul etmeye ve geri dönülmez siyasi ve sembolik aşağılanmayla geri çekilmeye zorladılar.

Anahtar Kelimeler

Baskıcı Önlemler , Sömürgeci Başarısızlık , Ulusal Kurtuluş Ordusu , Boyun Eğme , Saygınlığın Yeniden Tesisi

Algerian Revolution (1954–1962) as a Unique Model For Liberation Movements in the Modern Era

Öz

This study offers a historical and analytical examination of the systemic violations endured by the Algerian people under French colonial rule. The colonial regime employed extensive material and psychological repression to suppress aspirations for liberation from subjugation and exploitation. The consequences of such oppression were profound, resulting in significant human losses, including countless martyrs, as well as the widespread suffering of widows, orphans, and individuals with permanent disabilities. Despite the severe repercussions of colonial violence—and recognizing that the pursuit of freedom and the reclamation of dignity justified immense sacrifice—the Algerian response remained resolute. Revolutionary leaders effectively mobilized resistance, challenging and ultimately overcoming colonial domination. Through sustained struggle, they successfully undermined French colonial strategies, compelling the occupying power to concede defeat and withdraw, marked by irrevocable political and symbolic humiliation.

Anahtar Kelimeler

Repressive Measures , Colonial Failure , National Liberation Army , Submission , Restoration of Dignity

Kaynakça

• Al-Mudjahid Newspaper. ( 16/11/1959).
• Baaloudj, S. (2021). alt'adhib fi falsafat al'iistiemar alfaransii bialjazayir 1954-1962 (almabda walmumarisatu). Journal of Military Historical Studies, almujalad 03, (al'adad 03 ( khass), 172-185.
• Ben Yousef, B. K. (1987). Niahayat harb altahrir fi aljazayar tarjamat lahasan zaghdar wamahali al'ayn jabayili .(T. L.-A. Jebaili, Trad.) diwan almatbueat aljamieiati.
• Boujweija, S. (2016). juhoud alhukumat almuaqatat aljazayiriat litadwil alqadiat aljazayiriat fi alhayyat al'umamiat khilal aldawratayn 13 w 14 liljameiat aleama (sibtambar1958 m - disambir1959. majalat Al-Ma'arif lilbuhuth waldirasat altaarikhia, 182-204.
• Brève histoire de la Direction de la surveillance du territoire (DST). (s.d.). https://www.dgsi.
• Chatra, K. (2009). al-talabat al-jazayiriuwn bi-jamie al-zaytuna (1919-1939. majalat jamieat al'amir eabd alqadir lileulum al'iislamia, 1-2-3, 205-232.
• Dahleb, S. (1986). Almuhimat munjazat min 'ajl astiqlal aljazayar. manshurat dahlaba.
• Djelama, A. (2019). Majzarat saqiat siidi youcef watadaeiatuha 'alaa alqadiat aljazayiria ( 1958-1962).Eloued, aljazayar: muqirdahiun liltibaeat walnashr waltawziei.
• Elsenhans, H. (2015). The failure of French colonialism in Algeria. (t. b. Bekli, Trad.) Al-Qasba Publishing House.
• Gallissot, R. (1997). Les accord d’Evian : en conjoncture et on longue durée. Casbah éditions.
• Hosseini, A. (2010). al'amal alsiyasiu waleaskariu lilthawrat bimintaqat tablat khilal almarhalat al'uwlaa 1954-1956. almajalat almagharibiat lilmakhtutat , 06 (01), 111-125.
• Journal Officiel de la République Française. (s.d.). N°67 du 19/03/1956.
• Journal Officiel de la République Française. (17/03/1956). N°65 du, Décret 56-258 du 16/03/1956, Art 01, art05.
• Journal Officiel de la République Francaise. (17/03/1956). N°65 du.
• Journal Officiel de la République Française. (19/03/1956). N°67 du 19/03/1956, Décret 56-274 du 17/03/1956, Art 01, para 07.
• Kada, A.-A. (2010). Lamhat 'an al'asalib aldi'ayiyat wal'iielamiat lilthawrat aljazayiriat 'athna' marhalatiha al'uwlaa 1954-1956 . Almajala almagharibiat lildirasat altaarikhiat wal'iijtimaeiati, 03 (01), 135-148.
• Kallil, A. (1991). Malhamat aljazayir aljadidati (Vol. 3). Dar Al-Ba'ath.
• Kandal, D. (2019). al'eudwan alfaransiu ealaa saqiat sidi yusif min khilal taqrirayn easkariayn liljiniral salan. Majalat al-Ma'arif, almujalad 14 (al'adad 02), 713-723.
• Karaghel, M. (2017). alhijrat alqasriat 'iilaa tunis 'athna' althawrat 1955-1962 ( allaajiuwn aljazayiriuwn 'unmudhaja), i, almujaladi5, al'adad 11, sibtambar 2017, 301. majalat alhikmat lildirasat altaarikhiat, almujaladi, 5 (11), 292-305.
• Khiyati, M. (2015). Mueaskarat alrueb 'athna' harb aljazayir min khilal 'adabir allajnat alduwliat lilsalib al'ahmaru.(t. q. fawziata, Trad.) dar Houma liltibaeat walnashr waltawziei.
• Lazreg, M. (2011). mughaniyat lizarqa: altaedhib wanhitat al'iimbiraturiat min madinat aljazayir 'iilaa baghdada. (t. m. almieraj, Trad.). dar alhikmat lilnashri.
• Saïdani, L. (2020). altatawur alsiyasiu waleaskariu lilthawrati, altahadiyat walmuasasat 1956 1962. Al-Qartas Journal of Intellectual and Civilizational Studies, 07 (02), 41-53.
• Yekhlef, H. A. (2015). almufawadat aljazayiriat alfaransia (almaerakat alsiyasiatu). majalat eusur aljadida (19/20), 340-365.