Bölgesel Entegrasyon ve Küresel Diplomasi: Türk Devletleri Teşkilatının Stratejik Konumlandırılması

Öz

Bu çalışma, Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) bölgesel entegrasyon süreçleri ve uluslararası sistem içerisindeki rolünü kapsamlı bir biçimde analiz etmektedir. Günümüzde çok kutuplu dünya düzeninin güç kazanmasıyla birlikte bölgesel güç merkezlerinin önemi artmakta; bu bağlamda TDT, Avrasya coğrafyasında yer alan Türk devletlerini bir araya getirerek stratejik bir aktör olma potansiyeli taşımaktadır. Araştırmada, TDT’nin kurumsal yapısı, jeopolitik ve ekonomik kapasitesi, enerji ve ulaştırma koridorları, demografik dinamikleri ile ortak Türk kimliği temelinde gelişen entegrasyon süreçleri ele alınmaktadır. Ayrıca TDT’nin Dünya Sağlık Örgütü, UN-Habitat, İslam İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü ve diğer uluslararası kuruluşlarla yürüttüğü iş birlikleri incelenerek, teşkilatın uluslararası alanda tanınırlığını artırma ve bölgesel etki oluşturma potansiyeli değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Türk Devletleri Teşkilatı’nın bölgesel ve küresel ölçekte etkin bir aktör hâline gelebilmesi için kültürel, ekonomik ve siyasi bütünleşme süreçlerini daha da güçlendirmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Devletleri Teşkilatı
• bölgesel entegrasyon
• Türk dünyası
• enerji koridorları
• jeopolitik potansiyel
• uluslararası iş birliği

Regional Integration and Global Diplomacy: The Strategic Positioning of the Organization of Turkic States

Öz

This study provides a comprehensive analysis of the role of the Organization of Turkic States (OTS) in regional integration processes and within the international system. As the multipolar world order gains prominence, the importance of regional power centers has increased; in this context, the OTS holds the potential to emerge as a strategic actor by bringing together the Turkic states located across the Eurasian geography. The study examines integration processes shaped by the OTS’s institutional structure, geopolitical and economic capacity, energy and transportation corridors, demographic dynamics, and a shared Turkic identity. In addition, the Organization’s cooperation with the World Health Organization, UN-Habitat, the Organization of Islamic Cooperation, the Organization for Security and Co-operation in Europe, the United Nations World Tourism Organization, and other international organizations is analyzed to assess its potential to enhance international visibility and generate regional influence. The study concludes that, in order to become an effective actor at both regional and global levels, the Organization of Turkic States needs to further strengthen cultural, economic, and political integration processes.

Anahtar Kelimeler

• Organization of Turkic States
• regional integration
• Turkic world
• energy corridors
• geopolitical potential
• international cooperation

Kaynakça

1. Aslanlı, A. (2021). Zengezur koridoru: Zaferin taçlanması. Kriter Dergisi, 6(62), 97–109.
2. Çalışkan, B. (2020). Hazar Denizi’nde yeni statü ve beklentiler. İNSAMER, Özel sayı, 4–11.
3. Demir, C. (2022). The Organization of Turkic States: Implications for the regional balance of power. Güvenlik Stratejileri Dergisi, TDT özel sayı, 39–71.
4. Gökburun, İ. (2021). Küresel ve bölgesel güçler çağında Türk dünyası nüfusu. Journal of Turkish World Studies, 21(1), 1–33.
5. İstikbal, D. (2021). Türk dünyasında ekonomik iş birliği. Kriter Dergisi, 6(62), 36–47.
6. Purtaş, F. (2021). Yeni Özbekistan ve Türk dünyası. Kriter Dergisi, 6(62), 60–73.
7. Rehimov, R., & Varan, G. (2021, January 21). Azerbaycan ve Türkmenistan Hazar’daki “Dostluk” petrol yatağının ortak işletilmesi konusunda anlaştı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/azerbaycan-ve-turkmenistan-hazardaki-dostluk-petrol-
8. Tanrısever, O. F. (2021). Türkiye’nin Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerinde enerji boyutu. Kriter Dergisi, 6(62), 74–85.

9. Türk Devletler Teşkilatı. (n.d.). Türk Devletler Teşkilatı’nın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ile iş birliği.https://www.turkicstates.org/tr/partner-detay/osce-tr
10. Türk Devletler Teşkilatı. (n.d.). Türk Devletler Teşkilatı’nın Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü ile iş birliği.https://www.turkicstates.org/tr/partner-detay/unwto-tr
11. Türk Devletler Teşkilatı. (n.d.). Türk Devletler Teşkilatı’nın Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü ile iş birliği.https://www.turkicstates.org/tr/partner-detay/unido
12. Türk Devletler Teşkilatı. (n.d.). Türk Devletler Teşkilatı’nın Dünya Sağlık Örgütü ile iş birliği.https://www.turkicstates.org/tr/partner-detay/who-trTürk Devletler Teşkilatı. (n.d.).
13. Türk Devletler Teşkilatı’nın İslam İşbirliği Teşkilatı ile iş birliği. (n.d.).https://www.turkicstates.org/tr/p
14. Türk Devletler Teşkilatı. (n.d.). Türk Devletler Teşkilatı’nın UN-Habitat ile iş birliği. https://www.turkicstates.org/tr/partner-detay/un-habitat-tr