Dünya Toplu Kitabxana Kataloqu – WorldCat və orada təbiət elmləri üzrə Azərbaycan mənşəli sənədlərin əks olunması xüsusiyyətləri

Öz

Kitabxanaların sənəd fondunu əks etdirən biblioqrafik informasiyanın elektron formatda biblioqrafik verilənlər bazalarında təqdim edilməsi prosesi XX əsrin son rübündən başlayaraq kitabxana-biblioqrafik fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu prosesin növbəti məntiqi mərhələsi həmin sahədə kitabxanalararası kooperasiyanın formalaşması və elektron toplu kataloqlar şəklində genişlənməsidir. Bu tendensiyanın nəticəsində yaranan toplu korporativ kataloqlardan ən böyüyü OCLC təşkilatı tərəfindən həyata keçirilən WorldCat layihəsidir. Hal-hazırda Azərbaycan Respublikasının bir sıra kitabxanalarının da iştirak etdiyi bu layihə çərçivəsində yaradılmış elektron biblioqrafik resursda digər elm sahələri ilə yanaşı, təbiət elmləri üzrə sənədlər haqqında da böyük həcmdə biblioqrafik informasiya əksini tapmışdır. Bu resursun tərkibində Azərbaycanda nəşr edilmiş kitablar və dərc edilmiş elmi məqalələr də yer alır. Məqalədə WorldCat kataloqunda təbiət elmləri üzrə Azərbaycan mənşəli sənədlərin təmsil olunma xüsusiyyətləri faktiki və statistik materiallar əsasında təhlil edilir və qiymətləndirilir.

Anahtar Kelimeler

• biblioqrafik informasiya
• toplu kataloq
• elektron kataloq
• Azərbaycan
• verilənlər bazaları
• OCLC

World Collective Library Catalogue – WorldCat and the Characteristics of the Representation of Azerbaijani-Origin Documents in the Field of Natural Sciences

Öz

The process of presenting bibliographic information reflecting library document collections in electronic bibliographic databases has, since the last quarter of the twentieth century, become one of the main directions of library and bibliographic activity. The next logical stage of this process has been the formation of interlibrary cooperation in this field and its expansion in the form of electronic union catalogues. The largest of such collective corporate catalogues that emerged as a result of this trend is the WorldCat project implemented by the OCLC organization. At present, within the electronic bibliographic resource created under this project, in which a number of libraries of the Republic of Azerbaijan also participate, a large volume of bibliographic information on documents in the field of natural sciences is represented alongside other fields of science. This resource also includes books published in Azerbaijan and scholarly articles produced in the country. The article analyzes and evaluates, on the basis of factual and statistical data, the characteristics of the representation of Azerbaijani-origin documents in the field of natural sciences within the WorldCat catalogue.

Anahtar Kelimeler

• bibliographic information
• union catalogue
• electronic catalogue
• Azerbaijan
• databases
• OCLC

Kaynakça

1. Abasova, L., & Mahammadli, D. (2025). The establishment and activities of the Mahammad Fuzuli Institute of Manuscripts under the Azerbaijan National Academy of Sciences (up to 1987). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 1015–1030.
2. Aliyeva, G., İsmayılov, N., & Mahammadli, D. (2025a). The publication of Jack London’s works (1876–1916): Issues of history, literary form, and technical design. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(4), 960–974.
3. Aliyeva, G., İsmayılov, N., & Mahammadli, D. (2025b). The methodology of forming the print run policy in the book publishing process in Western Europe. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(4), 975–987.
4. Alizadeh, H., & Mahammadli, D. (2025). Problems of promoting multiculturalism ideas in libraries: Traditions, contemporary trends, perspectives. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(3), 808–823.
5. Balayeva, E., & Mahammadli, D. (2025). Contemporary trends in the publication of scientific literature: The experiences of the United States and Canada. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(4), 853–869.
6. Bayramov, A., & Məhəmmədli, D. (2025). Systematic approach methodology for studying the library collection. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(2), 844–851.
7. Bayramov, A., İsmayılov, N., & Mahammadli, D. (2025). Book publishing in South America: Historical development and contemporary issues. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 1055–1077.
8. Bowker, R. R. (2019). Publishing statistics and trends in academic libraries. Bowker.

9. Breeding, M. (2020). Library technology guides. https://librarytechnology.org/
10. Cox, N. S. M. (1973). The computer and the library: The role of the computer in the British National Bibliography. University of Newcastle upon Tyne Library Publications.
11. Gregor, D., & Mandel, C. A. (1992). WorldCat: A navigational, descriptive and analytical view (OCLC Research Series No. 1). OCLC Online Computer Library Center.
12. Hyland, K. (2016). Academic publishing: Issues and challenges in the construction of knowledge. Oxford University Press.
13. İsmayılov, N. I. (2022). Library resources: Allocation and usage problems (comparative analysis of the world and regional practice). Scientific and Theoretical Almanac Grani, 26(1), 38–43.
14. İsmayılov, N. I., & Aliyeva, G. (2023). Creation and formation of document flow in the field of library-bibliography (on the basis of tazkiras). Scientific and Theoretical Almanac Grani, 26(3), 165–170.
15. İsmayılov, N. I., & Khalafova, S. A. (2022). The role of digital marketing in the management of library information resources. Academic Review, 2(57), 194–202.
16. İsmayılov, N., Bayramova, I., & Mahammadli, D. (2025). Historical and contemporary issues of book publishing in Southern European countries. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 905–928.
17. İsmayılov, N., Mahammadli, D., & Karimov, E. (2025). Book publishing in the Scandinavian countries: Historical development and contemporary challenges. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 1031–1054.
18. İsmayılov, N., Qasimli, H., & Mahammadli, D. (2025). A bibliometric analysis of the document flow on constitutional law in the Republic of Azerbaijan (2000–2024). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(4), 1004–1013.
19. Joeckel, C. B. (1935). The government and public libraries. University of Chicago Press.
20. Jordan, J. (2015). Putting content online: A practical guide for libraries. Chandos Publishing.
21. Ker, N. R. (Ed.). (1964). Medieval libraries of Great Britain: A list of surviving books (2nd ed.). Royal Historical Society.
22. Khalafova, S., & Mahammadli, D. (2025). Book publishing in the Baltic States: Some historical and practical issues. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 139–160.
23. Khalafova, S., Mahammadli, D., & Manafova, U. (2025). Theoretical, practical, and methodological aspects of cataloguing literature at the National Library of Azerbaijan named after Mirza Fatali Akhundov. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 871–891.
24. Mammadov, E., & Mahammadli, D. (2025). Modern problems of library and information resources management. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(3), 996–1007. https://doi.org/10.5281/zenodo.16782708
25. Mammadov, E., Mahammadli, D., & Karimov, E. (2025). Book culture in Southeast Asian countries: Some issues of historical development and contemporary situation. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 13–36. https://doi.org/10.5281/zenodo.16782708
26. Mehraliyeva, N., & Mahammadli, D. (2025). Museum activities and the book: The experience of Azerbaijan and the world. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 226–239.
27. OCLC. (2024a). Business case for integration (BCI). https://www.oclc.org/go/en/bci.html
28. OCLC. (2024b). OCLC annual report: OCLC global statistics. https://www.oclc.org/en/annual-report.html
29. OCLC. (2024c). WorldCat: World’s most comprehensive database of library collections. https://www.oclc.org/en/worldcat.html
30. OCLC. (n.d.). Search results. Retrieved November 14, 2025, from https://www.oclc.org/en/search-results.html
31. Rzayeva, Z., & Mahammadli, D. (2025). Some aspects of book publishing in Eastern European countries: Historical and methodological specifics. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 95–110.