The Attitude of the Ottoman State Towards the French Campaign on Egypt and Algeria: A Comparative Study

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 6, 761 - 771, 26.12.2025

Blidi Khalida

https://doi.org/10.5281/zenodo.18098226

Öz

This study examines the French campaigns on Egypt and Algeria within the broader context of European colonial expansion, which was not exclusive to France but represented a wider Western imperial drive of the era. As Egypt and Algeria were among the provinces affiliated with the Ottoman Empire, the campaigns elicited direct condemnation from the Porte, despite French attempts—on both occasions—to present them as actions unrelated to Ottoman sovereignty and justified by local circumstances. The Ottoman State rejected these arguments, recognizing them as diplomatic tools designed to legitimize French intervention and secure Ottoman neutrality.Despite the differences in timing, geopolitical conditions, and regional environments, the Ottoman Empire ultimately adopted positions toward both campaigns and mobilized the means available at the time in an effort to regain its authority over these territories. Through a comparative approach, this study aims to reveal the variations in Ottoman responses to the two invasions, the motivations behind them, and the broader implications of French expansion for the empire's declining power and territorial integrity.

Anahtar Kelimeler

Ottoman Empire , Egypt , Algeria , French Campaign , Comparative Study.

Osmanlı Devleti'nin Mısır ve Cezayir’e Yönelik Fransız Seferlerine Tutumu: Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, Mısır ve Cezayir’e yönelik Fransız seferlerini, dönemin yalnızca Fransa’ya özgü olmayan, daha geniş çaplı Avrupa sömürgeci genişlemesinin bağlamı içerisinde ele almaktadır. Mısır ve Cezayir’in Osmanlı Devleti’ne bağlı eyaletler olması, söz konusu seferlerin Babıâli tarafından doğrudan kınanmasına yol açmış; buna karşın Fransa her iki durumda da saldırının Osmanlı egemenliğine karşı olmadığı ve yerel koşullara dayalı gerekçelere sahip bulunduğu iddiasıyla İstanbul’u ikna etmeye çalışmıştır. Osmanlı Devleti, bu iddiaların Fransız müdahalesini meşrulaştırmayı ve Osmanlı’nın tarafsızlığını güvence altına almayı amaçlayan diplomatik araçlar olduğunu görerek reddetmiştir. Zamanlama, jeopolitik şartlar ve bölgesel dinamikler arasındaki farklılıklara rağmen Osmanlı Devleti her iki sefer karşısında da bir tutum benimsemiş ve elindeki imkânları seferber ederek bu topraklar üzerindeki otoritesini geri kazanmaya çalışmıştır. Karşılaştırmalı bir yaklaşımla yürütülen bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin iki işgale verdiği tepkiler arasındaki farklılıkları, bunların ardındaki motivasyonları ve Fransız yayılmacılığının imparatorluğun zayıflayan gücü ile toprak bütünlüğü üzerindeki sonuçlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Devleti , Mısır , Cezayir , Fransız Seferi , Karşılaştırmalı Çalışma.

Kaynakça

• Almaktaba al-Wataniyya. (n.d.-a). Almajmueat 3190, almilafu al-awwal, alwathiqat 230. Qism al-Makhtutat, Almaktaba al-Wataniyya, Al-Hama, Al-Jazayir. (in Arabic).
• Almaktaba al-Wataniyya. (n.d.-b). Almajmueat 3190, almilafu al-awwal, alwathiqat 257. Qism al-Makhtutat, Almaktaba al-Wataniyya, Al-Hama, Al-Jazayir. (in Arabic).
• Almaktaba al-Wataniyya. (n.d.-c). Almajmueat 3190, almilafu al-awwal, alwathiqat 259. Qism al-Makhtutat, Almaktaba al-Wataniyya, Al-Hama, Al-Jazayir. (in Arabic).
• Almaktaba al-Wataniyya. (n.d.-d). Almajmueat 3190, almilafu al-awwal, alwathiqat 335. Qism al-Makhtutat, Almaktaba al-Wataniyya, Al-Hama, Al-Jazayir. (in Arabic).
• Almaktaba al-Wataniyya. (n.d.-e). Almajmueat 3190, almilafu al-awwal, alwathiqat 361. Qism al-Makhtutat, Almaktaba al-Wataniyya, Al-Hama, Al-Jazayir. (in Arabic).
• Alshanawi, A. (1948). Aldawlat al-‘uthmaniat dawlat islamiyat muftaraa ‘alayha (Vol. 1). Al-Qahira: Maktabat Al-Injilu Al-Misriyya. (in Arabic).
• Battesti, M. (1998). La bataille d’Aboukir 1798. Édition Economica.
• Bernard, J. L. (1993). Histoire secrète de l’Égypte. Éditions Albin Michel.
• Bey, A., Khouja, H., & Bouadarba. (1981). Mudhakirat (T. M. Al-Zubayri, Éd.). Al-Jazair: Al-Sharika Al-Wataniyya lil-Nashr wa al-Tawzi‘. (in Arabic).
• Grammont, H. D. (1973). Histoire d’Alger sous la domination turque (1519–1830). Le Roux.
• Hasna, K. (2006). Alealaqat al-‘uthmaniat al-faransiat fi ‘ahd al-sultan Salim al-thalith (1789–1807), mudhakirat majistir fi al-tarikh al-hadith. Al-Jazair: Jami‘at Aljazair. (in Arabic).
• Juchereau, L. B. (n.d.). Histoire de l’empire Ottoman depuis 1792 jusqu’en 1844 (Tome 2). Imprimerie de Guiraud et Jouaust.
• Kaddoura, Z. (1975). Tarikh al-‘arab al-hadith. Beirut: Dar al-Nahdat al-‘Arabia. (in Arabic).
• Khatt Humayun. (n.d.). Aleulbat 29, alwathiqat 469065. Al-Arshif al-Watani, Bir Khadim, Aljazair. (in Arabic).
• Kuran, A. (1970). Alsiyassa al-‘uthmania tujah al-ihtilal al-faransii lil-Jazayar (T. A. Al-Tamimi, Éd.). Tunis: Manshurat al-Jami‘at al-Tunisia. (in Arabic).
• Laissus, Y. (1998). L’Égypt une aventure savante (1798–1801). Fayard.
• Omar, O. A. (1975). Dirasat fi tarikh al-‘arab al-hadith wa al-mu‘asiru. Bayrut: Dar al-Nahdat al-‘Arabia. (in Arabic).
• Shewitem, A. (1992). Mawaqif al-duwal min al-ihtilal al-faransii lil-Jazayir. Majalat al-dirasat al-tarikhia, 6. (in Arabic).