Higher Education in the Era of Digital Globalization: International Experiences in the Implementation of Artificial Intelligence–Based Management Models

Öz

This study examines educational management as a core component of governance within the context of contemporary digital transformation. Educational management is considered as a system that includes the organization, planning, coordination, and supervision of educational processes and resources. With the development of artificial intelligence and the rise of digital globalization, higher education management structures are increasingly adapting to the requirements of digital society. Artificial intelligence and technological innovations have become widely used as essential tools supporting decision-making and institutional operations. The research applies analytical approaches such as the synthesis and modeling of socio-cultural processes to analyze the integration of digital technologies into education. Particular attention is given to the application of information technologies in educational environments, ensuring wide access to information resources, improving the effectiveness of distance learning models, and expanding their practical implementation. The study concludes that artificial intelligence contributes to enhancing educational management, optimizing organizational processes, and strengthening the functional capacity of digital learning systems.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence (AI)
• Digitalization
• Educational Management
• Management Models
• Digital Transformation
• AI Applications in Education

Dijital Küreselleşme Çağında Yükseköğretim: Yapay Zekâ Tabanlı Yönetim Modellerinin Uygulanmasında Uluslararası Deneyimler

Öz

Bu çalışma, çağdaş dijital dönüşüm bağlamında yönetişimin temel bir bileşeni olarak eğitim yönetimi kavramını incelemektedir. Eğitim yönetimi; eğitim süreçlerinin ve kaynaklarının örgütlenmesini, planlanmasını, koordinasyonunu ve denetlenmesini içeren bir sistem olarak ele alınmaktadır. Yapay zekânın gelişmesi ve dijital küreselleşmenin yükselişiyle birlikte yükseköğretim yönetim yapıları, dijital toplumun gerekliliklerine giderek daha fazla uyum sağlamaktadır. Yapay zekâ ve teknolojik yenilikler, karar alma süreçlerini ve kurumsal işleyişi destekleyen temel araçlar olarak yaygın biçimde kullanılmaktadır. Araştırma, dijital teknolojilerin eğitime entegrasyonunu incelemek amacıyla sosyo-kültürel süreçlerin sentezi ve modellenmesi gibi analitik yaklaşımlar uygulamaktadır. Özellikle bilgi teknolojilerinin eğitim ortamlarında kullanımı, bilgi kaynaklarına geniş erişimin sağlanması, uzaktan eğitim modellerinin etkinliğinin artırılması ve uygulama alanlarının genişletilmesi konularına odaklanılmaktadır. Çalışma, yapay zekânın eğitim yönetimini geliştirdiği, örgütsel süreçleri optimize ettiği ve dijital öğrenme sistemlerinin işlevsel kapasitesini güçlendirdiği sonucuna ulaşmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ (YZ)
• Dijitalleşme
• Eğitim Yönetimi
• Yönetim Modelleri
• Dijital Dönüşüm
• Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamalar

Kaynakça

1. Abbasov, Ə., & Məmmədov, Z. (2025). Süni intellektin elmdə və təhsildə rolu: çağırışlar, yeni imkanlar, etik məsələlər və gələcək perspektivlər. İpəkyolu, 3, 11–24.
2. Agayev, T. (2025). Digital modernity and social integration: The impact of new media on social structure. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(3), 761–781.
3. Alizadeh, H., & Mahammadli, D. (2025). Problems of promoting multiculturalism ideas in libraries: Traditions, contemporary trends, perspectives. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(3), 808–823.
4. Əsədov, K. (2025). Süni intellektin ali təhsilin keyfiyyətinə təsiri: perspektivlər və çətinliklər. Təhsil və İnnovasiya Jurnalı, 15(4), 55–70.
5. Brown, A., & Green, M. (2022). Optimizing resource allocation in higher education through AI-driven scheduling systems. Journal of Educational Technology, 38(2), 145–160.
6. Caulfield, M. (2013, November 12). Purdue Course Signals Data Issue Explainer. e-Literate. http://mfeldstein.com/purdue-course-signals-data-issue-explainer/
7. Ferguson, R., & Buckingham Shum, S. (2011, February). Learning analytics to identify exploratory dialogue within synchronous text chat. In Proceedings of the 1st International Conference on Learning Analytics and Knowledge (pp. 99–103). https://doi.org/10.1145/2090116.2090130
8. Hernandez, R., & Lopez, P. (2024). Future trends in AI for educational administration. Educational Futures Journal, 15(1), 50–68.

9. İsmayılova, N. Ş. (2025). Təhsildə süni intellektin inteqrasiyası və onun praktiki vasitələri. Elm və Təhsil Jurnalı, 1(24), 1–20.
10. Kshetri, N. (2020). Artificial intelligence in developing countries. IT Professional, 22(4), 63–68. https://doi.org/10.1109/MITP.2019.2951851
11. Mahammadli, D. G. (2025, April 7–8). Istoriya publichnykh kommunikatsii: instituty, personalii, praktiki [History of public communications: Institutions, personalities, practices]. In Proceedings of the Conference “Istoriya publichnykh kommunikatsii: instituty, personalii, praktiki” (pp. 46–49). Saint Petersburg State University of Economics. (in Russian).
12. Mammadov, E., & Mahammadli, D. (2025). Modern problems of library and information resources management. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(3), 996–1007.
13. Sadıqzadə, Z. (2025). AI-integrasiyalı ELT üçün müəllim və tələbə hazırlığı: Azərbaycan ali təhsili kontekstində müqayisəli tədqiqat. Global Spectrum of Research and Humanities, 3(2), 30–45.
14. Tapscott, D., & Williams, A. D. (2006). Wikinomics: How mass collaboration changes everything. Portfolio.