Düzeltme

Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları

Cilt: 13 Sayı: 3 17 Temmuz 2026
  • Ləman Hüseynova
PDF İndir
AZ EN

Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları

Bu makalenin ilk hali 8 Temmuz 2026 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/atdd/article/1989602

Düzeltme Notu

Məqalənin başlığında yer alan yazı xətası düzəldilmiş və məqaləyə DOI məlumatı əlavə edilmişdir. Edilən düzəlişlər yalnız biblioqrafik xarakter daşıyır və məqalənin elmi məzmununa təsir göstərmir.

Öz

 

 

 

 

XX əsrin 20-ci illərində qadın məsələsi Sovet hakimiyyətinin həyata keçirdiyi sosial transformasiya siyasətinin əsas istiqamətlərindən birini təşkil edirdi. Bu məqalədə 1921-ci ildə keçirilmiş Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı arxiv sənədləri, stenoqrafik hesabatlar və dövrün normativ-hüquqi materialları əsasında təhlil edilir. Tədqiqatın məqsədi Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayının sovet qadın siyasətinin formalaşmasındakı rolunu və onun ideoloji əsaslarını müəyyənləşdirməkdir. Araşdırmada tarixşünaslıq yanaşması çərçivəsində arxiv sənədlərinin müqayisəli və keyfiyyət yönümlü məzmun təhlili aparılmışdır. Təhlil nəticələri göstərir ki, qurultay qadınların savadsızlığının aradan qaldırılması, onların əmək və ictimai həyata cəlb olunması, hüquqi maarifləndirilməsi və təşkilatlanması istiqamətində dövlət siyasətinin formalaşdırıldığı mühüm siyasi platformalardan biri olmuşdur. Bununla yanaşı, arxiv materialları qurultayın Sovet hakimiyyətinin ideoloji prioritetlərinin həyata keçirilməsində mühüm institusional vasitə kimi fəaliyyət göstərdiyini nümayiş etdirir. Qurultayda qadın azadlığı anlayışı əsasən sovet siyasi ideologiyası kontekstində şərh edilmiş, qadınların ictimai fəallığı isə yeni siyasi sistemin legitimləşdirilməsi və möhkəmləndirilməsi ilə əlaqələndirilmişdir. Nəticə etibarilə, Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı həm sovet qadın siyasətinin institusionallaşmasına töhfə vermiş, həm də sovetləşmə prosesinin ideoloji və təşkilati mexanizmlərindən biri kimi çıxış etmişdir.

 

 

 

 

 

 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Azərbaycan Respublikası Dövlət Arxivi. (n.d.). Fond 379, siyahı 1, iş 1039, vərəq 1.
  2. Azərbaycan Respublikası Dövlət Arxivi. (n.d.). Fond 379, siyahı 1, iş 1509, vərəq 4.
  3. Azərbaycan Respublikası Dövlət Arxivi. (n.d.). Fond 379, siyahı 1, iş 2709, vərəq 27.
  4. Azərbaycan Respublikası Dövlət Arxivi. (n.d.). Fond 379, siyahı 1, iş 7486, vərəq 248.
  5. Azərbaycan Respublikası İctimai-Siyasi Sənədlər Arxivi. (n.d.). Fond 1, siyahı 1, iş 149, vərəqlər 1, 3.
  6. Azərbaycan Respublikası İctimai-Siyasi Sənədlər Arxivi. (n.d.). Fond 1, siyahı 2, iş 189, vərəqlər 2, 7, 8, 11. Azərbaycan Respublikası İctimai-Siyasi Sənədlər Arxivi. (n.d.). Fond 1, siyahı 2, iş 191, vərəqlər 2, 100, 112, 121, 172, 182.
  7. Azərbaycan Respublikası İctimai-Siyasi Sənədlər Arxivi. (n.d.). Fond 1, siyahı 2, iş 198, vərəqlər 1, 2, 5.
  8. Muradova, A. (2007). Vovlechenie zhenshchin Azerbaydzhanskoy SSR v organy gosudarstvennoy vlasti (20–30-e gody XX veka). Monoqrafiya. Baku. [in Russian].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Azerbaycan dili

Konular

Türk Halkları ve Toplulukları

Bölüm

Düzeltme

Yazarlar

Ləman Hüseynova Bu kişi benim
0000-0002-6264-9206
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

17 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

10 Şubat 2026

Kabul Tarihi

25 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Hüseynova, L. (2026). Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(3), 1-11. https://izlik.org/JA92LT55RX
AMA
1.Hüseynova L. Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları. ATDD. 2026;13(3):1-11. https://izlik.org/JA92LT55RX
Chicago
Hüseynova, Ləman. 2026. “Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (3): 1-11. https://izlik.org/JA92LT55RX.
EndNote
Hüseynova L (01 Temmuz 2026) Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 3 1–11.
IEEE
[1]L. Hüseynova, “Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları”, ATDD, c. 13, sy 3, ss. 1–11, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92LT55RX
ISNAD
Hüseynova, Ləman. “Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/3 (01 Temmuz 2026): 1-11. https://izlik.org/JA92LT55RX.
JAMA
1.Hüseynova L. Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları. ATDD. 2026;13:1–11.
MLA
Hüseynova, Ləman. “Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 3, Temmuz 2026, ss. 1-11, https://izlik.org/JA92LT55RX.
Vancouver
1.Ləman Hüseynova. Azərbaycan qadınlarının Birinci Qurultayı (1921): qadın siyasətinin formalaşması və ideoloji əsasları. ATDD [Internet]. 01 Temmuz 2026;13(3):1-11. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92LT55RX

 

Copyright and Licensing Policy

Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi adopts an open access publishing policy in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

Copyright in published articles remains with the author(s). By submitting a manuscript, authors retain the copyright to their work and grant the journal the right of first publication. Authors do not transfer ownership of copyright to the journal.

The journal provides immediate and free open access to all published content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0):
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Under the CC BY-NC 4.0 license, users may read, download, copy, distribute, share, reproduce, adapt, translate, and otherwise reuse the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes are indicated where applicable.

Any use of the published material for commercial purposes is not permitted under the CC BY-NC 4.0 license.

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions, interpretations, and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board.

The journal does not claim ownership of the copyright in published articles.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). Individual articles are licensed under the CC BY-NC 4.0 license.

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjkwMWYvMjY0NS82ZDAyLzZhNzNiZGFhMDQ1YjU3LjY0NjA0OTIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzY5MCwibm9uY2UiOiI2MmM2ODQzMmQxZDY5NzY2ZmI5ZTkxOGQ4MmY4MzdmOSJ9.y4SC5MPockrmqFSBIeba9s6E_Jf6fjC9K-Fn6WAkhGM

         download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImM1NTQvZmM4OS8yMmIxLzZhNzNiZTM1OGFmMDk5LjE5Mzg2NTI0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzgyOSwibm9uY2UiOiJjMTYzMzJlZDA1NzkzOTUyOWE5YWEwMzM0YzNkOWJhOSJ9._tQb_6jWIXbyfAStrBGmJMpaWAJV86U8BAHyYGxkyUU   

Journal Performance & Bibliometric Indicators (2025)

2025 SOBİAD Journal Metrics
Citation Count: 90 • Impact Value: 0.205 • Quartile: Q2

https://atif.sobiad.com/ 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiUTIucG5nIiwicGF0aCI6IjU4MDMvM2Y2My8wMzJmLzZhNzNjOGRlNTUxMmM4LjMxOTI1MzY0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3NjU1OCwibm9uY2UiOiI5NzA2NTcwYjJjZGVhZmM4ODU2NDljNWJkZjNhNjQ3ZSJ9.S8EaUu-fmZna_dXRXNuK26x6n-V5w3fzzPHpnIYT6-o