In The Context Of DP and RPP Conflicts İsmet İnönü's Trips to the Ege and Marmara Region in 1952 and Reflections on Press

Öz

It is known that very serious problems were experienced between the previous ruling Republican People's Party (RPP) and  Democratic Party (DP), who owns the power after 27 years of single-party rule in Turkish political history. The problems between power and opposition in the period hadnt't been only limited to the political sphere, but also there were major disputes in this period especially in the economy, administrative, social and military issues. The beginning of such discussions were constituted the closure of the People's Houses and the seizure of CHP properties in the first years of the DP administration. After these events, İsmet İnönü who visited the Marmara and Aegean regions in 1952 was welcomed with great reaction especially because of his speech in İzmir. İnonu, encountered serious reactions in Manisa, Balıkesir and Bursa as the result of his speech in Izmir and he had to return to Istanbul before completing the trips.The purpose of this work is to examine in detail the problems between power and opposition parties as of 1952 and consider the reasons leading to these problems as in the form of substances. The debates between the DP and the CHP hadn’t been limited to only 1952, and these debates continued until the May 27, 1960 military coup. In particular, the 1952 is seen as an important date in the emergence of the betting events. So, in this study, the developments before 1952 were subjected to thorough examination. This study has been mainly based on the use of national newspapers and research and investigation studies.

Anahtar Kelimeler

• Adnan Menderes,Balikesir,Bursa,Ismet Inonu,Izmir,Manisa.

DP ile CHP Anlaşmazlıkları Bağlamında İsmet İnönü’nün 1952 Yılı Ege ve Marmara Bölgesindeki Gezileri ve Basına Yansımaları

Öz

Türk siyasi tarihinde 27 yıl süren tek parti yönetiminden sonra iktidara gelen Demokrat Parti (DP) ile bir önceki iktidar olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) arasında çok ciddi sorunlar yaşanmıştır. Dönem itibarıyla iktidarla muhalefet arasındaki anlaşmazlıklar sadece siyasi alanla sınırlı olmayıp başta ekonomi olmak üzere idari, sosyal ve askeri konularda olmuştur. Söz konusu tartışmaların başlangıcını da DP iktidarının ilk yıllarında Halkevlerinin kapatılması ve CHP mallarına el konulması teşkil etmiştir. Bu olaydan sonra 1952’de Marmara ve Ege Bölgesi gezilerine çıkan İsmet İnönü’nün bilhassa İzmir’de yaptığı konuşması iktidar tarafından büyük tepkiyle karşılanmıştır. İnönü, İzmir konuşmasından sonra gittiği Manisa, Balıkesir ve Bursa illerinde de ciddi tepkilerle karşılaşmış ve gezilerini tamamlayamadan İstanbul’a dönmek zorunda kalmıştır.Bu çalışmanın amacı, 1952 yılı itibarıyla iktidarla muhalefet partileri arasındaki sorunları neden sonuç ilişkisi içinde ele almak ve bu sorunlara yol açan sebepleri ortaya çıkarmaktır. Zira DP ile CHP arasındaki tartışmalar sadece 1952 yılıyla sınırlı olmayıp 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi’ne kadar devam etmiştir. Bilhassa, bahsi geçen olayların ortaya çıkmasında 1952 yılı önemli bir tarih olarak görülmektedir. Dolaysıyla, çalışmamıza arka plan oluşturması maksadıyla, 1952 yılı ve öncesindeki gelişmeler, etraflıca incelemeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamsa, 1952 yılında Marmara ve Ege Bölgesi gezilerine çıkan İsmet İnönü’nün, bilhassa İzmir’de yaptığı konuşması ve ardından gittiği Manisa, Balıkesir ve Bursa illerine yaptığı gezilerde basına yansıyan tepkiler, yerel ve ulusal gazeteler üzerinden incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Adnan Menderes,Balıkesir,Bursa,İsmet İnönü,İzmir,Manisa.

Поездки Исмета Инёню по регионам Эге и Мармара в 1952 году из-за недомолвок между ДП и НРП и их отражение в прессе

Öz

После 27 лет однопартийного правления в истории Турции пришедшая к власти Демократическая партия (ДП) переживала серьезные разногласия с будущей ранее в правлении Народно-республиканской партией (НРП). Эти разногласия не ограничивались одной лишь политической сферой, охватывая также экономические, управленческие, социальные и военные вопросы. А начало им было положено, когда ДП в первые годы своего руководства приняла решение о закрытии общественных (народных) центров и конфискации имущества НРП. После этих событий отправившийся в 1952 году в поездку по областям Эге и Мармара Исмет Инёню выступил с речью в Измире, которая вызвала сильную реакцию у власти. После измирской речи Инёню столкнулся с сильной реакцией также и в городах Маниса, Балыкесир и Бурса, куда он отправился после Измира, и эта реакция не позволила ему завершить свою поездку, заставив вернуться в Стамбул.   Цель данного исследования – изучение причин возникновения и результатов разногласий между правящей и оппозиционной партиями, начиная с 1952 года. Стоит отметить, что разногласия не ограничились 1952 годом, а продолжились вплоть до военного переворота 27 мая 1960 года. Более того, в возникновении упомянутых событий 1952 год отмечается, как особый год. Другими словами, в качестве фонового плана нашего исследования были тщательно изучены события, случившиеся в и предшествовавшие 1952 году. В этом плане, поездка Исмета Инёню в 1952 году в области Эге и Мармара, особенно его речь в Измире, а также отражение в печати последовавших этому поездок в города Маниса, Балыкесир и Бурса были исследованы на основе материалов местных и национальных газет.                    

Anahtar Kelimeler

• : Аднан Мендерес,Балыкесир,Бурса,Исмет Инёню,Измир,Маниса

Kaynakça

1. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi BCA, Fon Kodu:30.1.0.0, Yer No:43.253.6. BCA, Fon Kodu: 30-1-0-0, Yer No: 44.264.2.
2. TBMM Tutanak Dergisi Süreli Yayınlar Resmi Gazete Ayın Tarihi Dergisi Aslan Balıkesir Ateş Balıkesir Postası Cumhuriyet Gazetesi Hürriyet Gazetesi Milliyet Gazetesi Son Posta Gazetesi Ulus Gazetesi Zafer Gazetesi
3. Araştırma ve İnceleme Eserleri
4. AVŞAR, Z. ve KAYA, A. E., (2017). Arapça Ezan Yasağı ve Kaldırılması, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C 33, S 95, Ankara, s.123-160. AYDIN, F., (2014). “Demokrat Parti İktidarı Uygulamalarının Bir Taşra Kenti Basınına Yansımaları: Balıkesir Örneği ( 1950 – 1960)”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir. BENHÜR, Ç., (2016). 14 Mayıs 1950 Genel Seçimlerinde CHP ve DP’nin Seçim Kampanyalarının Ana Hatları, Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi, S 17, Konya, s.61-75. ÇAVDAR, T., (2003). Türkiye’nin Demokrasi Tarihi (1839-1950), İmge Yayınları, İstanbul. ÇAKMAK, F., (2015), Halkevlerinin Kapatılması ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin Mallarına El Konulması, History Studies, C.3, S 7, Amasya, s.1-21. ÇEÇEN, A., (2010). Atatürk’ün Kültür Kurumu Halkevleri, Çağ Pazarlama yayınları, İstanbul. KARPAT, H K., (2012), Türk Demokrasi Tarihi, Timaş Yayınları, İstanbul. LEWİS, B., (1993). Modern Türkiye’nin Doğuşu, (Çev. Metin Kıratlı), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. OBUZ, Ö., (2015). Halkevlerinin Kapatılmasının Türk Basınına Yansımaları, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C 41, S 8, Samsun, s.499-515. ÖZDEMİR, H., (2009). Demokrat Parti (DP) İle Adalet Ve Kalkınma Partisi (AKP)’nin Karşılaştırmalı Tarihsel Analizi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Elazığ, C 22, S 2, s. 188-209. ÖZDEMİR, Y. ve AKTAŞ, E., (2011). Halkevleri (1932’den 1951’e), Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Erzurum, S 45, s.234-261. TUNÇ, B., (2018). Ağrı Halkevleri (1934-1951), Eğitim Yayınevi, Konya. ZÜRCHER, E. J., (2010). Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, Çev. Yasemin Saner Gönen, İletişim Yayınlar, İstanbul.