Promoting Local Products in Tourism through Museum: Siirt Beekeeping Museum Proposal

Öz

Bee museums and honey houses are cultural assets containing objects and practices reflecting the local culture. Recreational activities like hobby beekeeping can be carried out. Like other gastronomic museums, they are popular destinations for tourists. Gastronomy museums allow the promotion and branding of local products and cuisines. They create new income sources by integrating the local products with tourism activities. Siirt accounts for 2.3% of the honey production of Turkey, an important honey producer in the world, second right after China. Despite being one of the important beekeeping regions, Siirt's economic income remains low compared to other regions because of insufficient promotion, lack of branding, and inability to integrate it with other activities. This study proposes a gastronomy museum with the theme of honey and beekeeping in a scientific framework. It combines beekeeping with other activities and promotes local brands. In addition to presenting the significance of such a museum, this study contains suggestions regarding the museum's content. The museum's content is presented by analysing such museums worldwide with specific local features.

Anahtar Kelimeler

• Siirt
• beekeeping museum
• gastronomic identity
• local product

Yerel Ürünlerin Müze Aracılığıyla Turizme Kazandırılması: Siirt Arıcılık Müze Önerisi

Öz

Arı müzeleri ve bal evleri; yapıldığı yerin kültürünü yansıtan obje ve uygulamaları ihtiva eden kültür varlıkları olmalarının yanında hobi arıcılık uygulamaları gibi rekreasyon faaliyetlerin yapılabildiği yerlerdir. Bu anlamda modern müzecilikte diğer gastronomi müzeleri gibi arıcılık müzeleri turist ve öğrenci ziyaretleri için popüler konseptlerdir. Ayrıca gastronomi müzelerinin yerel ürün ve mutfakların tanıtılmasına, mahsul ve mamullerin markalaşmalarına, turizm faaliyetleriyle bütünleştirilerek yeni gelir kapılarının oluşmalarına imkân sağladıkları belirlenmiştir. Çin’den sonra dünyanın en önemli bal üreticisi olan ülkemizin bal üretiminin %2,3’ünü tek başına Siirt karşılamaktadır. Dünyanın önemli arıcılık yörelerinden biri olmasına rağmen Siirt’in ekonomik gelir bakımından kazancı diğer yörelerin kazanç oranlarına göre oldukça azdır. Bu durumun sebepleri; mahsulün işlenmeksizin hammadde olarak satılması, yetersiz tanıtım, markalaşma eksikliği ve başka faaliyetlerle bütünleştirilememesi gibi etmenler sıralanabilir. Bu çalışmadaki amaç; önemli bir potansiyel ihtiva etmesine rağmen arıcılıktan yeteri kadar ekonomik kazanç elde edilmemesinin önündeki engel olan tanıtım, markalaşma ve farklı aktivitelerle bütünleşmeni sağlayarak bal ve arıcılık temalı gastronomi müzesi önerisini bilimsel çerçevede ele almaktır. Çalışmada; müze önerisinin öneminin belirlenmesinin yanında içeriği ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. Müze içerik önerisi dünyadaki benzer örneklere bakılarak yörenin spesifik niteliklerini yansıtacak şekilde sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Siirt
• arıcılık müzesi
• gastronomik kimlik
• yerel ürün

Kaynakça

1. Akova, A. (2019). Kültür Varlıklarının Korunması ve Sergilenmesi Kapsamında: Apollonia Ad Rhyndacum Nekropolü Açık Hava Müze Önerisi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
2. Akyürek, S., & Erdem, B. (2019). Gastronomy Museums as Sustainable Hangouts in Gastronomy Tourism: A Gastronomy Museum Proposal for Gümüşhane City, Turkey. Turizam, 23(1), 17-33.
3. Allan, D. A. (1963). Personel, Müzelerin Teşkilatlanması: Pratik Öğütler, 81-97, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
4. Apak, F. T. (2018) Halk Bilimi Müzeciliğinde Yeni Bir Müze Önerisi: Kırk Odalı Masal Müzesi. Studies of The Ottoman Domain (Osmanlı Hakimiyet Sahası Çalışmaları), 8(14), 179-194.
5. Apiservices, (2022). Erişim Linki: https://www.apiservices.biz/en/databases/beekeeping-museums (Erişim Tarihi: 10.02.2022).
6. Bekar, A., Arman, S. & Sürücü, Ç. (2017). Turizmde çekicilik unsuru olarak gastronomi müzeleri: Marmaris bal evi örneği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(42), 468-477
7. Bozagcı, E. C., & Çevik, A. (2021). Destinasyon Çekim Gücü Olarak Gastronomi Müzeleri: Safranbolu Türk Kahve Müzesi Örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 320-330.
8. Bulut, P., & Uzun, E. B. (2021). Sanal Müzeler ve Yaratıcı Drama için Bir Atölye Önerisi: Müze Sınıfa Geliyor!. Yaratıcı Drama Dergisi, 16(1), 131-156.

9. Can, İ. İ., & Ağcakaya, H. (2019). Somut Olmayan Kültürel Miras Kapsamında Mutfak Kültürünün Sürdürülebilirliği: Türkiye’deki Gastronomi Müzeleri Örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4), 788-804.
10. Cengiz, A. (2006). Müze pazarlaması: Pazarlama Karması Elemanlarının Müzelere Uyarlanması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 87-108.
11. Ceyhun-Sezgin, A., & Akbıyuk, T. (2021). Dünyadaki Gastronomi Müzelerinin Tematik Analizi (Thematic Analysis of Gastronomy. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(1), 153-184.
12. Chepurda, H., & Tomiuk, S. I. (2020). Museum as an Object of Local Tourism Activities. Туристичний та готельно-ресторанний бізнес в Україні: проблеми розвитку та регулювання: матеріали ХI Міжнародної науково-практичної конференції, Черкаси, 19–20 березня 2020 року: у 2-х томах. Т. 2, 107-108.
13. Collection of Collections, (2022). Beekeeping Museum,Ooty. Collectıon of Collectıons: Unusual Museums in Indıa Erişim Linki: https://unusualcollections.wordpress.com/2016/04/24/beekeeping-museumooty/ (Erişim tarihi: 10.02.2022).
14. Crane, E. (1979). Directory of the World's Beekeeping Museums. Bee World, 60(1), 9-23.
15. Çakıcı, S., Korkmaz, M., & Sırtlı, A. (2021). Gökçeada’ya Ait Gastronomik Değerlerin Sürdürülebilirliğinin Sağlanmasına Yönelik Bir Araştırma: Gastronomi Müzesi Önerisi. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research, 5(2), 302-335.
16. Çetin, M., & Küçükkömürler, S. (2019). Destinasyon Çekicilik Unsuru Olarak Gastronomi Müzeleri: Oleatrium Zeytin ve Zeytinyağı Tarihi Müzesi Örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 22(1), 1-17.
17. Çetin, Y. (2002). Çağdaş Eğitimde Müze Eğitiminin Rolü ve Önemi. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (8).
18. Çiftçioğlu, D., & Hersek, C. M. (2021). Çağdaş Müzecilik Bağlamında Başkent Üniversitesi Müzesi Model Önerisi. Sanat Yazıları, (45), 507-522.
19. Demirci, B. (2021). Türkiye’deki Gastronomi Müzelerinin Web Sitelerinin İçerik Analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1184-1199.
20. Derebaşı, E. (2013). Arıcılık Sektörünün Karşılaştırmalı Analizi; İspanya Örneği. Arıcılık Araştırma Dergisi, 5(10), 34-39.
21. Duffy, T. M. (2001). Museums of ‘Human Suffering’ and the Struggle for Human Rights. Museum International, 53(1), 10-16.
22. Eti, H. S. & Erdiren, Y. O. (2019). Müze Pazarlamasında Müze Mağazacılığının Önemi Üzerine Bir Değerlendirme. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Alanında Araştırma ve Değerlendirmeler, Cilt-1 41-50.
23. Garda, B., & Karaçor, S. (2016). Yeni Turistik Eğilimler: Antalya İli Örneği. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(3), 605-622.
24. Goût, J. (2011). Successful Small Rural Private Museum: Good Receipts From the Living Museum of Beekeeping in Loiret. Espaces, Tourisme & Loisirs, (293), 34-37.
25. Gupta, R. K., Reybroeck, W., van Veen, J. W. & Gupta, A. (2014). Beekeeping for Poverty Alleviation and Livelihood Security. Vol. 1: Technological Aspects of Beekeeping (Springer, 2014)
26. Günhal, E. (2008). Siirt Pervari’de Kültürel Hayat Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
27. Harrington, R. J. (2005). Defining Gastronomic İdentity: The İmpact of Environment and Culture on Prevailing Components, Texture and Flavors in Wine and Food. Journal Of Culinary Science & Technology, 4(2-3), 129-152.
28. Hjalager, A. M., & Richards, G. (Eds.). (2002). Tourism and Gastronomy (Vol. 11). London: Routledge.
29. Hooper-Greenhill, E. (Ed.). (1999). The Educational Role of the Museum. Psychology Press.
30. İnspirock, (2022). Bee Museum, Pastida Erişim Linki: https://www.inspirock.com/greece/pastida/bee-museum-a486193159 (Erişim tarihi: 11.02.2022)
31. Jones, R. (2013). A Short History of Beekeeping in the Ukraine. Bee World, 90(1), 12-14.
32. Karahan, Ş., & Özbakır, G. Ö. (2020). Güneydoğu Anadolu’da Arıcılık Faaliyetlerinin ve Bal Tüketim Alışkanlıklarının Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(4), 1148-1158.
33. Kim, S., Park, E., & Xu, M. (2020). Beyond the Authentic Taste: The Tourist Experience at a Food Museum Restaurant. Tourism Management Perspectives, 36, 100749. art. No. 100749.
34. Koday, S., Koday, Z., & Kızılkan, Y. (2017). Siirt İlinde Bir Mesken Kültürü: Cas Evleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(4), 1369-1385.
35. Kutlu, M. A., & Gül, A. (2021). Siirt İli Pervari İlçesi Arıcılığı, Hastalıklarının Tanınırlıkları ve Koloni Kayıpları Üzerine Bir Çalışma. ADYUTAYAM Dergisi, 9(1), 13-21.
36. Külük, C. Ş. (2019). Sanatı Müze Duvarlarının Ötesine Taşıyan Bavul Müzeler. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(61), 1209-1222.
37. Mankan, E. (2017). Destinasyon Pazarlamasında Çekici Bir Faktör Olarak Türkiye’ki Gastronomi Müzeleri Örneği. Electronic Turkish Studies, 12(4). 641-654
38. Mizrahi, A., & Lensky, Y. (Eds.). (2013). Bee Products: Properties, Applications, and Apitherapy. Springer Science & Business Media.
39. Okan, B. (2018). Günümüz Müzecilik Anlayışındaki Yaklaşımlar ve Müze Oluşumunu Etkileyen Unsurlar. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(4), 215-242.
40. Özgen, N. (2012). Siirt’in İnanç Turizmi Mekânları: Ziyaret (Veysel Karani) ve Tillo (Aydınlar) Örnekleri. Doğu Coğrafya Dergisi, 17(27), 251-272.
41. Özgen, N., & Karadoğan, S. (2009). Siirt Şehrinin Kuruluşu ve Gelişimi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 61-81.
42. Özkaya, F. D., Kaya, Ü. C. (2021). Gastronomi Turizmi Tanıtım Modeli Açısından Türk Mutfağı Tanıtım Faaliyetleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, Özel Sayı: 5, 250-260
43. Öztürk, G. B., & Aytaç, A. İ. (2021). Kültürel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesi ile Deneyim Merkezi Yaratma: Söğüt Tarihi İpek Fabrikası Önerisi. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 6(12), 136-154.
44. Polat, M. (2008). Türkiye’deki Özel Müzelerde Küratöryel Etkinliğin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
45. Riza, M., Doratli, N., & Fasli, M. (2012). City Branding and İdentity. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 35, 293-300.
46. Rounds, J. (2006). Doing Identity Work in Museums. Curator: The Museum Journal, 49(2), 133-150.
47. Samur, A. O., Kocyigit, S., Inci, E., Aydogan, S., & Baydilek, N. B. (2015). ımpact of museum educatıon on 60-72 months chıldren's scıentıfıc processıng skılls, socıal skılls and perceptıon of museum. International Journal of Academic Research, 7(2), 231-236.
48. Sandıkçı, M., Mutlu, A. S., & Mutlu, H. (2019). Türkiye’deki Gastronomi Müzelerinin Turistik Sunum Farklılıkları Açısından Araştırılması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(68), 1210-1231.
49. Saner, G., Adanacıoğlu, H., & Naseri, Z. (2018). Türkiye'de Bal Arzı ve Talebi İçin Öngörü. Tarım Ekonomisi Dergisi, 24(1), 43-52.
50. Sarı-Gök, H., & Şalvarcı, S. (2021). Türkiye’deki Gastronomi Temalı Müzelere Yönelik Çevrimiçi Ziyaretçi Deneyimlerinin İncelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(1), 120-140.
51. Sav, S. (2017). Bir yeniden kullanım önerisi olarak Lefkoşa kent müzesi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
52. Sezgin, A. C. & Şanlıer N. (2018). Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Gastronomi Müzelerinin Değerlendirilmesi. İnsan, Toplum ve Spor Bilimleri Araştırma Örnekleri, 215.
53. Sönmez, M. (2012). Tillo (Siirt) İlçesi'nin Kültürel Turizm Potansiyeli. Türk coğrafya dergisi, (59), 27-44.
54. Šuligoj, M. (2021). Origins and development of apitherapy and apitourism. Journal of Apicultural Research, 60(3), 369-374.
55. Şahan, M. (2005). Müze ve eğitim. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(4), 487-501.
56. Şahin, Ö., & Aydın, A. (2021). Kültürel, Gastronomik ve Turistik Değer: Muğla’da Arıcılık ve Özel Muğla Arıcılık Müzesi Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 459-473.
57. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, (2021) Özel Müzeler (Erişim Linki: https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-135633/ozel-muzeler.html) (Erişim Tarihi: 26.01.2022).
58. Tol, T. (2018). Around the Bloc: Ethnocosmology, Beekeeping Museum Beckon Tourists to Lithuania. Transitions Online, (04/10), 18-19.
59. Topal, E., Adamchuk, L., Negri, I., Kösoğlu, M., Papa, G., Dârjan, M. S., Cornea-Cipcigan, M., & Mărgăoan, R. (2021). Traces of Honeybees, Api-Tourism and Beekeeping: From Past to Present. Sustainability, 13(21), 11659.
60. Türk Patent ve Marka Kurumu, (2003). Pervari Balı, Tescil No: 59, Dosya No: C2003/017 Başvuru No: C2003/017.
61. Uğurlu, A., & Uğurlu, S. S. (2020). Tekstil Müzesi Önerisi. Folklor Akademi Dergisi, 3(4), 289-310.
62. Üreten, H. (2011). Eski Anadolu’da Arı ve Bal, History Studies International Journal of History 3(3), 363-382.
63. Wikimedia Commons, (2022). Category: Beekeeping Museums, Erişim Linki: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Beekeeping_museums?uselang=de (Erişim Tarihi: 10.02.2022).
64. Wongsiri, S., & Chanchao, C., Deowanish, S., Aemprapa, S., Chaiyawong, T., Petersen, S., & Leepitakrat, S. (2000). Honey Bee Diversity and Beekeeping in Thailand. Bee World, 81(1), 20-29.
65. Wos, B. (2014). Api-tourism in Europe. Journal of Environmental and Tourism Analyses, 2(1), 66.
66. Xie, P. F. (2006). Developing industrial heritage tourism: A case study of the proposed jeep museum in Toledo, Ohio. Tourism management, 27(6), 1321-1330.
67. Yeşilyurt, H., & Arıca, R. (2018). Mutfak Müzesi Ziyaretçilerinin Deneyimlerinin İncelenmesi: Emine Göğüş Mutfak Müzesi Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 60-70.
68. Yılmaz, H., & Şenel, P. (2014). Turistik Bir Çekicilik Olarak Gastronomi Müzeleri, 499-510. İçinde: Kılıçlar, A. (Ed.), 15. Ulusal Turizm Kongresi, Engelsiz Turizm Kongre Kitabı, G.Ü., Turizm Fakültesi: Ankara.
69. Yigit, A. (2016). Gıda coğrafyası. Baharatlar. Eskişehir, Turkey: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3274, Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 2137.
70. Yüksel, İ. (2018). Geleneksel Urfa Evi’nin Gastronomi Turizmi İçinde Değerlendirilmesi. Online Journal of Art and Design, 6(1), 1-14.
71. Yüncü, H. R. (2009). “Sürdürülebilir Turizm Açısından Gastronomi Turizmi ve Perşembe Yaylası”, 10. Aybastı-Kabataş Kurultayı, Eskişehir.