Examination of Burnout Levels of Sports Sciences Faculty Students According To Various Variables: Trabzon University Example

Öz

This research aims to determine the burnout levels of the students of Trabzon University Faculty of Sport Sciences and to examine the relationship between burnout levels and some factors. The research was conducted in the 2023-2024 academic year by applying a questionnaire to a total of 422 students studying at Trabzon University Faculty of Sport Sciences. While analyzing the data, it was found that the dimensions of the Maslach Burnout Inventory Student Form (MBI-SF) did not show a normal distribution and non-parametric analysis was used in the data analysis. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test were applied and the Kruskal-Wallis K Samples Test was applied to find the source of the difference. The general school burnout level of the students was determined to be moderate. The findings of the research revealed that school burnout; in some of the exhaustion, depersonalization and competence levels, burnout levels differ according to some variables. These variables are; The variables included gender, grade level, department, general academic achievement, relationship status, preparation for the Public Personnel Selection Examination (KPSS)” residence in the city, average daily sleep duration, employment status, and residence in the city. The results were discussed considering the literature, and various suggestions were presented to combat school burnout.

Anahtar Kelimeler

• Burnout
• School Burnout
• Faculty of Sport Sciences Students
• Demographic variables

Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Tükenmişlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi: Trabzon Üniversitesi Örneği

Öz

Bu araştırma, Trabzon Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin tükenmişlik düzeylerini belirlemeyi ve tükenmişlik düzeyleri ile bazı faktörler arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Trabzon Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören toplam 422 öğrenciye anket formu uygulanarak 2023-2024 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi gerçekleştirilirken Maslach Tükenmişlik Envanteri Öğrenci Formu (MTE-ÖF) boyutlarının normal dağılım göstermediği görülmüştür ve verilerin analizinde non-parametrik analizler kullanılmıştır. Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmış ve oluşan farklılığın kaynağını bulmak için Tamhane Post Hoc testi” uygulanmıştır. Öğrencilerin genel okul tükenmişlik düzeyi orta seviyede belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları okul tükenmişliğinin; tükenme, duyarsızlaşma ve yetkinlik düzeyleri verilerinde; bazı değişkenlere göre tükenmişlik düzeylerinin farklılık gösterdiği sonucunu ortaya koymuştur. Bu değişkenler; cinsiyet, sınıf düzeyi, okunan bölüm, genel akademik başarı, ilişki durumu, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) hazırlanma durumu, bulunduğu şehirde ikamet etme durumu, günlük ortalama uyku süresi, çalışma durumu ve bulunduğu şehirde yaşama durumu gibi değişkenler olmuştur. Sonuçlar alan yazın dikkate alınarak tartışılmış ve okul tükenmişliğiyle mücadele edebilmek için çeşitli öneriler sunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Tükenmişlik
• Okul Tükenmişliği
• Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencileri
• Demografik değişkenler

Kaynakça

1. Altunışık, R., Çoşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
2. Aypay, A. & Eryılmaz, A. (2011). Lise öğrencilerinin derse katılmaya motive olmaları ile okul tükenmişliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21), 26-44. Retrieved 26.02.2026 from https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/article/205976
3. Budak, S. (2000). Psikoloji Sözlüğü, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
4. Cherniss, C. (1980). Human service programs as work organizations: using organizational design to improve staff motivation and effectiveness. in: R.H. Price and P.E. Politser, (Eds.), Evaluation and action in the social environment. (pp.125-153). Academic Press.
5. Cutrona, C. E. (1986). Behavioral manifestations of social support: a microanalytic investigation. Journal of Personality and Social Psychology, 51(1), 201–208. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.1.201
6. Çapri, B., Gündüz, B., & Gökçakan, Z. (2011). Maslach tükenmişlik envanteri-öğrenci formu'nun (MTE-ÖF) Türkçe' ye uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Journal, 40(1).134-147. Retrieved 24.02.2026 from https://scispace.com/pdf/maslach-tukenmislik-envanteri-ogrenci-formu-nun-mte-of-eaiy9hg4t0.pdf
7. Çapulcuoğlu, U., & Gündüz, B. (2013). Lise öğrencilerinde tükenmişliğin cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ve algılanan akademik başarı değişkenlerine göre incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 12-24. https://izlik.org/JA69RL85GY
8. Demir, A. (1996). Üniversiteki seçmeli ders uygulamasının öğrenciler ve öğretim üyelerince değerlendirilmesi. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 2(7), 24–31. https://doi.org/10.17066/pdrd.61020

9. Doğan, E.,& İmamoğlu, O. (2023). Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinde sınav kaygısının kaldığı yer, çalışma durumu, spor türü ve spor yapma yılına göre araştırılması. Doğal Yaşam Tıbbı Dergisi, 5(1), 14-21. Retrieved 26.02.2026 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3148166
10. Ergin, C. (1992). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uyarlanması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi, (s. 43- 154), Ankara.
11. Erturgut, R., & Soyşekerci, S. (2010). Meslek yüksekokulu ikinci sınıf öğrencilerinin tükenmişlik düzeyleri üzerine ampirik bir analiz. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 2(2), 1399–1404. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.208
12. Filiz, B. & Kaya, D. G. (2021). Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin uyku kalitesi ve internet bağımlılıklarının akademik başarılarına etkisi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 51-60. https://doi.org/10.33689/spormetre.730516
13. Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn‐out. Journal of Social Issues, 30(1), 159–165. https://doi.org/10.1111/j. 1540-4560.1974.tb00706.x
14. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
15. Kesim, S. İ., Taştekin, A., & Özaydın, T. (2019). Egzersizin gebelerin mental sağlığı üzerine etkisi: Sistematik bir inceleme. Spor Hekimliği Dergisi, 54(4), 288-295. https://doi.org/10.5152/tjsm.2019.143
16. Lucas, M. S. (1993). Personal, social, academic, and career problems expressed by minority college students. Journal of Multicultural Counseling and Development, 21(1), 2–13. https://doi.org/10.1002/j. 2161-1912.1993.tb00578.x
17. Maslach, C. & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99–113. https://doi.org/10.1002/job.4030020205
18. Öztan, S. (2014). Ortaokul 6.7.8. sınıf öğrencilerinin okul tükenmişliklerinin yaşam doyumları ve benlik kurguları açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
19. Perlman, B. & Hartman, E. A. (1982). Burnout: summary and future research. Human Relations, 35(4), 283-305. https://doi.org/10.1177/001872678203500402
20. Pike, G. R., Kuh, G. D., & Massa-McKinley, R. C. (2008). First-year students' employment, engagement, and academic achievement: untangling the relationship between work and grades. NASPA Journal, 45(4), 560-582. https://doi.org/10.2202/1949-6605.2011
21. Piko, B. F. (2006). Burn out, role conflict, job satisfaction and psychosocial health among Hungarian health care staff: a questionnaire survey. Intrnational Journal of Nurse Studies, 43(3), 311-318. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2005.05.003
22. Potter, B. A. (2009). Overcoming job burnout: how to renew enthusiasm for work. Ronin Publishing. Berkeley, CA.
23. Purvanova, R. K. & Muros, J. P. (2010). Gender differences in burnout: a meta-analysis. Journal of Vocational Behavior, 77(2), 168-185. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2010.04.006
24. Rebar, A. L.,Stanton, R., Geard, D., Short, C., Duncan, M. J., & Vandelanotte, C. (2015). A meta-meta-analysis of the effect of physicalactivity on depression and anxiety in non-clinical adult populations. Health Psychology Review, 9(3), 366-378. https://doi.org/10.1080/17437199.2015.1022901
25. Salmela-Aro, K., Savolainen, H., & Holopainen, L. (2009). Depressive symptoms and school burnout during adolescence: evidence from two cross-lagged longitudinal studies. Journal of Youth And Adolescence, 38, 1316-1327. https://doi.org/10.1007/s10964-008-9334-3 .
26. Schaufeli, W. B., Martinez, I. M., Pinto, A. M., Salanova, M., & Bakker, A. B. (2002). Burn out and engagement in university students: a cross-national study. Journal of Cross-Cultural Psychology, 33(5), 464-481. https://doi.org/10.1177/0022022102033005003
27. Seçer, İ.& Gençdoğan, B. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinde okul tükenmişliğinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Journal of Education, 1(2), 25-37. https://doi.org/10.19128/turje.181045
28. Seçer, İ. (2015). Üniversite öğrencilerinde okul tükenmişliği ile psikolojik uyumsuzluk arasındaki ilişkinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 81-99. Retrieved 26.02.2026 from https://izlik.org/JA49ZG92UE
29. Şıklar, E. & Tunalı, D. (2012). Çalışanların tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi: Eskişehir örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 75. Retrieved 26.02.2026 from https://izlik.org/JA27ME63ZZ
30. Tatlılıoğlu, K. (2015). Üniversite öğrencilerinin aylık gelir düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bingöl Üniversitesi örneği). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55), 1-15. Https://Doi.Org/10.17755/Esosder.40308
31. Tümkaya, S., Çam, S., &Çavuşoğlu, İ. (2009). Tükenmişlik ölçeği kısa versiyonunun Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18 (1), 387–398. Retrieved 26.02.2026 from https://izlik.org/JA84RD48GU
32. Yang, H. J. (2004). Factors affecting studen tburnout and academic achievement in multiple enrollment programs in Taiwan’s Technical–Vocational Colleges. International Journal of Educational Development, 24(3), 283-301. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2003.12.001