An Adventure on The Edge of The Green Pitch: The Relationship between Professional Football Coaches’ Efficacy and Career Future

Öz

Football coaches play a decisive role not only in athletes’ performance but also in success of teams. Their professional efficacy is a critical factor that influences both on-field outcomes and their career future. This study examined the relationship between professional efficacy and career future of football coaches, as well as demographic differences. The research was designed with a relational survey model, and the population consisted of coaches licensed by the Turkish Football Federation (TFF) to train professional teams. The sample included 391 coaches who met the inclusion criteria between October and November 2024. Data were analyzed through Structural Equation Modeling (SEM). Findings revealed that coaches’ efficacy levels (3,26±,42) and career future (3,91±,50) were high. Significant differences were observed in physical conditioning competence by education level and in career future by marital status. SEM results indicated a significant positive relationship between competence and perception of career future (β = ,558; p < ,001). The study suggests that coaches should continuously develop themselves in technical, tactical, social, and mental domains, as higher competence is expected to enhance their perception of career future.

Anahtar Kelimeler

• Coaching efficacy
• Career future
• football coaching

Etik Beyan

The Istanbul University-Cerrahpaşa Social and Human Sciences Research Ethics Committee, in its decision dated 13/09/2024 and numbered 2024/376, determined that conducting this research is ethically appropriate.

Yeşil Sahanın Kenarında Bir Serüven: Profesyonel Futbol Antrenörlerinin Yeterliliği ile Kariyer Geleceği Arasındaki İlişki

Öz

Futbol antrenörleri, sporculardan takımların genel başarısına kadar birçok alanda belirleyici role sahiptir. Antrenörlerin mesleki yeterlilik düzeyi, sadece saha içi performanslarını değil, aynı zamanda kariyer gelecek algılarını da şekillendiren önemli bir faktördür. Bu araştırmada profesyonel futbol antrenörlerinin yeterliliği ile kariyer gelecek algısı arasındaki ilişki ve demografik farklılıklar incelenmiştir. İlişki tarama modelinde tasarlanan araştırmanın evrenini Türkiye Futbol Federasyonu’ndan (TFF) profesyonel takım çalıştırma lisansı almış antrenörler oluşturmaktadır. Örneklem ise; Ekim-Kasım 2024 tarihleri arasında araştırmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan 391 antrenörden oluşmuştur (n=391). Antrenör yeterliliği ile kariyer geleceği arasındaki ilişki Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre; antrenörlerin yeterlilik düzeyi (3,26±,42) ve kariyer gelecek algısı (3,91±,50) yüksektir. Bulgular, antrenörlerin eğitim durumuna göre fiziksel kondisyon yeterliliği; medeni duruma göre de kariyer gelecek algısı arasında farklılıklar olduğunu göstermiştir. YEM analizinde; antrenör yeterliliği ile kariyer gelecek algısı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır (β = ,558; p < ,001). Antrenörlerin teknik, taktik, sosyal ve mental alanlarda kendilerini sürekli geliştirerek yeterlilik düzeylerini artırmaları önerilmektedir. Böylece, yeterlilikleri artan antrenörlerin kariyer gelecek algılarının da yükselmesi beklenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Antrenör yeterliliği
• kariyer geleceği
• futbol antrenörlüğü

Etik Beyan

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'nun 13/09/2024 tarih ve 2024/376 sayılı kararıyla bu araştırmanın yürütülmesinin etik açıdan uygun olduğuna karar verilmiştir.

Kaynakça

1. Akdemir, A., Konakay, G., Demirkaya, H., Noyan, A., Demir, B., Ağ, C. ... & Balcı, O. (2013). Y kuşağının kariyer algısı, kariyer değişimi ve liderlik tarzı beklentilerinin araştırılması. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 11-42. Retrieved December 15, 2024, from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1355969
2. Aksu, M., Güler, C., & Donuk, B. (2024). Futbol antrenörlerinin kariyer stresi ve mesleki yeterlilikleri. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi, 11(111), 1683-1691. https://doi.org/10. 5281/zenodo.13864036
3. Aksüt, N.N., & Duman S. (2024). Investigation of the relationship between the vocational qualifications of the recreation department students, the anxiety of employment and their career planning. Mediterranean Journal of Sport Science, 7(3), 552-570. https://doi.org/10.38021asbid.1527716
4. Akyüz, O. (2024). Examining the relationship between narcissistic personality traits and self-efficacy levels of volleyball coaches. Turkish Journal of Sport and Exercise, 28(3), 404-418. https://doi.org/10. 15314/tsed.1465196
5. Akyüz, O. (2025). Futbolda kaleci antrenörlerinin narsistik kişilik özellikleri ve öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Sağlık, Egzersiz ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 11-25. https://doi.org/10.5281 /zenodo.17423528
6. Alnıaçık, E., Of, M., Balkaş, J., Tülemez, S., Mirzayev, M., & Alfarra, H. (2021). Pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ve umutsuzluklarının kariyer geleceği algısı üzerindeki etkileri. Business & Management Studies: An International Journal, 9(1), 248-266. https://doi.org/10.15295/bmij.v9i1.1757
7. Alvarez, L.L. & Medina, B.O. (2021). Elementary sports coaches’ competences on pedagogical content knowledge and continuing professional development in taal district, Batangas, Philippines. International Journal of Recent Innovations in Academic Research, 5(11), 45-52. https://doi.org/10.5281/zenodo.5732855
8. Ateş, H., & Ateş, N. (2023). Voleybol antrenörlerinin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(1-Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı), 1045-1059. https://doi.org/10.38021asbid.1374634

9. Aycan, Ö., & Özbek, A. (2024). The effect of financial literacy on career future perception: a study on university students. Journal of Business Academy, 5(4), 379-395. https://doi.org/10.26677/TR1010. 2024.1496
10. Bandura, A. (1977).Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioural change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
11. Bandura, A. (1997). Self-Efficacy. New York, NY: W. H. Freeman and Co.
12. Barkale Şahin, S., Yalcın, S. B., & Hamarta, E. (2023). Üniversite 1. sınıf öğrencilerinin kariyer geleceği algılarının incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 317-350. https://doi.org/10.51119/ereegf.2023.59
13. Bayraktar, C., Havuz, Y. & Biberli, E. (2025). Antrenörlerin öz yeterlilik ve duygusal zekâ düzeylerinin incelenmesi, Spor Eğitim Dergisi, 9 (2), 315-326. https://doi.org/10.55238/seder.1677840
14. Bozat, H. S., & Güvendi, B. (2024). Alt yapı antrenörlerinin öz yeterliklerinin incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 59-67. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1508186
15. Büyükyılmaz, O., Ertaç, S. & Gökerik, M. (2016). Öğrencilerin kariyer planlama tutumlarının demografik faktörler açısından değerlendirilmesi: Karabük üniversitesi işletme fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5 (7), 2065-2076. Retrieved January 25, 2025, from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/226731
16. Cankurtaran, Z., & Berisha, M. (2021). Antrenörlerin narsistik kişilik özellikleri ile yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 5(1), 1-12. Retrieved March 20, 2025 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1420412
17. Côté, J., & Gilbert, W. (2009). An integrative definition of coaching effectiveness and expertise. International Journal of Sports Science & Coaching, 4(3), 307-323. https://doi.org/10.1260/1747954 09789623892
18. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
19. Daldallı, H.B. (2024). Investigation of career planning and job satisfaction of sports expert personnel working in the public sector (Unpublished master’s thesis). Selçuk University Institute of Health Sciences, Konya, Turkey.
20. Danapour, M. (2016). The relationship between leadership styles and self-efficacy of aquatics in Tehran, Iran. International Journal of Contemporary Applied Sciences, 3(5), 85-109. Retrieved December 20, 2024 from https://www.ijcas.net/Files/CMSUserOwnFolder/issue/May-2016/08.pdf
21. Day, R., & Allen, T.D. (2004). The relationship between career motivation and self-efficacy with protégé career success. Journal of Vocational Behavior, 64(1), 72-91. https://doi.org/10.1016/S0001-8791(03)00036-8
22. DeCenzo, D.A., Robbins, S.P., & Verhulst, S.L. (2016). Fundamentals of human resource management. Hoboken, NJ, United States: John Wiley & Sons.
23. Demir A., Kabakçı A.C. (2023). Kano ve rafting antrenörlerinin genel öz-yeterlik ve sporda ahlaktan uzaklaşma eğilimlerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 106-115. Retrieved December 19, 2024 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3158800
24. Demir, A., & Kabakçı, A.C. (2020). Kano antrenörlerinin psikolojik sağlamlıkları, algılanan öz-yeterlikleri ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(1), 21-28. Retrieved December 19, 2024 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1172032
25. Doğan, M. (2016). Investigation of taekwondo coachs' job satisfaction and the levels of burnout (Unpublished master’s thesis). Selçuk University Institute of Health Sciences, Konya, Turkey.
26. Ermiş, E., Satıcı, A., Bostancı, Ö., İmamoğlu, O., & Taşmektepligil, M.Y. (2019). Tenis antrenörleri yeterlilik düzeyinin araştırılması. Opus Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14(20), 1211-1227. https://doi.org/10.26466/opus.605062
27. Feltz, D.L., Chase, M.A., Moritz, S.E., & Sullivan, P.J. (1999). A conceptual model of coaching efficacy: Preliminary investigation and instrument development. Journal of Educational Psychology, 91(4), 765- 776. https://doi.org/10.1037/0022-0663.91.4.765
28. Gencer, R.T. (2011). A study on the self-efficacy of elite coaches working at the Turkish Coca-Cola Academy League. Sport Journal, 14(1), 1-16. Retrieved December 17, 2024 from https://thesportjournal.org/article/a-study-on-the-self-efficacy-of-elite-coaches-working-at-the-turkish-coca-cola-academy-league/
29. Göral, K. (2014). Examination of the relationship between efficacy, decision-making strategies of soccer coaches and team performances (Unpublished doctoral dissertation). Abant İzzet Baysal University Institute of Social Sciences, Bolu, Turkey.
30. Gül, H., Maksüdünov, A., Yamaltdinova, A., & Abdildaev, M. (2019). Öğrencilerin demografik özelliklerinin kariyer uyumluluğu ve iyimserliği ile ilişkisi: Kırgızistan örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 21(36), 34-46. Retrieved December 29, 2024 from https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/745832
31. Güldü, Ö., & Ersoy Kart, M. (2017). Kariyer planlama sürecinde kariyer engelleri ve kariyer geleceği algılarının rolü. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 72(2), 377-400. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002450
32. Güler, C., & Kesler, A. (2025). A study on the self-efficacy of athletes playing in football clubs' academies and the athlete-coach relationship. Mediterranean Journal of Sport Science, 8(2), 423-437. https://doi.org/10.38021asbid.1694576
33. Güllü, S., & Donuk, B. (2019). Futbol antrenörlerinin duygusal emek ve antrenör yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Tarih Okulu Dergisi, 12(38), 58-79. http://dx.doi.org/10.14225/Joh1549
34. Hu, L.T., & Bentler, P.M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
35. Huck, S.W. (2012). Reading statistics and research (6th ed). Boston: Pearson.
36. Johnson, C.G., Vargas, T.M., Watson, J.C., & Pedersen, W.C. (2018). Coaching efficacy, moral disengagement, and responses to hostile aggression among high school coaches. International Journal of Sports Science & Coaching, 13(6), 828-840. https://doi.org/10.1177/1747954118787065
37. Kahraman, F. (2023). Sağlık eğitimi alan üniversite öğrencilerinde kariyer stresinin kariyer geleceği üzerindeki etkisi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (34), 487-502. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1314398
38. Kalafat, T. (2012). Kariyer geleceği ölçeği (KARGEL): Türk örneklemi için psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(38), 169-179. Retrieved February 02, 2025 from https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200083
39. Kalafat, T. (2024). Kariyer sınavlarına hazırlanan genç yetişkin bireylerde kariyer geleceği algısı: Mutluluk ve psikolojik sağlamlığın yordayıcılık özelliği. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Mükemmellik Arayışı Dergisi, (7), 2-15. Retrieved March 27, 2025 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4197038
40. Kara, T. (2023). Futbol antrenörlüğünde yönetici rolleri ve kariyer etkisi., In: Ökmen M.Ş. & Sarıkaya M. (Ed.). Spor Bilimlerinde Güncel Yaklaşımlar. Duvar Yayınları.
41. Karaman, M., & Karatepe Kuşçu, H. (2024). Hemşirelikte gelecek kaygısının kariyer iyimserliği üzerindeki etkisi. BANÜ Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 32-42. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1334028
42. Karnıkara, M., & Karahan, M. (2024). Kamu hizmetinde resmi görevli antrenörlerin antrenörlük öz-yeterlik düzeyleri. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 1-11. https://doi.org/10.32706/tusbid.1473103
43. Kılıç, A.F. & Uysal, İ. (2023). Temel istatistik. EPODDER. Ankara
44. Kılıç, Y., Coşkuner, Z., & Karakaya, Y.E. (2020). Spor bilimleri alanında eğitim alan öğrencilerin kariyer geleceklerine yönelik tutumları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 2064-2078. https://doi.org/10.26466/opus.666255
45. Kline, R.B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York, NY: The Guilford Press.
46. Loughran, D.S., & Zissimopoulos, J.M. (2009). Why wait?: The effect of marriage and childbearing on the wages of men and women. The Journal of Human Resources, 44(2), 326–349. https://doi.org/10.1353/jhr.2009.0032
47. McGough Spence, C., Kirn, A., & Benson, L. (2022). Perceptions of future careers for middle year engineering students. Journal of Engineering Education, 111(3), 595-615. https://doi.org/10.1002/jee.20455
48. Mohamad, N. I., Abd Rahman, I., Ibrahim, N., Hasan, H., & Mahadi, M. H. (2025). Enhancing competency development through managerial coaching: self-efficacy as the driving mechanism. Cogent Business & Management, 12(1), 2477284. https://doi.org/10.1080/23311975.2025.2477284
49. Monteiro, R., Monteiro, D., Torregrossa, M., & Travassos, B. (2021). Career Planning in Elite Soccer: The Mediating Role of Self-Efficacy, Career Goals, and Athletic Identity. Front. Psychol. 12:694868. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.694868
50. Myers, N. D., Feltz, D. L., Chase, M. A., Reckase, M. D., & Hancock, G. R. (2008). The Coaching Efficacy Scale II—High School Teams. Educational and Psychological Measurement, 68(6), 1059-1076. https://doi.org/10.1177/0013164408318773
51. Nash, C., & Sproule, J. (2009). Career development of expert coaches. International Journal of Sports Science & Coaching, 4(1), 121–138. https://doi.org/10.1260/1747-9541.4.1.121
52. Rottinghaus, P. J., Day, S. X., & Borgen, F. H. (2005). The career futures inventory: A measure of career related adaptability and optimism. Journal of Career Assessment, 13(1), 3-24. https://doi.org/10.1177/1069072704270271
53. Sağlam, C., & Çeviker, A. (2022). Antrenörlerin öz yeterlilik ve antrenörlüğe yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 662-676. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1097639
54. Santos, S., Mesquita, I., Graça, A., & Rosado, A. (2010). Coaches' perceptions of competence and acknowledgement of training needs related to professional competences. Journal of Sports Science & Medicine, 9(1), 62–70. Retrieved January 16, 2025 from https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3737976/pdf/jssm-09-62.pdf
55. Savickas, M.L. (1997). Career adaptability: An integrative construct for life‐span, life‐space theory. The Career Development Quarterly, 45(3), 247-259. https://doi.org/10.1002/j.2161-0045.1997.tb00469.x
56. Seçkin Ağırbaş, İ., Erel, S., & Belli, E. (2020). Antrenörlerin öz yeterlilikleri ile iletişim becerileri ilişkisi. Anatolia Sport Research, 1(1), 25-36. http://dx.doi.org/10.29228/anatoliasr.3
57. Seibert, S., Akkermans, J., & Liu, C.H. (2024). Understanding contemporary career success: A critical review. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 11, 509-534. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-120920-051543
58. Seligman, M. E. (2006). Learned optimism: How to change your mind and your life. New York, NY: Vintage Books.
59. Shin, Y., Hur, W.M., Moon, T.W., & Lee, S. (2019). A motivational perspective on job ınsecurity: relationships between job insecurity, intrinsic motivation, and performance and behavioral outcomes. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(10), 1812. https://doi.org/10.3390/ijerph16101812
60. Siyahtaş, A., & Çavuşoğlu, S.B. (2024). Profesyonel futbol antrenörlerinin yenilikçi davranışlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(3), 105-122. Retrieved December 25, 2024 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4045458
61. Siyahtaş, A., Çavuşoğlu, S.B., & Kantar, A.N. (2023). Spor gönüllülerinin motivasyonları ile kariyer gelecekleri ve adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 15(1), 49-63. https://doi.org/10.55929/besad.1243177
62. Siyez, D.M., & Yusupu, R. (2015). Üniversite öğrencilerinde kariyer uyumluluğu ve kariyer iyimserliğinin cinsiyet rolü değişkenine göre incelenmesi. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 17(1), 75-88. Retrieved December 10, 2024 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/235112
63. Sökmen, A., & Aydıntan, B. (2016). Kariyer geleceği algısının iş tatmini ve işten ayrılma niyetine etkisi: Bir kamu kurumunda araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(3), 251-263. Retrieved December 10, 2024 https://isarder.org/index.php/isarder/article/view/338
64. Super, D. E. (1980). A life-span, life-space approach to career development. In D. Brown & L. Brooks, Career choice and development: Applying contemporary theories to practice (2nd ed., pp. 197–261). Jossey-Bass.
65. Sural, V., İlhan, E.L., & Esentürk, O.K. (2018). Özel sporcularla çalışan antrenörlerin iş doyum düzeylerinin incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 5(2), 126-137. Retrieved April 10, 2025 from https://dergipark.org.tr/tr /download/article-file/612420
66. Şen, S., Özdilek, S., & Öz, E.N. (2021). Hemşirelik öğrencilerinde kariyer geleceği ile hemşirelik mesleğine yönelik imaj algısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetim Dergisi, 8(1), 21-30. https://doi.org/10.5222/SHYD.2021.62408
67. TFF Antrenörlerin Statüsü ve Çalışma Esasları Talimatı (ASÇET) (2024). Retrieved December 15, 2024 from https://www.tff.org/default.aspx?pageID=132
68. Uğuz Arsu, Ş. (2022). Covid-19 Pandemisinde öğrencilerin gelecek kaygılarının kariyer geleceği algısı ile ilişkisi. İşletme, 3(2), 95-114. Retrieved December 15, 2024 from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2587499
69. Unutmaz, V., & Gençer, T. (2017). Antrenör yeterlilik ölçeği II'nin Türkçe uyarlama çalışması. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 69-78. https://doi.org/10.25307/jssr.337768
70. Ural, A., & Kılıç, İ. (2006). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. 2.Baskı. Detay Yayıncılık. Ankara.
71. Waddington, J. (2023). Self-efficacy. ELT Journal, 77(2), 237-240. https://doi.org/10.1093/elt/ccad037
72. Yılmaz, G., Yılmaz, B., & Türk, N. (2010). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mesleklerine ilişkin öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi (Nevşehir İli Örneği). Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 12(2), 85–90. Retrieved December 15, 2024 from https://arastirmax.com/tr/system/files/dergiler/20631/makaleler/12/2/arastir max-beden-egitimi-spor-ogretmenlerinin-mesleklerine-iliskin-oz-yeterlik-duzeylerinin-incelenmesi-nevsehir-ili-ornegi.pdf
73. Yiming, Y., Ma, R. & Saiyidu, Y. (2025). The mediating effect of psychological well-being on self-efficacy and career development of physical education major students. BMC Psychol 13, 862. https://doi.org/10.1186/s40359-025-03168-z