An Examination of Employment Concerns and University Education Preferences of Students Studying in the Field of Food and Beverage Services

Öz

The purpose of this research is to examine the level of employment anxiety among students studying Food and Beverage Services at Vocational and Technical Anatolian High Schools affiliated with secondary education institutions, and to determine the effect of this anxiety on their choice of field of study after graduation. Furthermore, determining whether demographic variables play a regulatory role constitutes a secondary objective of the research.The population of the study consists of students studying throughout Sinop during the 2023-2024 academic year. Cronbach's Alpha coefficients were used in reliability analyses, factor analysis in validity analyses, descriptive statistics in the evaluation of demographic data, skewness and kurtosis values in normality tests, and correlation and regression analyses in determining the relationships between variables. The findings indicate that as students' employment concerns increase, their intention to continue their university education also increases significantly. The study is expected to contribute to students planning to pursue culinary education in the future, subject teachers, and guidance services. Furthermore, the aim is to identify students' perspectives on their fields and highlight areas for improvement as well as their strengths.

Anahtar Kelimeler

• Food and Beverage Services
• Employment Concern
• University Education
• Gastronomy
• Sinop.

Etik Beyan

At the meeting of the Scientific Research and Publication Ethics Committee of the Faculty of Social and Humanities Sciences at Kastamonu University, held on January 10, 2024 (Meeting No. 1, Resolution No. 34), the Ethics Committee deemed the conduct of the aforementioned research to be appropriate.

Yiyecek İçecek Hizmetleri Alanında Öğrenim Gören Öğrencilerin İstihdam Kaygıları ile Üniversite Eğitimine Yönelik Tercihlerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarına bağlı Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde öğrenim gören Yiyecek İçecek Hizmetleri Alanı öğrencilerinin sektöre yönelik istihdam kaygı düzeylerini incelemek ve bu kaygıların mezuniyet sonrası üniversite eğitiminde tercih etmeyi planladıkları alanlar üzerindeki etkisini belirlemektir. Ayrıca, öğrencilerin istihdam kaygıları ile üniversite eğitim tercihleri arasındaki ilişkide demografik değişkenlerin düzenleyici rol oynayıp oynamadığının tespiti araştırmanın alt amacını oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Sinop genelinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Verilerin analizi SPSS programı aracılığıyla gerçekleştirilmiş; güvenirlik analizlerinde Cronbach’s Alpha katsayıları, geçerlik analizlerinde faktör analizi, demografik verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, normallik incelemelerinde çarpıklık ve basıklık değerleri, değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde ise korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin istihdam kaygı düzeyleri arttıkça üniversite eğitimine devam etme niyetlerinin de anlamlı biçimde arttığını göstermektedir. Çalışmanın, gelecekte aşçılık eğitimi almayı planlayan öğrencilere, alan öğretmenlerine ve rehberlik hizmetlerine katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca öğrencilerin alanlarına yönelik bakış açıları belirlenerek geliştirilmesi gereken yönler ile güçlü yönlerin ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yiyecek içecek hizmetleri alanı
• İstihdam Kaygısı
• Üniversite Eğitimi
• Gastronomi
• Sinop.

Etik Beyan

Kastamonu Üniversitesi Rektörlüğü Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırmalar ve Yayın Etiği Kurulunun toplantı tarihi (10.01.2024), toplantı sayısı (1) ve karar sayısı (34) olan toplantıda söz konusu araştırmanın yapılması etik kurulunca uygun görülmüştür.

Kaynakça

1. Abraham, M. (2018). Construction and validation of the adolescent perceived risks and benefits of exposure to music from personal music players questionnaire. Psykhe, 27(2), 1-16. https://doi.org/10.7764/psykhe.27.2.1065
2. Akoğlu, A., Cansızoğlu, S., Orhan, N., & Özdemir, Z. (2017). Gastronomi ve mutfak sanatları eğitimi alan öğrencilerin sektörde çalışmaya yönelik bakış açıları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 146-159. https://doi.org/10.21325/jotags.2017.74
3. Arslanhan, Y., & Yaman, Z.Ö. (2020). Gastronomi ve mutfak sanatları bölüm mezunlarının eğitime ilişkin memnuniyet düzeyleri ile istihdam özelliklerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(3), 2013-2028. https://doi.org/10.21325/jotags.2020.646
4. Aydemir, D.A. (2018). Gastronomi ve mutfak sanatları eğitimi alan üniversite öğrencilerinin kariyer beklentileri: Lisans öğrencilerine yönelik bir araştırma. [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
5. Beyter, N., Zıvalı, E., & Yalçın, E. (2019). Türkiye’de lisans düzeyinde gastronomi eğitiminin değerlendirilmesi. IV. International Gastronomy Tourism Studies Congress Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, 461-466. Retrieved 22 January 2026 from https://www.researchgate.net/publication/342658182_Turkiye'de_Lisans_Duzeyinde_Gastronomi_Egitiminin_Degerlendirilmesi_Evaluation_of_Undergraduate_Gastronomy_Education_in_Turkey
6. Chen, H., Chen, Y., Zheng, A., Tan, X., & Han, L. (2025). Factors related to professional commitment of nursing students: A systematic review and thematic synthesis. BMC Medical Education, 25: 548. https://doi.org/10.1186/s12909-025-06780-0.
7. Çakır, A., Ünal, A., Çakır, G., & Demirel, G. (2011). Meslek yüksekokullarındaki mutfak atölyelerinin araç-gereç donanımları ve yeterlilik düzeylerinin belirlenmesine yönelik amprik bir araştırma. I. Uluslararası Turizm ve Otelcilik Sempozyumu. Konya, Türkiye, 164-171. Retrieved 17 January 2026 from https://www.researchgate.net/publication/336210862_Meslek_Yuksekokullarindaki_Mutfak_Atolyelerinin_Arac-Gerec_Donanimlari_ve_Yeterlilik_Duzeylerinin_Belirlenmesine_Yonelik_Amprik_Bir_Arastirma
8. Çetinceli, K., & Tüzün, P. (2022). Üniversite öğrencilerinin işsizlik kaygısı, yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki. Current Perspectives in Social Sciences, 26(1), 21-30. https://doi.org/10.54614/JSSI.2022.952094

9. Çılgınoğlu, H., & Aytuğar, S. (2021). Bolu ili mesleki ve teknik anadolu liseleri yiyecek içecek hizmetleri mutfak dalında yaşanan eğitim sorunları ve çözüm önerileri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(4), 2638-2654. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.912
10. Edelsbrunner, P. A., Simonsmeier, B. A., & Schneider, M. (2025). The Cronbach’s Alpha of domain specifc knowledge tests before and after learning: A meta analysis of published studies. Educational Psychology Review, 37(4), https://doi.org/10.1007/s10648-024-09982-y
11. Erikli, S., & Sarıcı, R. (2021). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencilerinin iş kaygılarının incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(2), 990-1008. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.826
12. Eser, T. (2024). Ortaokul öğrencilerinin kariyer olgunluklarını etkileyen aile faktörlerinin keşfedilmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
13. Güdek, M. (2018). Türkiye’de yükseköğretim düzeyinde yürütülen gastronomi programları ve program amacına yönelik öğrenci beklentileri. [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazi Üniversitesi
14. Harbalıoğlu, M., & Ünal, İ. (2014). Aşçılık programı öğrencilerinin mesleki tutumlarının belirlenmesi: Ön lisans düzeyinde bir uygulama. Turizm Akademik Dergisi, 1(1), 57-67. https://izlik.org/JA22NY53XU
15. Kara, C.Ö.D., & Karaaslan, İ. (2022). Covid-19 pandemisinin üniversite öğrencilerinin işsizlik kaygısı üzerine etkileri. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (82), 155-194. https://doi.org/10.26650/jspc.2022.82.941212
16. Kaur, J., Benny, T., & Kamal, R. (2022). A theoretical analysis of the impact of Covid-19 on employment in India. Conference Paper, Re-Inventing Business through Digitalization and Innovation (RBTDI), Shanlax Publications, 86-92. Retrieved 06 January 2026 from https://www.researchgate.net/publication/381320473_A_Theoretical_Analysis_of_the_Impact_of_Covid-19_on_Employment_in_India
17. Kurnaz, A., & Kurnaz, H.A. (2014). Önlisans düzeyinde eğitim alan aşçılık programı öğrencilerinin mesleki tutumlarının belirlenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), 41-61. https://izlik.org/JA44MD39ZY
18. Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü (MTEGM). (2024). Millî Eğitim Bakanlığı. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Anadolu Meslek ve Anadolu Teknik Programı, Yiyecek İçecek Hizmetleri Alanı, Çerçeve Öğretim Programı, s. 6. Retrieved 22 August 2025 from https://meslek.meb.gov.tr/upload/cop12/yiyecek_12.pdf
19. Musayev, İ., & Akcan, H.K. (2022). Yüksek din öğrenimi gören öğrencilerin iş bulma kaygısı: Hakkâri üniversitesi ilahiyat fakültesi örneği. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, (13), 47-66. https://doi.org/10.53112/tudear.993542
20. Oğan, Y. (2022). Aşçılık öğrencilerinin mesleki beklentileri üzerine bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1621-1632. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1035108
21. Olcay, A., & Düzgün, M. (2015). Mesleki ve teknik anadolu liselerinde turizm eğitimi almakta olan öğrencilerin eğitim memnuniyetlerinin belirlenmesi. Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi, 4(12), 27-54. Retrieved 30 June 2026 from https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/198035/mesleki-ve-teknik-anadolu-liselerinde-turizm-egitimi-almakta-olan-ogrencilerin-egitim-memnuniyetlerinin-belirlenmesi
22. Olcaycan, S. (2018). Mesleki eğitim merkezleri Yiyecek İçecek Hizmetleri Alanında verilen eğitimin yeterliliği ve öğrencilere yararlılığına ilişkin öğrenci görüşleri (İzmir ili örneği). [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
23. Özdemir, M., & Akyol, C. (2025). Evaluation of tourism performance of OECD countries with integrated intuitionistic fuzzy approaches. Current Issues in Tourism, 28(18), 2948-2968. https://doi.org/10.1080/13683500.2024.2383280
24. Petrou, K. (2025). Labour mobility and women’s private sector employment: The case of Vanuatu. Economic Empowerment of Women, The Pasific Private Sector Development Initiative. Retrieved 03 January 2026 from https://pacificpsdi.org/assets/Uploads/Labour-Mobility-and-Womens-Private-Sector-Employment-The-Case-of-Vanuatu-Dr-Kirstie-Petrou.pdf
25. Polas, M. R. H. (2025). Common method bias in social and behavioral research: Strategic solutions for quantitative research in the doctoral research. Journal of Comprehensive Business Administration Research. https://doi.org/10.47852/bonviewJCBAR52024285
26. Sezen, T.S. (2018). Gastronomi eğitiminin mevcut durumunun analizine yönelik bir araştırma. [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir Üniversitesi
27. Şahan, M.A. (2011). İlköğretim okullarında öğrencisi olan velilerin yönetici ve öğretmenlerden beklentileri. [Yüksek Lisans Tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
28. Şencan, H., & Fidan Y. (2020). Likert verilerin kullanıldığı keşfedici faktör analizlerinde normallik varsayımı ve faktör çıkarma üzerindeki etkisinin SPSS, FACTOR ve PRELIS yazılımlarıyla sınanması. Business and Management Studies: An International Journal, 8(1), 640-687. https://doi.org/10.15295/bmij.v8i1.1395
29. Temizkan, S. P. & Kurtulmuş, N. S. (2020, October 8-10). Gastronomi ve Mutfak Sanatları lisans öğrencilerinin sektöre girme niyetleri [Sözlü sunum]. International Travel and Tourism Dynamics Proceedings Book, Ankara, s. 11-21. Retrieved 27 January 2026 from https://www.academia.edu/161235647/INTERNATIONAL_TRAVEL_AND_TOURISM_DYNAMICS_CONGRESS_ITTD20_ULUSLARARASI_SEYAHAT_VE_TUR%C4%B0ZM_D%C4%B0NAM%C4%B0KLER%C4%B0_KONGRES%C4%B0_USTDK20_]
30. Turan, S.N. (2019). Yiyecek içecek eğitimi alan ortaöğretim öğrencilerinin eğitim kalitesi, sektör algısı ve memnuniyetinin devam etme niyetine etkisi. [Doktora Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Akdeniz Üniversitesi
31. Ünal, F., & Çalışkan, S. (2024). Gastronomi okullarında ekmek üretimi: Tedarik zinciri yönetimi üzerine bir araştırma. Journal of Academic Tourism Studies, 5(Özel Sayı), 1-16. https://doi.org/10.29228/jatos.76649
32. Üngüren, E. (2007). Lise ve üniversitelerde turizm eğitimi alan öğrencilerin umutsuzluk ve kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi: Antalya’da bir uygulama. [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Akdeniz Üniversitesi
33. Yorgancı, E. (2022). Yiyecek içecek hizmetleri Alanında eğitim gören 11 ve 12. sınıf öğrencilerinin temel mutfak yeterliliklerinin belirlenmesi: İstanbul ili örneği. [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul Topkapı Üniversitesi.
34. Yorgancı, İ. (2023). Yiyecek içecek hizmetleri Alanında mesleki eğitime 9 ve 10. sınıfta başlayan öğrencilerin mesleki bakış açılarının karşılaştırılması: İstanbul örneği. [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul Topkapı Üniversitesi
35. Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (2024). Kadınların Yükseköğrenime Erişimi. Retrieved 10 May 2026 from https://www.yok.gov.tr/tr/news/kadinlarin-yuksekogretime-erisimi-ve-akademideki-agirligi-artiyor-tmcNg