Araştırma Makalesi

Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi

Cilt: 12 Sayı: 2 6 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi

Öz

Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ) kullanımının artmasıyla birlikte şeffaflık, doğrulanabilirlik ve akademik dürüstlük sorunları çevrim içi ortamlarda daha görünür hâle gelmiştir. ÜYZ araçları kişiselleştirme, öğrenci desteğini ölçekleme ve öğrenme analitiği açısından önemli fırsatlar sunarken, kaynağı belirsiz sentetik içeriklerin yayılımını hızlandırarak bilginin güvenilirliğini de zayıflatabilmektedir. Bu durum, bilginin doğruluk iddiasıyla dolaşıma girip zamanla hatalı biçimde yeniden kurulmasını ifade eden “epistemik galat anlatıları” kavramı çerçevesinde ele alınmaktadır. Çalışma, ÜYZ kullanımının etik ve sorumlu biçimde raporlanmasına yönelik iki katmanlı bir şeffaflık çerçevesi önermektedir. Bu kapsamda, katkı türünü nitel olarak sınıflandıran aiTARAS yaklaşımı ile katkı yoğunluğunu 0–6 arasında sayısallaştıran aiLE ölçeği birlikte sunulmaktadır. Sonuç olarak çalışma, çevrim içi ortamlarda ÜYZ kullanımını görünür, karşılaştırılabilir ve denetlenebilir kılmaya yönelik ölçeklenebilir bir kavramsal katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alam, A. (2022). Employing adaptive learning and intelligent tutoring robots for virtual classrooms and smart campuses: Reforming education in the age of artificial intelligence. Lecture Notes in Electrical Engineering, 914, 395-406. https://doi.org/10.1007/978-981-19-2980-9_32
  2. Alkaissi, H., & McFarlane, S. I. (2023). Artificial hallucinations in ChatGPT: Implications in scientific writing. Cureus, e35179. https://doi.org/10.7759/cureus.35179
  3. Allcott, H., & Gentzkow, M. (2017). Social media and fake news in the 2016 election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211-236. https://doi.org/10.1257/JEP.31.2.211
  4. Âşirefendizâde Mehmed Hafîd Efendi. (2018). Ed-Dürerü’l-Müntehabâti’l-Mensûre fî Islâhi’l-Galatâti’l-Meşhûre (Yakup Yılmaz, Ed.). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu – Türk Dil Kurumu Yayınları (TDK Yayınları).
  5. Ayduğ, D., & Altınpulluk, H. (2025). Are Turkish pre-service teachers worried about AI? A study on AI anxiety and digital literacy. AI & Society, 40(8), 5823-5834. https://doi.org/10.1007/S00146-025-02348-0
  6. Bender, E. M., Gebru, T., McMillan-Major, A., & Shmitchell, S. (2021). On the dangers of stochastic parrots: Can language models be too big? Proceedings of the 2021 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency, 610–623. https://doi.org/10.1145/3442188.3445922
  7. Bozkurt, A. (2023). Generative AI, Synthetic Contents, Open Educational Resources (OER), and Open Educational Practices (OEP): A New Front in the Openness Landscape. Open Praxis, 15(3), 178–184. https://doi.org/10.55982/openpraxis.15.3.579
  8. Bozkurt, A. (2024). GenAI et al.: Co-creation, authorship, ownership, academic ethics and integrity in a time of generative AI. Open Praxis, 16(1), 1-10. https://doi.org/10.55982/openpraxis.16.1.654

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2026

Kabul Tarihi

30 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öncü, S. E., Bozkurt, A., Elibol, H., & Özer, F. (2026). Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1-26. https://doi.org/10.51948/auad.1922925
AMA
1.Öncü SE, Bozkurt A, Elibol H, Özer F. Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi. AUAd. 2026;12(2):1-26. doi:10.51948/auad.1922925
Chicago
Öncü, Sefa Emre, Aras Bozkurt, Halil Elibol, ve Fatih Özer. 2026. “Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi”. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi 12 (2): 1-26. https://doi.org/10.51948/auad.1922925.
EndNote
Öncü SE, Bozkurt A, Elibol H, Özer F (01 Temmuz 2026) Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi 12 2 1–26.
IEEE
[1]S. E. Öncü, A. Bozkurt, H. Elibol, ve F. Özer, “Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi”, AUAd, c. 12, sy 2, ss. 1–26, Tem. 2026, doi: 10.51948/auad.1922925.
ISNAD
Öncü, Sefa Emre - Bozkurt, Aras - Elibol, Halil - Özer, Fatih. “Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi”. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi 12/2 (01 Temmuz 2026): 1-26. https://doi.org/10.51948/auad.1922925.
JAMA
1.Öncü SE, Bozkurt A, Elibol H, Özer F. Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi. AUAd. 2026;12:1–26.
MLA
Öncü, Sefa Emre, vd. “Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi”. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, c. 12, sy 2, Temmuz 2026, ss. 1-26, doi:10.51948/auad.1922925.
Vancouver
1.Sefa Emre Öncü, Aras Bozkurt, Halil Elibol, Fatih Özer. Postmodern epistemik galat paradoksu: Üretken yapay zekâ kullanımı için bir etiketleme çerçevesi. AUAd. 01 Temmuz 2026;12(2):1-26. doi:10.51948/auad.1922925