“Üniversite gibi değil”: Çevrim içi eğitimin üniversite öğrencilerine yansımaları

Öz

Dünyada 2019 yılında başlayan COVID-19 pandemisi birçok alanı etkilemiştir. Eğitim öğretim faaliyetleri bu alanlardan bir tanesidir. Bu dönem de birçok ülkede eğitim çevrim içi ortamlara taşınmıştır. Normalleşmeyle birlikte eğitim öğretim yeniden yüz yüze formata geri dönmüştür. Fakat bazı dersler halen yüz yüze verilmeye devam etmiştir. Pandemi dönemi ve hemen ardından yapılan çalışmalarda çevrim içi eğitimin avantajları ön planda iken; normalleşmeyle birlikte yüz yüze eğitime geçilmesine paralel olarak çevrim içi eğitimin dezavantajlarına dair sonuçlar bulan akademik çalışmaların sayısı artmıştır. Bu çalışma ile iktisadi ve idari bilimler fakültesi öğrencilerinden, çevrim içi eğitime yönelik görüşleri alınmak üzere 12 öğrenci ile görüşülmüştür. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmıştır. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örnekleminden yararlanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen veriler tematik analizle temalandırılarak elde edilen bulgular, tartışma ve sonuç kısımlarında ifade edilen görüşlerle tamamlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre katılımcılar çevrim içi eğitimin verimsiz, kalitesiz, etkileşimsiz olduğunu ayrıca çevrim içi eğitimin lisans düzeyinde akademik başarıya olumsuz etkisi olduğunu belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Nitel araştırma
• olgubilim
• uzaktan eğitim
• İİBF
• pandemi.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 2209-A

Proje Numarası

1919B012470708

Etik Beyan

Araştırma için, Süleyman Demirel Üniversitesi Üniversite Etik Kurulu Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu”ndan 22.05.2025 tarihli, 171 toplantı no’lu 2 sayılı etik kurul izni alınmıştır

Teşekkür

proje desteği için Tübitak'a teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Akbal, H., & Akbal, H. İ. (2020). Covid-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitim ile ilgili yaşanan sorunların öğrenci bakış açısına göre AHP yöntemi ile incelenmesi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(22), 533–546. https://doi.org/10.47129/bartiniibf.795863
2. Aktaş, G. (2021). Pandemi sürecine tanıklık eden gençler üzerine nitel bir çalışma: üniversite gençliği örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 54, 27-48. https://izlik.org/JA69LW42CA
3. Akyürek, M. İ. (2020). Uzaktan eğitim: bir alanyazın taraması. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1-9. https://izlik.org/JA48PW62TT
4. Arat, T., & Bakan, Ö. (2014). Uzaktan eğitim ve uygulamaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 14(1-2), 363-374. https://izlik.org/JA97AE58DW
5. Aslan-Çetin, F., Öztürk, S., & Akarsu, O. N. (2022). Pandemi Sürecinde Öğrencilerin “Uzaktan Eğitim” ve “Uzaktan Muhasebe Eğitimi”ne Yönelik Bakış Açıları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 498-510. https://doi.org/10.33206/mjss.934058
6. Avcu, K. M., & Çakar-Çelik, Ö. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının pandemi kavramına yönelik metaforik algıları. Turkish Journal of Educational Studies, 10(1), 61–84. https://doi.org/10.33907/turkjes.1140209
7. Bağcı, N., Taka, K., Gündüz, T., & Peker, İ. (2023). COVID-19 salgını sürecindeki uzaktan eğitim sistemi hakkında diş hekimliği fakültesi öğrencilerinin deneyimleri ve görüşleri. Current Research in Dental Sciences, 33(1), 9–13. https://doi.org/10.54614/crds.2022.6197
8. CampusOnline. (t.y.). Eğitim nedir, türleri nelerdir, nasıl uygulanır? https://www.campusonline.com/blog/egitim-nedir-turleri-nelerdir-nasil-uygulanir (Erişim tarihi: 15.03.2025)

9. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri (beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni), (M. Bütün ve S. B. Demir Çev. Edt.). Siyasal Kitabevi.
10. Çavuşoğlu, A. (2023). Eğitim ve çevrimiçi eğitim. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 12(35), 565-576. https://izlik.org/JA96LD77EK
11. Çoruk, A., & Turhan, T. (2024). Türkiye’de Covid-19 ile İlgili Eğitim Alanında Yapılan Araştırmaların Sistematik Bir İncelemesi: DergiPark Örneği. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 235-251. https://izlik.org/JA59KS33TX
12. Erbildim, E., & Keskindağ, B. (2024). Covid-19 pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin deneyimleri: Fenomenolojik bir çalışma. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 12(32), 22–42. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1323998
13. Erpay, İ. (2021). Zorunlu uzaktan eğitim: Covid-19 pandemisi sürecinde ilahiyat öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik görüşleri. Marifetname, 8(1), 169–204. https://izlik.org/JA98HJ53KD
14. Ersoy, A. F., & Kocaman, F. (2021). Pandemi sürecinde öğrencilerin uzaktan eğitime ilişkin yaşadığı stres ve kaygı durumları: Nitel bir çalışma. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 224–240. https://izlik.org/JA86PK47MX
15. Fidan, N. (2012). Okulda öğrenme ve öğretme. Pegem Akademi.
16. Genç, M. F., Ay, M. F., & Gümrükçüoğlu, S. (2021). Koronavirüs (COVID-19) sürecinde ilahiyat alanında lisansüstü eğitim gören öğrencilerin uzaktan eğitime bakışları. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 21(1), 71–97. https://doi.org/10.33415/daad.840675
17. Gerçek, H., Aytar, A., & Aytar, A. (2023). Covid-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitim alan öğrencilerin uzaktan eğitime bakış açıları ve memnuniyetlerinin değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 198–207. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1050250
18. Gül, A., Tuncer, M., & Yılmaz, Ö. (2024). Eğitim fakültesi öğrencilerinin çevrim içi öğrenme öz-yeterlik algıları, çevrim içi derslere yönelik memnuniyetleri ve çevrim içi derslere katılım durumlarının incelenmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 95–109. https://doi.org/10.53506/egitim.1488417
19. Karabulut, T. (2023). Pandemi sonrasında yüz yüze eğitime geçilmesi ile birlikte iktisadi ve idari bilimler fakültesi öğrencilerinin akademik motivasyonlarının incelenmesi. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 1–15. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1258565
20. Karcıoğlu, R., Kılıçarslan, Ş., & Alpa, K. (2022). Covid-19 pandemi döneminde lisans öğrencilerinin uzaktan eğitim kapsamında muhasebe derslerine yönelik bakış açıları üzerine bir araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 1–22. https://izlik.org/JA55CW97KA
21. Kaysi, F. (2020). Covid-19 salgını sürecinde Türkiye’de gerçekleştirilen uzaktan eğitimin değerlendirilmesi. 5th International Scientific Research Congress (IBAD - 2020) Bildiriler Kitabı içinde (s.17–22).
22. NTV. (2021a, 11 Mart). Türkiye’de corona virüs: Salgınla geçen bir yılda neler yaşandı? 2021. https://www.ntv.com.tr/galeri/saglik/turkiyede-corona-virus-salginla-gecen-bir-yilda-neler-yasandi,SwPOvfWpxkO_zGRco1rogA 2021, (Erişim Tarihi: 11.03.2025)
23. NTV. (2021b, Eylül 14). Türkiye’de corona virüs salgınıyla geçen bir yılda neler yaşandı? 2021. https://www.ntv.com.tr/galeri/saglik/turkiyede-corona-virus-salginla-gecen-bir-yilda-neler-yasandi,SwPOvfWpxkO_zGRco1rogA/4 2021, (Erişim Tarihi: 14.03.2025)
24. Orçanlı, K., & Bekmezci, M. (2020). Üniversite öğrencilerinin Covid-19 pandemisinde uzaktan eğitim algısının belirlenmesi ve bazı demografik değişkenlerle ilişkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2), 88–108. https://doi.org/10.29131/uiibd.836277
25. Öncü, S., Akdoğan, I., Güven, Ö., Akdoğan, H. D., & Tosun, A. (2021). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri gözünden pandemi döneminde uzaktan eğitim. Tıp Eğitimi Dünyası, 20(61), 85–97. https://doi.org/10.25282/ted.844503
26. Öz, R., & Yüksel, B. (2007). Uzaktan eğitim: Makine mühendisliği örneği. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 167–182. https://izlik.org/JA23JS26TM
27. Seçkin, Z., Elçi, A., & Doğan, O. (2020). Üniversite öğrencilerinin COVID-19 pandemi dönemi öğrenme sürecine ilişkin algılarına yönelik nitel bir araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22(39), 187–205. https://izlik.org/JA47TH26SE
28. Serçemeli, M., & Kurnaz, E. (2020). COVID-19 pandemi döneminde öğrencilerin uzaktan eğitim ve uzaktan muhasebe eğitimine yönelik bakış açıları üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 40–53. https://izlik.org/JA84JL76PG
29. Sözen, N. (2020). COVID-19 sürecinde uzaktan eğitim uygulamaları üzerine bir inceleme. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 7(12), 302–319. https://izlik.org/JA47UB86LH
30. Tanman, N. B., & Özgenel, M. (2021). Yüz yüze ve online eğitim gören yabancıların Türkçe öğrenme düzeylerini etkileyen faktörlerin incelenmesi: Ankara Üniversitesi TÖMER örneği. İZÜ Eğitim Dergisi, 3(6), 128–148. https://doi.org/10.46423/izujed.1006011
31. Türküresin-Er, H. (2020). Covid-19 pandemi döneminde yürütülen uzaktan eğitim uygulamalarının öğretmen adaylarının görüşleri bağlamında incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(Salgın Sürecinde Türkiye'de ve Dünyada Eğitim Özel Sayısı), 597–618. https://doi.org/10.37669/milliegitim.787509
32. Uluskan, M., Dural, G., & Cinkara, H. (2021). Endüstri mühendisliği öğrencilerinin uzaktan eğitim memnuniyetini etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29(3), 356–380. https://doi.org/10.31796/ogummf.933440
33. Yağmurlu, N., & Sektioğlu, İ. (2023). COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan muhasebe ve finans eğitimi: Lisans öğrencileri üzerinde bir araştırma. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 10(2), 1413–1442. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1220329
34. Yaman, B. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinde Türkiye ve Çin’de uzaktan eğitim süreç ve uygulamalarının incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(Pandemi Özel Sayısı), 3298–3308. https://doi.org/10.26466/opus.857131
35. Yardımcıoğlu, M., Şıtak, B., & Şıtak, P. (2021). İktisadi ve idari bilimler fakültesi öğrencilerinin muhasebe eğitimine karşı tutumlarının COVID-19 pandemi döneminde incelenmesi. İşletme Bilimi Dergisi, 9(1), 25–49. https://doi.org/10.22139/jobs.844634
36. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
37. Yumrukaya, L., Altınsoy, G. N., & Yeğenoğlu, S. (2024). Pharmacy students’ perceptions on distance learning: A case of COVID-19. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, 44(3), 220–227. https://doi.org/10.52794/hujpharm.1383787
38. Yüksel, Z. (2022). Uzaktan eğitim sürecinde ilahiyat/islami ilimler fakültesi öğrencilerinin mesleğe yönelik algılarının incelenmesi. Şarkiyat, 14(2), 727–746. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1118083
39. Zorlutuna, Ş., & Erilli, N. A. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde iktisadi ve idari bilimler fakültesi öğrencilerinin uzaktan eğitime yaklaşımları. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Kongresi: Krizler, Belirsizlikler ve Arayışlar Özel Sayısı), 31–53. https://doi.org/10.33399/biibfad.1029307