Derleme

Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar

Cilt: 23 Sayı: 1 29 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, eleştirel beşeri coğrafya döneminde ölçek kavramı üzerine yapılan tartışmaları ve kavramlaştırmaları Anglo-Amerikan coğrafyacılığı kapsamında incelemektir. Ayrıca çalışma, uluslararası literatürde yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahip olan ölçek kavramına ilişkin, Türkiye'deki kavramsal tartışmalara da katkı sağlamayı amaçlamaktadır Yapılan çalışmaları üç dönemde incelemek mümkündür. 1980-1990 arası dönemde kavrama ilişkin tartışmalar ekonomi politik geleneği tarafından şekillendirilmiştir. 1990-2000'li yıllarda ise ölçeğin üretiminde ekonomi politiğin yanı sıra toplumsal yeniden üretim ve tüketim süreçlerinin etkisi üzerinde durulmaktadır. Bu dönemde, ilk dönemdeki ölçek ayrımlarına (yerel, bölgesel, ulusal ve küresel) hane ve beden de eklenmiştir. 2000'li yıllardan sonra ölçek kavramlaştırmaları daha fazla sorgulanır hale gelmiştir. Önceki dönemlerde vurgulanan hiyerarşik ölçek teorisine ek olarak aktör-ağ teorisi de ölçeğin sosyal inşasını açıklamak için kullanılmıştır. Ayrıca bu dönemde diyalektik ölçek kavramlaştırmalarını eleştiren post-yapısalcı yaklaşımı benimseyen çalışmalar da yapılmaya başlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Berg, L. D. (2010). Critical Human Geography. In Warf, B. (Ed.), Encyclopedia of Geography. SAGE. 616-622.
  2. Bekaroğlu, E. (2016). Modern dünya-sisteminin bilgi yapıları bağlamında coğrafya disiplini için bir dışsal tarih okuması. Toplum ve Bilim, 136, 117-146.
  3. Bilgin, T. (1985). Genel Kartografya – II. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü.
  4. Brenner, N. (1998a). Between fixity and motion: Accumulation, territorial organization and the historical geography of spatial scales. Environment and Planning D; Society and Space. 16(4) 459-481. doi:10.1068/d1604
  5. Brenner, N. (1998b). Global cities, glocal states: Global city formation and state territorial restructuring in contemporary Europe. Review of International Political Economy, 5(1), 1-37. doi:10.1080/096922998347633
  6. Brenner, N. (2000). The urban question as a scale question: reflections on Henri Lefebvre, urban theory and the politics of scale. International Journal of Urban and Regional Research, 24(2), 361-378. doi:10.1111/1468-2427.00234
  7. Brenner, N. (2001). The limits to scale? Methodological reflections on scalar structuration. Progress in Human Geography, 25(4), 591– 614. doi:10.1191/03091320168268895
  8. Callon, M. (1986). Some elements of a sociology of translation: Domestication of the scallops and the fishermen of St Brieuc Bay. Laws, J. (Ed.), Power, Action and Belief: A New Sociology of Knowledge? (196-233). London: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beşeri Coğrafya (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

12 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

12 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aslan, S., Karabağ, S., & Şahin, S. (2025). Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar. Coğrafi Bilimler Dergisi, 23(1), 372-395. https://doi.org/10.33688/aucbd.1538585
AMA
1.Aslan S, Karabağ S, Şahin S. Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar. CBD. 2025;23(1):372-395. doi:10.33688/aucbd.1538585
Chicago
Aslan, Songül, Servet Karabağ, ve Salih Şahin. 2025. “Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 (1): 372-95. https://doi.org/10.33688/aucbd.1538585.
EndNote
Aslan S, Karabağ S, Şahin S (01 Nisan 2025) Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 1 372–395.
IEEE
[1]S. Aslan, S. Karabağ, ve S. Şahin, “Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar”, CBD, c. 23, sy 1, ss. 372–395, Nis. 2025, doi: 10.33688/aucbd.1538585.
ISNAD
Aslan, Songül - Karabağ, Servet - Şahin, Salih. “Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23/1 (01 Nisan 2025): 372-395. https://doi.org/10.33688/aucbd.1538585.
JAMA
1.Aslan S, Karabağ S, Şahin S. Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar. CBD. 2025;23:372–395.
MLA
Aslan, Songül, vd. “Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar”. Coğrafi Bilimler Dergisi, c. 23, sy 1, Nisan 2025, ss. 372-95, doi:10.33688/aucbd.1538585.
Vancouver
1.Songül Aslan, Servet Karabağ, Salih Şahin. Coğrafyada Ölçeğe İlişkin Eleştirel Perspektifler ve Teorik Tartışmalar. CBD. 01 Nisan 2025;23(1):372-95. doi:10.33688/aucbd.1538585

Coğrafi Bilimler Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanmıştır.

The Turkish Journal of Geographical Sciences is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-No-Derivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0).by-nc-nd.svg