Eğitimde Yerelleşme Sürecinin Coğrafi Analizi: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğrencileri Örneği

Öz

Bu çalışmanın temel amaçları, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Coğrafya Bölümünü 2009 yılından günümüze tercih eden öğrencilerin köken bölgelerinde yıllara göre yaşanan değişimin ortaya konulması, öğrencilerin Bilecik kentini ve Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Coğrafya Bölümünü tercih etme nedenleri, Bilecik kenti ve üniversite ile ilgili memnuniyet düzeyleri ve motivasyon unsurlarının belirlenmesi, her ile bir üniversite politikasının Bilecik ili ölçeğinde değerlendirilmesidir. Bu kapsamda, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Coğrafya Bölümüne kayıtlı 165 öğrenciye anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler Faktör Analizi, ANOM testi ve Kümeleme Analizi ile test edilmiştir. Araştırma bulguları, 2009 yılından günümüze öğrencilerin Bilecik ili tercihlerinin çoğunlukla coğrafi mesafe yakınlığına göre şekillendiğini, bu konuda özellikle Doğu Marmara Bölgesi illerinin ve İstanbul’un ön planda olduğunu ortaya koymuştur. Yerelleşme politikaları ekseninde kurulan Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesinin idari ölçek bakımından küçük bir kent olan Bilecik için önemli bir şans olduğu görülmektedir. Fakat Bilecik ilinin bir üniversite kenti olabilmesi için öğrencilerin sosyo-ekonomik taleplerine yönelik güncel politikaların üretilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Yerelleşme
• Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi
• Coğrafya
• İstatistiksel Analiz

Geographical Analysis of Localisation Process in Education: The Case of Bilecik Şeyh Edebali University Geography Department Students

Öz

The main objectives of this study are to reveal changes in the regions of origin of students who have chosen Bilecik Şeyh Edebali University Geography Department since 2009, to determine the reasons why students have chosen Bilecik city and the department, to assess satisfaction levels and motivational factors related to Bilecik city and the university, and to evaluate the policy of one university per province using Bilecik province as a case study. In this context, a questionnaire was administered to 165 students enrolled in the Department of Geography at Bilecik Şeyh Edebali University. Within the scope of the data obtained, analyses were performed using Factor Analysis, the ANOM test, and Cluster Analysis. The research findings revealed that geography department students' preferences for Bilecik Province from 2009 to the present are largely determined by geographical proximity; in particular, the provinces of the Eastern Marmara Region and Istanbul are at the forefront. Bilecik Şeyh Edebali University, established as part of localisation policies, represents an important opportunity for Bilecik, a city small in administrative scale. However, for Bilecik to become a university city, it is important to develop contemporary policies that address students' demands.

Anahtar Kelimeler

• Localisation
• Bilecik Seyh Edebali University
• Geography
• Statistical Analysis

Kaynakça

1. Abel, J. R., & Deitz, R. (2012). Do colleges and universities increase their region's human capital?. Journal of Economic Geography, 12(3), 667-691. https://doi.org/10.1093/jeg/lbr020
2. Akengin, H. & Kaykı, A. (2013). Şehirleşme üniversite ilişkisine bir örnek: Gazimağusa, Marmara Coğrafya Dergisi Sayı, 28, 501-525. https://dergipark.org.tr/tr/pub/marucog/article/3943
3. Akyüz, Y. (2000). Türk eğitim tarihi (1. Baskı). Milli Eğitim Basımevi.
4. Aliağaoğlu, A. & Uzun, A. (2017). Üniversite öğrencilerinin şehir imajlarına yönelik bir araştırma: Balıkesir üniversitesi örneği, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 39-58. https://doi.org/10.5578/jss.49665
5. Alkan, A. & Yılmaz Çildam, S. (2019). Üniversite öğrencilerinin kent imajlarına yönelik bir araştırma: Siirt üniversitesi örneği. Türk Coğrafya Dergisi, 73, 90-95. https://doi.org/10.17211/tcd.602568
6. Arap K. S. (2010). Türkiye yeni üniversitelerine kavuşurken: Türkiye’de yeni üniversiteler ve kuruluş gerekçeleri, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(1), 1-29. https://doi. org/10.1501SBFder_0000002156
7. Arslan, M. (2005). Cumhuriyet dönemi üniversite reformları bağlamında üniversitelerimizde demokratiklik tartışmaları, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(18), 23-49. https://dergipark.org.tr/en/pub/erusosbilder/article/253048
8. Ateş, D. (2019). Üniversite şehri kriterleri üzerine bir çalışma: Eskişehir örneği, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Ateş, D. & Tunçel, H. (2023). Üniversite şehri kriterleri: Eskişehir örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi/ Turkish Journal of Geographical Sciences, 21(2), 198-234. https://doi.org/10.33688/aucbd.1260029
10. Ateş, M. & Kılınç, Y. (2013). Üniversite öğrencilerinin coğrafya bölümlerini tercih etmelerinde lise coğrafya öğretmenlerinin etkisi, Marmara Coğrafya Dergisi, 28, 47-63. https://dergipark.org.tr/tr/pub/marucog/article/3924?issue_id=475
11. Bakır, N. O., Arslan, F. M. & Gegez, A. E. (2016). Üniversite öğrencilerinde memnuniyet oluşturan unsurların saptanması: Marmara Üniversitesi işletme fakültesi öğrencileri ile bir araştırma, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38(1), 93-125, https://doi.org/10.14780/iibd.69451
12. Creswell, J. W. (2014). Research desing: qualitative, quantitative and mixed methods approaches (Vol. 54). United State of America: Sage Publications.
13. Çalışkan, V. & Sarış, F. (2008). Çanakkale şehrinde üniversite ve konut ilişkisi, Doğu Coğrafya Dergisi, 13(20), 215-237.
14. Çokgezen, M. & Altun, T. (2018). Üniversitelerin bölge ekonomisine katkısı ve ‘Her ile bir üniversite’ politikası: Türkiye’ye ilişkin çalışmalar üzerinden kısa bir değerlendirme. İçinde Karagül, M., Kaya, L. G. ve Sungur, O. (ed.), Bölgesel kalkınma ve bölge bilimi üzerine yazılar (307-319). Nobel Akademik Yayıncılık.
15. De Haas, H., Castles, S., & Miller, M. J. (2019). The age of migration: International population movements in the modern world. Bloomsbury Publishing.
16. Demirci, M. (2017). Üniversite öğrencilerinin bölüm tercihlerinin ve tercih sonuçlarının istatistiki analizler ile incelenmesi, BEU Akademik İzdüşüm, 2(1). 23-40.
17. Erkuş, H., Oral, T. & Sever, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin bölüm tercihlerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 261-275.
18. Erol, A., Yergin, H. & Mercan, M. (2012). Üniversite öğrencilerinin üniversite tercihlerinin belirleyicileri: Hakkâri örneği, Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 4(2). 1309-8012.
19. Gökulu, G. (2020). Sosyal bilimler alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin eğitim memnuniyeti ölçeğinin geliştirilmesi, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 1790-1808. https://doi.org/10.26466/opus.646548 1790-1808
20. Günay, D. & Günay, A. (2011). 1933’den günümüze Türk yükseköğretiminde niceliksel gelişmeler, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1(1), 1-22. https://doi.org/10.5961/jhes.2011.001
21. Günal, V. (2019). Öğrenci tercihlerine göre Harran Üniversitesi coğrafya bölümünün etki alanındaki değişim (2005-2019), Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(68), 358-378. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3834
22. Gürel, K. & Gül, İ. (2024). Eğitimde yerelleşme, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(89), 325-343. https://doi.org/10.17755/esosder.1357637
23. Han, J., Kamber, M. & Pei, J. (2012). Data mining concepts and techniques. 3rd Edition, Morgan Kaufmann Publishers, Waltham.
24. Hu, Y., Yang, C., & Ma, J. (2025). Integrating higher education strategies into urban cluster development: Spatial agglomeration analysis of China’s key regions. Economies, 13(6), 167. https://doi.org/10.3390/economies13060167
25. Işık, Ş. & Başaran, E. (2021). Üniversitenin kentin nüfus yapısına etkisi: Gümüşhane örneği. Ege Coğrafya Dergisi, 30(2), 359-382. https://doi.org/10.51800/ecd.1018483
26. Işık, Ş. & Uğraş, M. (2018). Üniversitenin nüfus artışı ve iller arası göçler üzerine etkileri: Çanakkale örneği, Ege Coğrafya Dergisi, 26(2), 1-19. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ecd/article/499204
27. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistiksel teknikleri (5.Baskı). Asil Yayın Dağıtım.
28. Karatekin Alkoç, Y. (2017). Üniversite imajı, üniversiteye duyulan memnuniyet ve öğrenci sadakati arasındaki ilişkileri anlamaya yönelik bir araştırma, Uluslararası Bilimler Araştırmalar Der, 2(2), 270-280. https://doi.org/10.21733/ibad.2135
29. Namal, Y. & Karaköy, T. (2011). Atatürk ve üniversite reformu (1933), Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1(1), 27-35. https://doi.org/10.5961/jhes.2011.003
30. Naralan, A., & Kaleli, S. S. (2012). Üniversite öğrencilerinin üniversiteden beklentileri ve bölüm memnuniyeti araştırması: Atatürk Üniversitesi örneği, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 1309-8039. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oybd/article/171078
31. Oral, M., Özdemir, Ü. & Ünlü, İ. (2019). Üniversiteye bağlı sosyo-mekânsal bir dönüşüm sahası: Karabük 100. Yıl Mahallesi, Doğu Coğrafya Dergisi, 24(41), 107-124. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.567219
32. Ömür, Y. E. (2017). Eğitimde neoliberal yerelleşme ve eleştirisi, Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 10-25. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trkefd/article/287417
33. Öztaş, S., Ünal, A., Yılmaz, İ. A., Akın Gürdal, S., Büdün, E. & Özkan, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin memnuniyet boyutlarının belirlenmesine yönelik bir araştırma: Pınarhisar Meslek Yüksekokulu örneği, Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 10, 16-27.
34. Pereira, C., Mourato, J., Alves, J., & Serafim, M. (2021). The impact of higher education institutions in low-density territories. Economies, 9(3), 112. https://doi.org/10.3390/economies9030112
35. Sallan Gül, S. & Gül, H. (2014). Türkiye’de yükseköğretimin gelişimi, güncel durumu ve eleştirisi, Toplum ve Demokrasi Dergisi, 8(17), 51-66. https://dergipark.org.tr/en/pub/toplumdd/article/242429
36. Sargın, S. (2007). Türkiye’de üniversitelerin gelişim süreci ve bölgesel dağılımı, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(5), 133-150. https://dergipark.org.tr/en/pub/sbe/article/247842
37. Şenol, E. (2020). Türkiye’de coğrafya bölümlerine yönelik öğrenci hareketliliğinin sebepleri ve yönü üzerine genel Değerlendirme. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 145-184.
38. Şimşek, A., Türkoğlu, M. E. & Küçükeşmen, E. (2019). Üniversite tercihini etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik ampirik bir çalışma: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi örneği, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(6), 205-224.
39. Şişman, M., Turan, S. (2003). Eğitimde yerelleşme ve demokratikleşme çabaları teorik bir çözümleme, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 34(34), 300-315.
40. Tunçel, H. (2009). Kentsel mekânın algılanması: Elazığ örneği. Ankara Üniversitesi V. Ulusal Coğrafya Sempozyumu (16-17 Ekim 2008), 231-238.
41. Neuman, L. W. (2014). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches (7th ed.). Harlow/Essex: Pearson Education.
42. Yalçıntaş, A. & Akkaya, B. (2019). Türkiye’de akademik enflasyon: “Her ile bir üniversite politikası” sonrasında Türk Yükseköğrenim sistemi, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(3), 789 – 810. https://doi.org/10.33630/ausbf.551330
43. Yavuz, S. & Karabulut, T. (2018). Erzincan Üniversitesi öğrencilerinin Erzincan kent memnuniyeti ile ilgili görüşleri, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 97-110.
44. Yazgan Ç. Ü. (2022). Evaluating students’ satisfaction with their university and city: A case in Turkey, Journal of Higher Education and Science, 12(2), 472-479. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1118959
45. Yıldız, A., Arı, E. & Yılmaz, V. (2017). Üniversite öğrencilerinin şehir memnuniyetlerini etkileyen faktörlerin araştırılması: Dumlupınar üniversitesi öğrencileri üzerine bir uygulama, Researcher: Social Science Studies, 5(9), 36-50. https://dergipark.org.tr/en/pub/researcher/article/1042501