TR
EN
Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme
Öz
Dünya nüfusunun artması ve hızlı şehirleşmeyle beraber şehir iklimleri de değişmeye başlamıştır. Bu çalışmada öncelikle Dünya’da şehir klimatolojisi çalışmalarının nasıl bir gelişim gösterdiği incelenmiş daha sonra Türkiye’deki çalışmaların gelişimi detaylı olarak ele alınmıştır. Türkiye’de şehir klimatolojisi çalışmaları 3 evrede gelişim göstermiştir. Birinci dönem 1960-2000 (Öncü Çalışmalar) yılları arasını kapsamaktadır ve bu dönemde hava kalitesi ölçümlerinin başlamasıyla genellikle büyük kentlerin hava kirliliği üzerine çalışmalar yapılmıştır. 2000-2015 (Meteoroloji İstasyonları Dönemi) yılları arasını kapsayan ikinci dönemde ise meteoroloji istasyonlarından yararlanarak Türkiye’nin birçok kentinde şehirleşmeyle sıcaklık ve yağış ilişkisi incelenmiştir. 2015-2025 (Uzaktan Algılama Dönemi) yılları arasındaki üçüncü periyodda ise termal bantlara sahip uydulardan yararlanılarak şehirlerin yüzey sıcaklıklarındaki değişimler incelenmiştir. Türkiye’de şehir klimatolojisi çalışmaları genellikle tekrar eden çalışmalardır ve şehir modeli oluşturularak yapılan çalışmalarda eksiklik söz konusudur. Şehir ikliminin daha iyi bir hal alabilmesi için bilim insanlarının konuya farklı açılardan bakması ve yetkililerin çalışmalara önem vermesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, D. (2005). Bursa’da şehirleşmenin yağış ve sıcaklık üzerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
- Acroname (2020). The History of Lidar, 16.05.2025 Erişim adresi: https://acroname.com/blog/history-lidar
- Adalı, M. K. (1996). Trabzon'daki hava kirliliği ile meteorolojik koşullar arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
- Adebayo, Y. R. (1992). Urban climatology in Africa (WMO No. 509). Geneva: World Meteorological Organization. Erişim adresi: https://library.wmo.int/records/item/36904-urban-climatology-in-africa?offset=19
- Ahmed, S. O. (2015). Determining the impact of urban expansion on land surface temperature in Adana-Turkey (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
- Akalan, İ. (1984). Hava Kirlenmesi Ankara Örneği. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu.
- Akbaba, G. & Sunay, Ç. (1999). Nüfus artışı ve açlık. Bilim ve Teknik Dergisi, 32(376), 98–101. Erişim adresi: https://e-dergi.tubitak.gov.tr/edergi/yazi.pdf?dergiKodu=4&cilt=32&sayi=376&sayfa=98&yaziid=11374
- Akbari, H., Davis, S., Dorsano, S., Huang, J., & Winett, S. (1992). Cooling our communities: A guidebook on tree planting and light colored surfacing. Washington, DC: US Environmental Protection Agency.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fiziki Coğrafya
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
3 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
19 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
10 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 2
APA
Şenlik, Y. F., Yilmaz, E., & Çiçek, İ. (2025). Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme. Coğrafi Bilimler Dergisi, 23(2), 627-669. https://doi.org/10.33688/aucbd.1702214
AMA
1.Şenlik YF, Yilmaz E, Çiçek İ. Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme. CBD. 2025;23(2):627-669. doi:10.33688/aucbd.1702214
Chicago
Şenlik, Yasin Furkan, Erkan Yilmaz, ve İhsan Çiçek. 2025. “Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 (2): 627-69. https://doi.org/10.33688/aucbd.1702214.
EndNote
Şenlik YF, Yilmaz E, Çiçek İ (01 Ekim 2025) Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 2 627–669.
IEEE
[1]Y. F. Şenlik, E. Yilmaz, ve İ. Çiçek, “Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme”, CBD, c. 23, sy 2, ss. 627–669, Eki. 2025, doi: 10.33688/aucbd.1702214.
ISNAD
Şenlik, Yasin Furkan - Yilmaz, Erkan - Çiçek, İhsan. “Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23/2 (01 Ekim 2025): 627-669. https://doi.org/10.33688/aucbd.1702214.
JAMA
1.Şenlik YF, Yilmaz E, Çiçek İ. Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme. CBD. 2025;23:627–669.
MLA
Şenlik, Yasin Furkan, vd. “Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme”. Coğrafi Bilimler Dergisi, c. 23, sy 2, Ekim 2025, ss. 627-69, doi:10.33688/aucbd.1702214.
Vancouver
1.Yasin Furkan Şenlik, Erkan Yilmaz, İhsan Çiçek. Şehir Klimatolojisi Çalışmalarının Geçmişi ve Geleceği: Türkiye Literatürüne Dair Bir İnceleme. CBD. 01 Ekim 2025;23(2):627-69. doi:10.33688/aucbd.1702214