Bilgi teknolojilerinin hızla geliştiği günümüzde yapay zekâ araçlarının kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bilimsel çalışmalarda üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı, çalışmaların geliştirilmesinde ve güçlendirilmesinde bilim insanlarına önemli katkılar sunmaktadır. Bununla birlikte büyük dil modellerine dayalı yapay zekâ araçlarının yanlı veri kullanımı, manipülasyon ve hatalı kodlama gibi eksiklikleri bilimsel çalışmaların güvenilirliğine ve geçerliğine gölge düşürmektedir. Bu konuda uluslararası ve ulusal bilim otoriteleri ve bilimsel dergi kurulları üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin politikalar belirlemektedir. Bilimsel faaliyetlerde açıklık ve şeffaflık ilkeleri uyarınca, Coğrafi Bilimler Dergisi’ne gönderilen çalışmalarda üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin aşağıda belirtilen kurallara uyulması beklenmektedir.

Editörler İçin Yapay Zekâ Kullanım Politikası

• Editörler, editoryal süreçlerde bilimsel etik, tarafsızlık, gizlilik ve şeffaflık ilkelerine uygun hareket etmekle yükümlüdür. Üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı aşağıdaki esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmelidir.
• Editörler, makale değerlendirme sürecinde kendilerine iletilen makaleleri, hakem raporlarını veya yazarlara ait kişisel bilgileri genel kullanıma açık üretken yapay zekâ platformlarına yükleyemez ve paylaşamaz.
• Üretken yapay zekâ araçları; dil düzenlemesi, yazım kontrolü, metin iyileştirme ve editoryal iş akışını destekleyici amaçlarla kullanılabilir. Ancak editoryal değerlendirme, hakem seçimi, etik inceleme ve kabul veya ret kararları tamamen editörlerin sorumluluğundadır.
• Editörler, üretken yapay zekâ tarafından sunulan bilgi, öneri veya analizleri doğrulamadan karar süreçlerinde esas alamaz.
• Yapay zekâ araçları, hakem değerlendirmelerini değiştirmek, bilimsel bulguları manipüle etmek veya editoryal bağımsızlığı zedeleyecek şekilde kullanılamaz.
• Editoryal süreçlerde üretken yapay zekâ kullanımından doğabilecek gizlilik ihlalleri, veri güvenliği sorunları ve hatalı değerlendirmelerden ilgili editör sorumludur.
• Coğrafi Bilimler Dergisi, üretken yapay zekâyı yalnızca editoryal süreçleri destekleyen bir araç olarak kabul etmekte olup, tüm editoryal kararların sorumluluğu editörlere aittir.

Yazarlar İçin Yapay Zekâ Kullanım Politikası

• Üretken yapay zekâ araçları hiçbir çalışmada yazar ve/veya ortak yazar olarak gösterilemez. Yapay zekâ, bilimsel çalışmalarda belirtilen sınırlılıklar dâhilinde destekleyici unsur olarak kullanılabilir ancak hiçbir çalışmada tamamen yapay zekâ kullanımına izin verilmemektedir.
• Çalışmasının (fikir geliştirme, literatür taraması, veri analizi, metin yazımı, çeviri veya görsel oluşturma gibi) herhangi bir aşamasında üretken yapay zekâ kullanan yazarlar, bu durumu dergimizin "Üretken Yapay Zekâ Kullanımı Beyan Formu" aracılığıyla şeffaf bir şekilde bildirmekle yükümlüdür. Dergimizin ilgili formuna ulaşmak için tıklayınız.
• Araştırma sürecinde elde edilen hassas veriler, katılımcılara ait mülakat deşifreleri, telif hakkı içeren materyaller veya gizlilik gerektiren ham veriler, genel kullanıma açık üretken yapay zekâ platformlarına yüklenmemelidir. Bulut sistemine yüklenilen veri ihlallerinden yazar sorumludur.
• Üretken yapay zekâ aracılığıyla edinilen bilgiler ve düzenlemeler, çalışmanın özgünlüğünü ve bilimselliğini bozmamalıdır. Çalışma boyunca yararlanılan üretken yapay zekâ araçları ve sürümleri beyan formunda açıkça belirtilmeli ve hangi aşamalarda destekler alındığı şeffaf bir şekilde tanımlanmalıdır. Üretken yapay zekâ kullanımındaki bilgi eksiklikleri ve yanlışlıklardan yazar(lar) sorumludur.
• Üretken yapay zekâ araçları, bilimsel bulguları değiştirecek, manipüle edecek ve yanlı bilgiler sunacak şekilde grafik, tablo harita vb. üretmek amacıyla kullanılamaz. Şekillerin bilgisini değiştirmeyerek yapılan iyileştirmelerde üretken yapay zekâ araçlarından yararlanılabilir.
• Coğrafi Bilimler Dergisi tarafından kabul edilen tüm çalışmalarda Teşekkür ve Bilgilendirme başlığının altında “Üretken Yapay Zekâ Kullanım Açıklaması” yazar(lar) tarafından mutlaka doldurulmalıdır. 

Hakemler İçin Yapay Zekâ Kullanım Politikası

• Hakem değerlendirme süreci, gizlilik, tarafsızlık ve bilimsel etik ilkelerine dayanmaktadır. Bu nedenle Coğrafi Bilimler Dergisi'nde görev alan hakemlerin üretken yapay zekâ araçlarını kullanırken aşağıdaki ilkelere uyması beklenmektedir.
• Hakemler, değerlendirmelerine sunulan makaleleri veya makalelere ait herhangi bir bölümü, genel kullanıma açık üretken yapay zekâ platformlarına yükleyemez ve bu platformlarla paylaşamaz.
• Değerlendirme sürecinde elde edilen tüm bilgi ve belgeler gizlidir. Hakemler, yazarların fikrî mülkiyet haklarını ve kişisel verilerini korumakla yükümlüdür.
• Üretken yapay zekâ tarafından oluşturulan değerlendirmeler doğrulanmadan hakem raporuna eklenemez. Yapay zekâ tarafından üretilen hatalı, eksik veya yanlı bilgilerden hakem sorumludur.
• Hakemlik sürecinde kullanılan üretken yapay zekâ araçları, değerlendirme sürecinin gizliliğini ihlal edecek veya yazarların fikrî mülkiyet haklarını zedeleyecek şekilde kullanılamaz.