Anababa ve Ergenlere Yönelik Helikopter Anababalık Ölçeklerinin (HABÖ) Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları

Öz

Bu çalışmada ergenlerin ve anababaların algıladıkları helikopter anababalık düzeylerini belirlemeye olanak tanıyan iki ölçme aracı geliştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara’nın merkez ilçelerindeki lise düzeyinde okullarda öğrenim gören 564 ergen (343 kız, 216 erkek) ve 521 anababa (306 anne ve 215 baba) oluşturmaktadır. Ön deneme formu olarak 42’şer maddeden oluşan ergen ve anababa sürümleri üzerinde gerçekleştirilen açımlayıcı faktör analizi sonucunda ergen sürümünde 26 maddelik iki faktörlü bir yapı ve anababa sürümünde 24 maddelik iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Elde edilen yapılar üzerinde yürütülen doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda ise her sürüme ilişkin faktör yapıları istatistiksel olarak doğrulanmıştır. Ölçeklerin benzer ölçek ve ölçüt bağıntılı geçerliğine ilişkin yürütülen analizler ergen ve anababa sürümleriyle ölçülmek istenen helikopter anababalık yapısının ayrı bir kapsama sahip geçerli yapıya sahip olduklarını ortaya koymuştur. Ölçeklerin alt faktörlerde ve toplam puanda iç tutarlıklarının oldukça yüksek değere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, helikopter anababalığın normalde sergilenen anababalık davranışlarının aşırı ve sıklıkla uygulandığı bir anababalık uygulaması olması nedeniyle her iki ölçek verisi üzerinden standart belirleme çalışması yürütülerek ölçekler için kesme puanlar hesaplanmıştır. Helikopter Anababalık Ölçeği (HABÖ) olarak adlandırılan ölçme araçlarının Ergen ve Anababa Sürümlerinin okul ve aile danışmanlığı alanındaki araştırma ve uygulamalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir araçlar olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• helikopter anababalık
• aşırı anababalık
• öz-belirleme kuramı
• ergen iyi oluşu
• anababa iyi oluşu
• ölçek geliştirme

Validity and Reliability Studies of Helicopter Parenting Scales (HPS) For Adolescents and Parents

Öz

In this study, two instruments were developed to determine the perceived helicopter parenting levels of adolescents and parents. The study group consisted of 564 adolescents (343 female, 216 male) and 521 parents (306 mothers and 215 fathers) attending high schools in the central districts of Ankara. As a result of the exploratory factor analysis conducted on the adolescent and parent scales, which consisted of 42 items each as a pre-test form, a two-factor structure with 26 items in the adolescent scale and a two-factor structure with 24 items in the parent scale was obtained. As a result of the confirmatory factor analyses conducted on the obtained constructs, the factor structures for each version were statistically confirmed. Analyses conducted on the convergent validity and criterion-related validity of the scales revealed that the helicopter parenting construct to be measured with the adolescent and parent scales had a valid structure with a separate scope. It was concluded that the internal consistency of the scales in the sub-factors and total score was quite high. Finally, since helicopter parenting is a parenting practice in which normally exhibited parenting behaviors are applied excessively and frequently, a standardisation analysis was conducted on both scale data and cut-off points were calculated for the scales. It has been established that the Adolescent and Parent Versions of Helicopter Parenting Scale (HPS) are reliable and valid instruments that can be utilized in school and family counseling research and practices.

Anahtar Kelimeler

• helicopter parenting
• overparenting
• self-determination theory
• adolescent well-being
• parental well-being
• scale development

Kaynakça

1. Ab Hamid, M. R., Sami, W. ve Sidek, M. M. (2017). Discriminant validity assessment: Use of Fornell & Larcker criterion versus HTMT criterion. In Journal of Physics: Conference Series. IOP Publishing.Bornstein, M. H. (2012). Cultural approaches to parenting. Parenting, Science and Practice, 12(2-3). 212-221. doi: 10.1080/15295192.2012.683359.
2. Bozanoğlu, İ. (2004). Akademik güdülenme ölçeği: Geliştirmesi, geçerliği, güvenirliği. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 37(2), 83-98.
3. Bradley-Geist, J. C. ve Olson-Buchanan, J. B. (2014). Helicopter parents: an examination of the correlates of over-parenting of college students. Education + Training, 56(4), 314-328. doi: 10.1108/ET-10-2012-0096.
4. Coşkun, B., ve Katıtaş, S. (2021). Kantarın topuzunu kaçırmak: helikopter ebeveynlik ve eğitsel değişkenlerle ilişkisi üzerine bir tarama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(3), 1053-1069.
5. Cui, M., Darling, C. A., Coccia, C., Fincham, F. D. ve May, R. W. (2019). Indulgent parenting, helicopter parenting, and well-being of parents and emerging adults. Journal of Child and Family Studies, 28, 860-871.
6. Cui, M., Janhonen-Abruquah, H., Darling, C. A., Chavez, F. L. C. ve Palojoki, P. (2018). Helicopter parenting and young adults’ well-being: a comparison between united states and finland. Cross - Cultural Research, 11- 8. doi: 10.1177/1069397118802253
7. Çetin-Avcı, S., ve Güleç, D. (2020). Yeni bir kavram: Helikopter ebeveynlik. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3(2), 163-168.
8. Çok, F., Güçlü, C. H., Özdoğan, H. K., ve Topuz, S. (2022). Helikopter anababalık ve özerklik destekleyici davranışlar ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 55(2), 339-360.

9. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik [Multivariate statistics for social sciences]. Pegem Akademi.
10. Darlow, V., Norvilitis, J. M. ve Schuetze, P. (2017). The relationship between helicopter parenting and adjustment to college. Journal of Child and Family Studies, 26, 2291 – 2298. doi: 10.1007/s10826-017-0751-3.
11. Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268. doi: 10.1207/S15327965PLI1104_01
12. Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2012). Self-determination theory. IP. A. M. Van Lange, A.W.Kruglanski ve E. T.Higgins (Ed.), Handbook of theories of social psychology (s. 416–437). Thousand Oaks, CA: Sage.
13. Demir, Y., ve Kumcağız, H. (2020). Ergenlerde yeme tutum bozuklukluğunun öznel iyi oluş, depresyon, anksiyete ve stres üzerine etkisi. International Journal of Field Education, 6(1), 24-36.
14. Doepke, M. ve Zilibotti, F. (2014). Tiger moms and helicopter parents: The economics of parenting style. doi: 10.5167/uzh-106852. https://cepr.org/voxeu/columns/tiger-moms-and-helicopter-parents-economics-parenting-style
15. Dupont, S., Mikolajczak, M. ve Roskam, I. (2022). The Cult of the child: a critical examination of its consequences on parents, teachers and children. Social Sciences, 141(11), 1-19. doi: 10.3390/socsci11030141
16. Erkuş, A. (2016). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-I. Ankara: Pegem Akademi.
17. Fingerman, K. L., Cheng, Y., Wesselmann, E. D., Zarit, S., Furstenberg, F. ve Birditt, K. S. (2012). Helicopter parents and landing pad kids: intense parental support of grown children. Journal of Marriage and Family, 74(4), 880-896. doi: 10.1111/j.17413737.2012.00987.x.
18. Fornell, C. ve Larcker, D. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
19. Garst, B. A. ve Gagnon, R. J. (2015). Exploring overparenting within the context of youth development programs. Journal of Youth Development, 10(1). doi: 10.5195/jyd.2015.416.
20. Givertz, M. ve Segrin, C. (2012). The association between overinvolved parenting and young adults’ self-efficacy, psychological entitlement, and family communication. Communication Research. doi: 10.1177/0093650212456392
21. Güçlü, C. H., & Çok, F. (2021). Helikopter anababalık ve gençler üzerindeki gelişimsel etkileri. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 4(8), 134-150.
22. Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J. ve Anderson, R.E. (2014). Exploratory factor analysis. Multivariate data analysis. Prentice Hall.
23. Hong, P. ve Cui, M. (2020). Helicopter parenting and college students’ psychological maladjustment: the role of self-control and living arrangement. Journal of Child and Family Studies, 29, 338–347. doi: 10.1007/s10826-019-01541-2
24. Hong, J., Hwang, M., Kuo, Y. ve Hsu, W. (2015). Parental monitoring and helicopter parenting relevant to vocational student’s procrastination and self-regulated learning. Learning and Individual Differences, 42, 139 - 146. doi: 10.1016/j.lindif.2015.08.003
25. Kouros, C. D., Pruitt, M. M., Ekas, N. V., Kiriaki, R. ve Sunderland, M.(2017). Helicopter parenting, autonomy support, and college students’ mental health and well-being: the moderating role of sex and ethnicity. Journal of Child and Family Studies, 26(3), 939–49. doi: 10.1007/s10826-016-0614-3
26. Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (3rd Edition). The Guilford Press
27. LeMoyne, T. ve Buchanan, T. (2011). Does “hovering” matter? Helicopter parenting and its effect on well-being. Sociological Spectrum, 31(4), 399-418. doi: 10.1016/j.cpr.2010.04.010
28. Lester, P. E., Inman, D., & Bishop, L. K. (2014). Handbook of tests and measurement in education and the social sciences. Rowman & Littlefield.
29. Locke, J., Campbell, M. ve Kavanagh, D. (2012). Can a parent do too much for their child? an examination by parenting professionals of the concept of overparenting. Australian Journal of Guidance and Counselling, 22(2), 249-265. doi: 10.1017/jgc.2012.29
30. Lovibond, P. F., & Lovibond, S. H. (1995). The structure of negative emotional states: Comparison of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) with the Beck Depression and Anxiety Inventories. Behaviour research and therapy, 33(3), 335-343.
31. McGartland, R. D., Berg-Weger, M., Tebb, S., Lee, E. S., ve Rauch, S. (2003). “Objectifying content validity: Conducting a content validity study in social work research”. Social Work Research, 27(2), 94 - 104.
32. McNeish, D. (2018). Thanks coefficient alpha, we’ll take it from here. Psychological methods, 23(3), 412.
33. Miho, A. ve O. Thévenon (2020). Treating all children equally?: why policies should adapt to evolving family living arrangements. OECD Social, Employment and Migration Working Papers, 240, 1-43. doi: 10.1787/83307d97-en
34. Nomaguchi, K. ve Milkie, M. A. (2020). Parenthood and well‐being: a decade in review. Journal of Marriage and Family, 82, 198-223. doi: 10.1111/jomf.12646
35. Padilla-Walker, L. M. ve Nelson, L. J. (2012). Black hawk down?: Establishing helicopter parenting as a distinct construct from other forms of parental control during emerging adulthood. Journal of Adolescence, 35, 1177-1190. doi: 10.1016/j.adolescence.2012.03.007
36. Pistella, J., Isolani, S., Morelli, M., Izzo, F. ve Baiocco, R. (2021). Helicopter parenting and alcohol use in adolescence: A quadratic relation. Nordic Studies on Alcohol and Drugs, 39(2), 134–145. doi: 10.1177/14550725211009036
37. Reniers R.L., Corcoran R., Drake R., Shryane N.M. & Völlm B.A. (2011). The QCAE: A questionnaire of cognitive and affective empathy. Journal of personality assessment 93(1):84–95. doi: 10.1080/00223891.2010.528484
38. Rousseau, S. ve Scharf, M. (2015). “I will guide you” the indirect link between overparenting and young adults’ adjustment. Psychiatry Research, 228(3), 826-834. doi: 10.1016/j.psychres.2015.05.016.
39. Satorra, A., & Bentler, P. M. (2001). A scaled difference chi-square test statistic for moment structure analysis. Psychometrika, 66(4), 507-514.
40. Schiffrin, H. H., Liss, M., Miles-McLean, H., Geary, K. A., Erchull, M. J. ve Tashner, T. (2014). Helping or hovering? The effects of helicopter parenting on college students’ well-being. Journal of Child and Family Studies, 23(3), 548-557. doi: 10.1007/s10826-013-9716-3
41. Schiffrin, H. H. ve Liss, M. (2017). The effects of helicopter parenting on academic motivation. Psychological Science, 9. https://scholar.umw.edu/psychological_science/9. https://doi.org/10.1007/s10826-017-0658-z
42. Segrin, C., Woszidlo, A., Givertz, M., Bauer, A. ve Murphy, M. T. (2012). The association between overparenting, parent-child communication, and entitlement and adaptive traits in adult children. Family Relations: Interdisciplinary Journal of Applied Family Studies, 61, 237-252. doi: 10.1111/j.1741-3729.2011.00689.x.
43. Segrin, C., Woszidlo, A., Givertz, M. ve Montgomery, N. (2015). Parent and child traits associated with overparenting. Journal of Social and Clinical Psychology, 32, 569–595. doi: 10.1521/jscp.2013.32.6.569
44. Sevim, S. A. (2014). Leuven algılanan ana babalık ölçeği ergen ve ana baba sürümlerinin uyarlanması. Düşünen Adam-Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 27(4), 291-300.
45. Shrestha, N. (2021). Factor analysis as a tool for survey analysis. American Journal of Applied Mathematics and Statistics, 9(1), 4-11.
46. Soenens, B., Beyers, W., & Goossens, L. (2004). Leuven adolescent perceived parenting scale. Yayımlanmamış araştırma raporu.
47. Somers, P., ve Settle, J. (2010). The helicopter parent: Research toward a typology (Part I). College and University, 86(1), 18- 24. https://search.proquest.com/docview/755285216?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true
48. Spokas, M. ve Heimberg, R. (2009). Overprotective parenting, social anxiety, and external locus of control: Cross-sectional and longitudinal relationships. Cognitive Therapy and Research, 33(6), 543-551. doi: 10.1007/s10608-008-9227-5
49. Şata, M., ve Karip, F. (2017). Akıllı telefon bağımlılığı ölçeği-kısa versiyonunun ergenler için Türk kültürüne uyarlanması. Cumhuriyet International Journal of Education, 6(4), 426-440.
50. Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in science education, 48, 1273-1296.
51. Ulferts, H. (2020). Why parenting matters for children in the 21st century: an evidence-based framework for understanding parenting and its impact on child development. OECD Education Working Paper No: 222.: https://www.oecd.org/officialdocuments/publicdisplaydocumentpdf/?cote=EDU/WKP%282020%2910&docLanguage=En.
52. Ungar, M. (2009). Overprotective parenting: Helping parents provide children the right amount of risk and responsibility. The American Journal of Family Therapy, 37(3), 258-271. doi: 10.1080/01926180802534247.
53. Veneziano L. ve Hooper J. (1997). “A method for quantifying content validity of health-related questionnaires”. American Journal of Health Behavior, 21(1):67-70.
54. Yıldırım, A., Boysan, M., & Kefeli, M. C. (2018). Psychometric properties of the Turkish version of the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21). British Journal of Guidance & Counselling, 46(5), 582-595.
55. Yılmaz, H. (2019). İyi ebeveyn, çocuğu için her zaman her şeyi yapan ebeveyn değildir: Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği (AHETÖ) geliştirme çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 3(1), 3-31.
56. Yılmaz, H. (2020). Türkiyede helikopter ebeveynlik eğilimi ve helikopter ebeveynlerin demografik özellikleri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(46), 133-160.
57. Yılmaz, H. ve Büyükcebeci, A. (2019). Bazı pozitif psikoloji kavramları açısından helikopter ebeveyn tutumlarının sonuçları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(54), 707 - 744. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tpdrd/issue/48897/623279
58. Yurdugül, H. (2005). Ölçek Geliştirme Çalışmalarında Kapsam Geçerliği İçin Kapsam Geçerlik İndekslerinin Kullanılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresinde Sözel Bildiri Olarak Sunulmuştur. Denizli, Pamukkale Üniversitesi.
59. Zeller, R. A. (2005). Measurement Error, Issues and Solutions. Encyclopedia of Social Measurement, 665-676. https://doi.org/10.1016/B0-12-369398-5/00109-2