Parenthood is a dynamic and stressful life phase in which mothers and fathers take on multidimensional roles by adapting to the developmental needs of their children, and which requires constant change and restructuring or adaptation in cognitive, emotional and social terms. Parents may find both their children and themselves in stressful and challenging lives in each new period. For this reason, it is important to examine in detail the stress experienced by parents of children in different age groups and the factors related to stress during the process of raising their children. Therefore, this study aimed to examine the parenting stress and related variables of mothers and fathers of children in adolescence and pre-adolescence. A total of 403 parents, 338 mothers (83.87%) and 65 fathers (16.13%) of children between the ages of 10-18, participated in the study conducted based on the relational screening model. Data were collected using the Personal Information Form, Parental Stress Scale, Parental Competence Scale, Ruminative Thinking Style Scale and Cognitive Flexibility Scale. The data obtained were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM). The findings revealed that parenting competence and rumination had parallel mediating roles in the relationship between cognitive flexibility and parenting stress.
Cognitive flexibility Parental stress Parental self-efficacy Rumination
Ebeveynlik, anne ve babanın çocuğunun gelişimsel ihtiyaçlarına uyum sağlayarak çok boyutlu roller üstlendiği, bilişsel, duygusal ve sosyal açıdan sürekli değişim ve yeniden yapılanma ya da uyum gerektiren dinamik ve stresli bir yaşam evresidir. Ebeveynler, her yeni gelişim döneminde hem çocuklarını hem de kendilerini stresli ve zorlu yaşantılar içinde bulabilmektedirler. Bu sebeple, farklı yaş gruplarında çocuğu olan ebeveynlerin çocuklarını yetiştirme sürecinde yaşadıkları stresin ve stresle ilişkili faktörlerin detaylı olarak incelenmesi önemli görülmektedir. Dolayısıyla, bu araştırmada ergenlik ve ön ergenlik döneminde çocuğu bulunan anne ve babaların ebeveyn stresleri ve ilgili değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülen çalışmaya, 10-18 yaş aralığında çocuğa sahip 338 anne (%83.87) ve 65 baba (%16.13) olmak üzere toplam 403 ebeveyn katılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Ebeveyn Stresi Ölçeği, Ebeveyn Yetkinlik Ölçeği, Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verileri, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, bilişsel esneklik ile ebeveynlik stresi arasındaki ilişkide ebeveynlik yetkinliği ve ruminasyonun paralel aracılık rolleri olduğunu ortaya koymuştur.
Bilişsel esneklik Ebeveyn stresi Ebeveyn yetkinliği Ruminasyon
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 13 Mayıs 2025 |
| Kabul Tarihi | 30 Temmuz 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 15 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 58 Sayı: 3 |
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, CC BY-NC-ND 4.0 lisansını kullanmaktadır.