Sosyal bilgiler derslerinde öğrencilerin demokratik vatandaşlık yeterliliklerini kazanmaları için demokrasinin temel kavramlarını doğru anlamaları önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin demokrasiyle ilgili temel kavram yanılgılarını ve bu kavramların sosyal bilgiler dersinde nasıl öğretildiğini belirlemektir. Araştırma, durum çalışması desenine göre yürütülmüş olup, Eskişehir il merkezindeki bir ortaokulda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri ile sosyal bilgiler öğretmenini kapsamaktadır. Araştırma verileri; kelime ilişkilendirme testi, yapılandırılmamış gözlem, yarı yapılandırılmış görüşme ve doküman analizinden elde edilmiş, betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma verilerine göre bazı öğrenciler hak, eşitlik ve seçim kavramlarını doğru; özgürlük ve egemenlik kavramlarını ise yanlış kavramsallaştırmışlardır. Bununla birlikte öğrencilerin demokrasi, adalet, hukuk ve katılım kavramlarına ilişkin kavramsallaştırmalarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sosyal bilgiler dersinde öğretmenin kavram öğretiminde geleneksel yöntemleri tercih ettiği; buna karşılık sınıf içi günlük uygulamalarda demokratik değer ve davranışlara yer verdiği belirlenmiştir. Öğrencilerin demokrasi ve ilgili kavramlara yönelik algılarının ve kavram yanılgılarının oluşmasında, öğretmenin algısı ve sınıf içi uygulamalarının yanı sıra öğretim programı ve ders kitabı da etkili olmaktadır. Araştırma sonuçlarına dayanarak, demokrasiyle ilgili temel kavramların öğretiminde farklı yöntem ve tekniklerin kullanılması, öğretim programı ile ders kitabının yeniden düzenlenmesi önerilmektedir.
Understanding the fundamental concepts of democracy accurately is crucial for students to acquire democratic citizenship competencies in social studies courses. The aim of this study is to identify students’ misconceptions about key concepts related to democracy and to examine how these concepts are taught in social studies lessons. The research was conducted using a case study design and involved 7th-grade students and a social studies teacher from a secondary school located in the city center of Eskişehir. Data were collected through a word association test, unstructured observations, semi-structured interviews, and document analysis, and were analyzed using descriptive analysis. According to the findings, some students conceptualized the notions of rights, equality, and elections correctly, whereas they had misconceptions regarding the concepts of freedom and sovereignty. Furthermore, students were found to have inadequate conceptualizations of democracy, justice, law, and participation. It was also revealed that while the teacher preferred traditional methods in concept instruction, democratic values and behaviors were integrated into the daily classroom practices. The findings indicate that the teacher’s perceptions and in-class practices, along with the curriculum and textbooks, play a significant role in shaping students’ understanding and misconceptions regarding democracy and related concepts. Based on the results, it is recommended that various instructional methods and techniques be employed in the teaching of democracy-related concepts, and that both the curriculum and textbooks be revised accordingly.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Sosyal Bilgiler Eğitimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 3 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 1 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 15 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.30964/auebfd.1713351 |
| IZ | https://izlik.org/JA54LL59RP |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 59 Sayı: 1 |
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, CC BY-NC-ND 4.0 lisansını kullanmaktadır.