ZİHİN ENGELLİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇOCUK HAKLARINA İLİŞKİN TUTUMLARI

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, zihin engelliler öğretmen adaylarının çocuk haklarına ilişkin tutumlarını cinsiyete, sınıf düzeyine, insan hakları ya da çocuk haklarına ilişkin bir ders alma durumuna ve yaşa göre incelemektir. Çalışmanın ikincil amacı, zihin engelliler öğretmen adaylarının anılan tutumlarının, sınıf öğretmeni, okul öncesi öğretmeni ve bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmeni adaylarının tutumlarından farklılaşıp farklılaşmadığını test etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nin Zihin Engelliler Öğretmenliği lisans programı 1. ve 4. sınıflarına devam eden ve araştırmaya katılmaya istekli 85 öğrenci oluşturmuştur. Ayrıca karşılaştırma yapabilmek amacıyla, aynı Fakülte’nin 1. ve 4. Sınıflarına devam eden Sınıf Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği ve Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi lisans programlarına kayıtlı araştırmaya katılmaya istekli öğrenciler de (202 öğrenci) araştırma grubuna dâhil edilmiştir. Böylece araştırmanın çalışma grubunda toplam 287 öğrenci yer almıştır. Katılımcıların çocuk haklarına ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla daha önce Karaman Kepenekci (2006) tarafından geliştirilen Çocuk Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği (ÇHTÖ) kullanılmıştır. Bulgular cinsiyet ve sınıf düzeyinin zihin engelliler öğretmenliği programına kayıtlı öğrencilerin çocuk haklarına ilişkin tutumları üzerinde etkisi olmadığını göstermiştir. Zihin engelliler öğretmenliği programına kayıtlı öğrencilerinden hiçbiri insan hakları ya da çocuk haklarına ilişkin ders almadığı için bu değişkenin tutumlar üzerindeki etkisi incelenememiştir. Zihin engelliler öğretmenliği programına kayıtlı öğrencilerin tutumları ile yaşları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Zihin engelliler öğretmenliği programına kayıtlı öğrencilerin çocuk haklarına ilişkin tutumlarının okul öncesi öğretmeni ve bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmeni adaylarının tutumlarından farklılaşmadığı, bununla birlikte bu grubun tutumlarının sınıf öğretmenliği programına kayıtlı öğrencilerin tutumlarından daha olumsuz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tutum, öğretmen adayları, zihin engelli çocuklar, çocuk hakları

ATTITUDES OF THE TEACHER CANDIDATES OF MENTALLY HANDICAPPED CHILDREN ABOUT CHILDREN’S RIGHTS

Öz

The main aim of this study is to examine the effects of variables such as gender, grade level, having taken the human rights or the children rights courses and age on the attitudes of teacher candidates of mentally handicapped children toward children rights. The second aim of the study is to determine whether these attitudes differ from those of teacher candidates of elementary school, preschool and computer and instruction technology. The study group was consisted of 85 volunteering freshman and senior students in mentally handicapped children teaching program in the Faculty of Educational Sciences at Ankara University. Also, in order to make comparisons, 202volunteering freshman and senior students who were enrolled in undergraduate programs in elementary school teaching, preschool teaching and computer and instructional technology education at the same faculty have been included. Therefore, there were total 287 students in the study group in this research. Questionnaire for Measuring Attitudes towards Children’s Rights formerly developed by Karaman Kepenekci (2006) to determine the attitudes of participants toward children's rights was used. The results have shown that gender and grade level had no effect on the attitudes of teacher candidates of mentally handicapped children toward children rights. Since none of the teacher candidates of mentally handicapped children have taken the human rights or the children rights courses, the effect of this variable on their attitudes could not be examined. No significant relation has been found between age and the attitude score of the teacher candidates of mentally handicapped children. It was concluded that the attitudes of teacher candidates of mentally handicapped children were not different from those of teacher candidates of preschool and computer and instruction technology; however, they had more negative attitudes than the teacher candidates of elementary school

Anahtar Kelimeler

• Attitudes, teacher candidates, mentally retarded children, children’s rights